Ελληνικές τράπεζες: Στην κορυφή της χρηματοδότησης
Η ελληνική ναυτιλία εισέρχεται πλέον σε μια νέα εποχή χρηματοδότησης, καθώς το 2025 σηματοδότησε τη θεαματικότερη άνοδο τραπεζικής στήριξης της τελευταίας δεκαετίας. Τα στοιχεία της Petrofin Research αποτυπώνουν όχι μόνο την ενίσχυση των χαρτοφυλακίων δανείων προς την ελληνόκτητη ναυτιλία, αλλά και μια συνολική αναδιάταξη δυνάμεων στο παγκόσμιο ship finance, με τις ελληνικές τράπεζες να κατακτούν πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο.
Το συνολικό ύψος των τραπεζικών χρηματοδοτήσεων προς την ελληνική ναυτιλία ανήλθε στα 59,7 δισ. δολάρια στο τέλος του 2025, καταγράφοντας ετήσια αύξηση 11,5%, έναντι των 53,5 δισ. δολαρίων του 2024. Η επίδοση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν ληφθεί υπόψη ότι μόλις δύο χρόνια νωρίτερα, το 2023, η αγορά βρισκόταν σε φάση συρρίκνωσης, με το συνολικό χαρτοφυλάκιο να υποχωρεί στα 50,9 δισ. δολάρια.
Οι ελληνικές τράπεζες ήταν οι αδιαμφισβήτητοι πρωταγωνιστές. Το 2025 κατέλαβαν τις τρεις πρώτες θέσεις μεταξύ όλων των χρηματοδοτών της ελληνικής ναυτιλίας, με την Εθνική Τράπεζα να περνά στην κορυφή, ακολουθούμενη από τη Eurobank και την Τράπεζα Πειραιώς. Η συνολική έκθεση των ελληνικών τραπεζών αυξήθηκε από 18,6 δισ. δολάρια το 2024 σε περίπου 25 δισ. δολάρια το 2025, δηλαδή κατά 34%.
Η Εθνική Τράπεζα κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια αύξηση, με άνοδο 53% σε drawn και committed exposures, στα 6,47 δισ. δολάρια, και μερίδιο αγοράς 10,81%, σημειώνοντας άνοδο 52,73% σε σύγκριση με το 2024. Ακολουθεί η Eurobank με δάνεια ύψους 6,20 δισ. δολαρίων, άνοδο 34,78% και μερίδιο 10,35%, ενώ στην τρίτη θέση βρίσκεται η Τράπεζα Πειραιώς με 6,07 δισ. δολάρια, άνοδο 35,79% και μερίδιο 10,14%.
Στην τέταρτη θέση βρίσκεται η πρώτη ξένη τράπεζα, η UBS, με 5,70 δισ. δολάρια, άνοδο 9,62% και μερίδιο 9,52%. Την πρώτη πεντάδα συμπληρώνει η Alpha Bank, με δανειακό χαρτοφυλάκιο προς την ελληνόκτητη ναυτιλία ύψους 4,60 δισ. δολαρίων, άνοδο 15,87% και μερίδιο 7,68%.
Επίσης, μεταξύ των ελληνικών τραπεζών που χρηματοδοτούν την ελληνόκτητη ναυτιλία περιλαμβάνονται ακόμη η Aegean Baltic, με δανειακό χαρτοφυλάκιο ύψους 0,52 δισ. δολαρίων, άνοδο 25,37% και μερίδιο 0,88%, καθώς και η Credia Bank, με 0,47 δισ. δολάρια, άνοδο 134,45% και μερίδιο 0,80%.
Οι λόγοι
Τρεις είναι οι λόγοι πίσω από αυτή την εκρηκτική άνοδο, σύμφωνα με την Petrofin. Πρώτον, οι ελληνικές τράπεζες έχουν πλέον αποδείξει μακροχρόνια δέσμευση στη ναυτιλία και βαθιά γνώση του κλάδου. Αυτό ενισχύει την εμπιστοσύνη των πλοιοκτητών, οι οποίοι δίνουν μεγάλη σημασία στη σταθερή τραπεζική υποστήριξη σε όλους τους κύκλους της αγοράς.
Δεύτερον, η βελτίωση της πιστοληπτικής εικόνας της Ελλάδας και των ελληνικών τραπεζών επέτρεψε τη διάθεση πιο ανταγωνιστικών margins και fees. Οι ελληνικές τράπεζες μπόρεσαν να προσφέρουν μεγαλύτερες γραμμές χρηματοδότησης ανά πελάτη.
Τρίτον, οι ελληνικές τράπεζες αξιοποίησαν το ευρύτερο οικοσύστημα υπηρεσιών τους. Πέρα από τα ναυτιλιακά δάνεια, προσέφεραν προϊόντα συναλλάγματος, επενδυτικά προϊόντα, καταθετικά προϊόντα και άλλες τραπεζικές υπηρεσίες. Αυτό αύξησε τη συνολική απόδοση κάθε πελάτη για τις τράπεζες και ενίσχυσε τη σχέση τους με τους έλληνες πλοιοκτήτες.
Ανθεκτικότητα
Παρά το δυσμενές γεωπολιτικό περιβάλλον, η ναυτιλία επέδειξε αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, εκτιμά η Petrofin. Οι αξίες των πλοίων και οι ναύλοι παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, υποστηριζόμενοι από την αύξηση των τονομιλίων, τις μεγαλύτερες εμπορικές διαδρομές, τη χαμηλότερη αποδοτικότητα του παγκόσμιου στόλου και τις καθυστερήσεις στα λιμάνια. Η ελληνική ναυτιλία αξιοποίησε αυτή τη συγκυρία, ενισχύοντας τόσο τις παραγγελίες νέων πλοίων όσο και τη δραστηριότητα αγοραπωλησιών.
Τα στοιχεία είναι χαρακτηριστικά, σύμφωνα με την Petrofin. Το ελληνικό βιβλίο παραγγελιών (orderbook) αυξήθηκε από 511 πλοία και 44,04 εκατ. dwt το 2024 σε 666 πλοία και 59,74 εκατ. dwt το 2025, ενώ το 2026, μέχρι την περίοδο καταγραφής, είχε ήδη φτάσει τα 816 πλοία και 76,30 εκατ. dwt. Παράλληλα, οι παραδόσεις νέων πλοίων αυξήθηκαν από 128 πλοία το 2024 σε 173 το 2025, ενώ οι αγορές second-hand πλοίων ενισχύθηκαν από 235 πλοία το 2024 σε 247 το 2025.
Η αυξημένη αβεβαιότητα λειτούργησε τελικά ως επιταχυντής χρηματοδοτικών αποφάσεων. Πολλοί έλληνες πλοιοκτήτες έσπευσαν να «κλειδώσουν» χρηματοδότηση νωρίς, πριν οι συνθήκες επιδεινωθούν ή οι όροι δανεισμού γίνουν λιγότερο ευνοϊκοί. Αυτό δημιούργησε ισχυρή ζήτηση για τραπεζικό δανεισμό, κυρίως από ελληνικές τράπεζες.