Κωδικός «Αδρίας» σε όλο το Αιγαίο – Απάντηση στις τουρκικές προκλήσεις
Το θερμόμετρο ανέβηκε χθες λίγο μετά τις 10 το πρωί στο Αιγαίο, με την Τουρκία να προσπαθεί ακόμα μία φορά να αμφισβητήσει την ελληνική δικαιοδοσία μεταξύ Αστυπάλαιας και Κω. Το σκάφος «Ocean Link», το οποίο επιχειρεί με νόμιμη άδεια από τις ελληνικές Αρχές στην περιοχή μέχρι τις 24 Σεπτεμβρίου για την πόντιση οπτικής ίνας για τον ΟΤΕ, βρέθηκε στο στόχαστρο της τουρκικής πυραυλακάτου. Η τουρκική πλευρά εξέπεμψε σήμα ζητώντας την απομάκρυνση του πλοίου. Προέβαλε τον ανυπόστατο ισχυρισμό ότι η περιοχή εμπίπτει στην τουρκική «θαλάσσια δικαιοδοσία». Και η απάντηση αναδεικνύει τον νέο σχεδιασμό της Αθήνας απέναντι σε κάθε πρόκληση στο Αιγαίο.
Η ελληνική αντίδραση ήταν άμεση και καταλυτική. Η φρεγάτα «Αδρίας» του Πολεμικού Ναυτικού, η οποία έπλεε στην περιοχή, παρενέβη, απαντώντας στο τουρκικό πολεμικό. Ξεκαθάρισε ότι το «Ocean Link» βρισκόταν εκτός τουρκικής δικαιοδοσίας και εντός της ελληνικής ζώνης ευθύνης. Υπό την πίεση της ελληνικής αποτρεπτικής παρουσίας, το τουρκικό σκάφος υποχώρησε και οι εργασίες συνεχίστηκαν κανονικά. Μετά το περιστατικό της Κάσου, αλλά και πιο πρόσφατα περιστατικά, η Ελλάδα διατηρεί πολεμικό πλοίο κοντά σε σκάφη που διενεργούν τέτοιου είδους εργασίες.
Τον Μάρτιο, τουρκικό πολεμικό πλοίο πραγματοποίησε λεκτική παρενόχληση μέσω ασυρμάτου (hailing) στο πλοίο «Ocean Connector», το οποίο εκτελούσε εργασίες πόντισης καλωδίων οπτικών ινών σε διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Αμοργού. Το σκάφος επιχειρούσε με βάση ελληνική NAVTEX, αλλά η Αγκυρα αξίωσε τη διακοπή των εργασιών προβάλλοντας δικαιοδοσία. Τον Απρίλιο, τουρκική φρεγάτα προσέγγισε και παρενόχλησε ολλανδικό σκάφος που πραγματοποιούσε έρευνες σε διεθνή ύδατα νοτιοανατολικά της Κρήτης. Η Αγκυρα υποστήριξε ότι η περιοχή εμπίπτει στη δική της Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) και απαιτείται προηγούμενη έγκριση. Και τον Ιανουάριο τουρκική φρεγάτα παρενόχλησε πλοίο ελληνικών συμφερόντων που εκτελούσε αντίστοιχες εργασίες εγκατάστασης υποβρύχιας οπτικής ίνας στην ευρύτερη περιοχή των Κυκλάδων, απαιτώντας να ζητηθεί άδεια από τις τουρκικές Αρχές. Σε όλες τις περιπτώσεις ελληνικά πολεμικά πλοία απάντησαν στην παρενόχληση δι’ ασυρμάτου και τα τουρκικά πλοία απομακρύνθηκαν.
Χθες, και η τουρκική πολεμική αεροπορία μπήκε στον χορό των προκλήσεων μεταξύ Ρόδου και Καστελλόριζου, με οπλισμένα τουρκικά F-16 να πραγματοποιούν δύο παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.
Τον Ιούνιο νόμος – πρόκληση
Ολα αυτά δείχνουν πως διαμορφώνονται συνθήκες για ένα θερμό καλοκαίρι στο Αιγαίο, καθώς στην Τουρκία τα ΜΜΕ αναφέρονται, βάσει κυβερνητικών διαρροών, σε μια επικείμενη επίσημη νομοθέτηση του δόγματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Κατά τις ίδιες διαρροές, αυτή η νομοθέτηση στην τουρκική Βουλή αναμένεται μέσα στον Ιούνιο – με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη να σχολιάζει πως «δεν θα έχει καμία ισχύ, δεν παράγει κανένα έννομο αποτέλεσμα. Είναι μια ενέργεια από ένα κοινοβούλιο εσωτερικά, τέλος πάντων, από μια χώρα. Δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα ως προς το διεθνές δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας».
Πάντως, με το υπό συζήτηση νομοσχέδιο, η Τουρκία επιδιώκει να πετύχει τουλάχιστον δύο κεντρικούς γεωπολιτικούς στόχους, οι οποίοι, σύμφωνα με αναλυτές, είναι αρχικά η θεσμική θωράκιση του αναθεωρητισμού, μετατρέποντας τη «Γαλάζια Πατρίδα» από πολιτική ρητορική σε εθνικό νόμο, με τέτοιο τρόπο που το νυν καθεστώς στην Αγκυρα να δεσμεύει τις μελλοντικές της κυβερνήσεις σε μια σκληρή, επεκτατική γραμμή στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, ενώ παράλληλα θα επιχειρήσει μια νομιμοφανή νομιμοποίηση παράνομων μνημονίων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το προσχέδιο του νομοθετήματος θα επιχειρεί να ενσωματώσει στο εσωτερικό δίκαιο τις συντεταγμένες του παράνομου τουρκολιβυκού μνημονίου. Επιδιώκει έτσι να εξαφανίσει την υφαλοκρηπίδα των ελληνικών νησιών, όπως της Κρήτης, της Κάσου, της Καρπάθου και της Ρόδου.
Με τον τρόπο αυτό, η Αγκυρα επιχειρεί να επιβάλει de facto γκρίζες ζώνες, υποστηρίζοντας ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα εντός αυτών των περιοχών απαιτεί τη δική της άδεια. Η αντίδραση δεν αποσυνδέεται από τις ελληνικές κινήσεις για τα θαλάσσια πάρκα ή την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, καθώς και από τους πόντους που έχει κερδίσει η Ελλάδα στη γεωπολιτική σκακιέρα μετά την πολεμική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Σήμερα πάντως αναμένεται να δοθεί ένα νέο μήνυμα αποτροπής και αποφασιστικότητας, καθώς ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας θα βρεθεί στο Αγαθονήσι, εγκαινιάζοντας στρατιωτικά οικήματα, ενώ θα παρακολουθήσει και την άσκηση «Ιάσων – Ποσειδών».