79ου Φεστιβάλ Καννών: Ο Αλμοδόβαρ και τα «παιδιά» του
Η πραγματικότητα παίζει περίεργα παιχνίδια με τη φαντασία στην τελευταία ταινία του Πέδρο Αλμοδόβαρ, «Amarga Navidad», που παίχτηκε χθες εντός διαγωνιστικού τμήματος στο φεστιβάλ και με τον τίτλο «Πικρές γιορτές» θα ανοίξει στην Ελλάδα την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου.
Εδώ, ένας σεναριογράφος σε κρίση (Λεονάρντο Σμπαράλια) «εκμεταλλεύεται» καταστάσεις που μαθαίνει από οικεία πρόσωπα και προσπαθεί να τα διαμορφώσει προκειμένου να τα αξιοποιήσει στο έργο του. Βεβαίως, οι καλλιτεχνικές αποφάσεις του ήρωα δεν βρίσκουν σύμφωνα όλα τα πρόσωπα που σχετίζονται μαζί του. Δίνουν όμως υλικό στον Αλμοδόβαρ να κτίσει ενδιαφέρουσες καταστάσεις και «υποϊστορίες» με πλούσιους, ουσιαστικούς διαλόγους γύρω από τη ζωή, τον θάνατο, τον έρωτα και την τέχνη.
Είναι πολύ πιθανόν η ταινία να περιέχει υποκατάστατα του ίδιου του δημιουργού της καθιστώντας την, αν όχι «αυτοβιογραφική», σίγουρα αυτοαναφορική. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι ευγενές, μελοδραματικό, γεμάτο αυτογνωσία, άψογα σχεδιασμένο ως παραγωγή και σε ορισμένες σκηνές πραγματικά αστείο. Κεντρίζει την περιέργειά μας και μας παρασύρει, για μια ακόμη φορά, στο μοναδικό «αλμοδοβαρικό» σύμπαν.
Αυτή, η 24η μεγάλου μήκους ταινία του Αλμοδόβαρ, αποτελεί την έβδομη συμμετοχή του στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ των Καννών, με πρώτη την «Ολα για τη μητέρα μου» για την οποία το 1999 κέρδισε το βραβείο σκηνοθεσίας. Θα ακολουθούσαν ταινίες όπως – ανάμεσα σε άλλες – οι «Κακή εκπαίδευση», «Γύρνα πίσω» (βραβείο σεναρίου και γυναικείας ερμηνείας για την Πενέλοπε Κρουζ) και «Πάθος και δόξα», για την οποία ο Αντόνιο Μπαντέρας απέσπασε το βραβείο καλύτερης ανδρικής ερμηνείας.
Σκηνοθέτης και κόρη
Αντιθέτως, ο πολύ νεότερος, επίσης Ισπανός, Ροντρίγκο Σορογκογιέν, σκηνοθέτης ταινιών όπως οι «Ο έκπτωτος», «Madre», «Κανείς δεν μπορεί να μας σώσει», συμμετέχει για πρώτη φορά στο διαγωνιστικό τμήμα με την ταινία «El ser querido» (Το αγαπημένο πρόσωπο). Η τέχνη παίζει και εδώ σημαντικό ρόλο καθώς ο Εστεμπάν, το κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, τον οποίο υποδύεται ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, είναι ένας σκηνοθέτης που θέλει να γυρίσει την επόμενη ταινία του με πρωταγωνίστρια την κόρη του από τον πρώτο γάμο του (Βικτόρια Λουένγκο), στην οποία δεν στάθηκε ποτέ ως σωστός πατέρας.
Η ανάγκη του Εστεμπάν να συνεργαστεί με την κόρη του γυρίζοντας μια ταινία στην έρημο της Σαχάρα είναι περισσότερο το συγχωροχάρτι που θέλει να δώσει στον εαυτό του. Η ταινία ανοίγει με την υπέροχη σκηνή της πρώτης συνάντησής τους σε ένα εστιατόριο και αργότερα μεταφέρεται στο σετ της ταινίας που θα γυρίσουν. Ο Εστεμπάν φέρεται σαν μικρός δικτάτορας και ο Σορογκογιέν, εδώ, μας βάζει για τα καλά μέσα στην ίδια τη δημιουργική διαδικασία που μπορεί να βγάλει στην επιφάνεια τη σκοτεινή πλευρά της, με τους καλλιτέχνες να συμπεριφέρονται απαράδεκτα (η σκηνή την οποία ο Εστεμπάν ζητά να ξαναγυριστεί πολλές φορές καταπιέζοντας αφόρητα τους συνεργάτες του γιατί δεν μένει ποτέ ικανοποιημένος είναι σκληρή και συγχρόνως κωμική, σε σημείο που δεν ξέρεις αν πρέπει να γελάσεις ή να στενοχωρηθείς).
Τέλος, μια ακόμη ταινία ισπανικής παραγωγής συμμετέχει στο διαγωνιστικό τμήμα του φεστιβάλ των Καννών, η «La bola Negra» (Η μαύρη μπάλα) και θα προβληθεί αργότερα. Ο 42χρονος Χαβιέρ Αμπρόσι και ο 35χρονος σύζυγός του Χαβιέρ Κάλβο διαγωνίζονται για πρώτη φορά στο επίσημο τμήμα του φεστιβάλ των Καννών με μια ταινία που εξερευνά τι σημαίνει να είσαι ομοφυλόφιλος σε διαφορετικές εποχές, εστιάζοντας σε «τρεις υπάρξεις». Στην ταινία, εκτός άλλων, εμφανίζονται η Γκλεν Κλόουζ και η Πενέλοπε Κρουζ.
Αποκατεστημένη «Εύα»
Τη Δευτέρα στην αίθουσα Bunuel του Palais πραγματοποιήθηκε η προβολή της ταινίας «Εύα» της Μαρίας Πλυτά στο τμήμα Cannes Classics του φεστιβάλ, μια σημαντική στιγμή της ελληνικής κινηματογραφικής Ιστορίας καθότι αυτή είναι η πρώτη ελληνική ταινία που προβάλλεται αποκαταστημένη στο εν λόγω τμήμα.
Η «Εύα», ένα μελόδραμα στο οποίο πρωταγωνιστούν η Νίκη Σγουρίδου, ο Αλέκος Αλεξανδράκης και ο Μάνος Κατράκης, φέρει ιδέες για τη θέση της γυναίκας στην ελληνική κοινωνία πολύ πρωτοποριακές για την εποχή που γυρίστηκε και είναι τρανό δείγμα. Αποκαταστάθηκε από το World Cinema Project του The Film Foundation και την Cineteca DI Bologna στο εργαστήριο L’Immagine Ritrovata. Για την αποκατάστασή της, που έγινε με τη συμβολή της Ταινιοθήκης της Ελλάδος, συνέβαλε η Alatas Films και η καθηγήτρια του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Μπέτυ-Δέσποινα Κακλαμανίδου, η οποία και προλόγισε την «Εύα» τη Δευτέρα. Θα πρέπει επίσης να επισημανθεί ότι το έργο πραγματοποιήθηκε χάρη στην υποστήριξη του Hobson/Lucas Family Foundation και ότι χάρη στην επιμονή της κυρίας Κακλαμανίδου, που έχει μελετήσει ενδελεχώς το έργο της Μαρίας Πλυτά, η προβολή στις Κάννες έγινε πραγματικότητα.