Άρειος Πάγος: Στο στόχαστρο ενδοοικογενειακή βία, revenge porn και stalking

Οι αριθμοί για την αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας, διαδικτυακής βίας με τη μορφή της εκδικητικής πορνογραφίας, όπως και των υποθέσεων παρενοχλητικής παρακολούθησης (stalking), δεν επιτρέπουν σε κανέναν να κλείνει τα μάτια μπροστά στο πρόβλημα.

Με αφετηρία τις πρόσφατες νομοθετικές μεταρρυθμίσεις και με στόχο την προστασία των θυμάτων ενδοοικογενειακής και έμφυλης βίας, η αντεισαγγελέας του Αρείου Πάγου Μαρία Γκανέ με εγκύκλιό της απευθύνεται στους συναδέλφους της εισαγγελείς όλης της χώρας μετουσιώνοντας την εμπειρία και τη γνώση της σε έναν «οδηγό» για την αντιμετώπιση των συγκεκριμένων εγκληματικών πράξεων στο δικαστικό πεδίο. Εκεί όπου τα θύματα αλλά και ολόκληρη η κοινωνία περιμένουν την αυτονόητη απονομή της δικαιοσύνης.

«Με την αύξηση των περιστατικών ενδοοικογενειακής βίας το έτος 2025 σε ποσοστό 4% σε σχέση με το έτος 2024 (αριθμός υποθέσεων δικογραφιών: 18.598) και την αύξηση των συλλήψεων σε ποσοστό 7%, η εικόνα στη χώρα μας είναι ανησυχητική, παρά τις συνεχείς δράσεις ενημέρωσης – πρόληψης και τα σημαντικά αποτελέσματά τους από τις αρμόδιες Αρχές», επισημαίνει η Μ. Γκανέ κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου.

Νομικές δικλίδες

Στην αναλυτική εγκύκλιό της η ανώτατη εισαγγελέας περιγράφει βήμα προς βήμα όλες τις δυνατότητες που παρέχει ο νόμος, ώστε με τη συμβολή των λειτουργών της Θέμιδας να μειωθούν τέτοια φαινόμενα.

Βήμα 1ο. Η καταγγελία μπορεί να λαμβάνεται και προφορικά μέσω τηλεφώνου ή άλλων φωνητικών μηνυμάτων ή μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας στην αρμόδια υπηρεσία της Ελληνικής Αστυνομίας με δικαίωμα λήψης αντιγράφου του καταγγέλλοντος.

Βήμα 2ο. Να τηρείται η αυτόφωρη διαδικασία με τη σύλληψη και την παραπομπή του κατηγορουμένου αμέσως στο εδώλιο, με στόχο τη διατήρηση αναλλοίωτων των αποδείξεων και την αμεσότητα της ποινικής προστασίας των θυμάτων.

Βήμα 3ο. Οταν ο δράστης της ενδοοικογενειακής βίας είναι υπότροπος, να προτείνεται εκ μέρους των εισαγγελέων αυστηρότερη ποινή. Στις περιπτώσεις, δε, που η ποινή είναι μεγαλύτερη των δύο ετών, να μη μετατρέπεται, να μην αναστέλλεται και η τυχόν δε ασκηθείσα ποινική έφεση δεν έχει αναστέλλουσα δύναμη.

Βήμα 4ο. Σε εξαιρετικές περιπτώσεις, μετά την άσκηση ποινικής δίωξης, μπορεί ο εισαγγελέας να παραγγέλλει την κατά προτεραιότητα απόσπαση ή μετάθεση υπαλλήλου – θύματος ενδοοικογενειακής βίας, προκειμένου να προστατευθεί από τον δράστη.

Βήμα 5ο. Η επέκταση των όρων της ποινικής διαμεσολάβησης μπορεί να περιλαμβάνει και την υποχρέωση του δράστη σε αποζημίωση για την κάλυψη άμεσων αναγκών του θύματος.

Περαιτέρω προστασία

Ιδιαίτερο κεφάλαιο στην εισαγγελική εγκύκλιο αποτελούν τα μέτρα – προτάσεις για την περαιτέρω προστασία των θυμάτων. Η ανώτατη εισαγγελέας, απευθυνόμενη και πάλι προς τους συναδέλφους της που χειρίζονται τέτοιες σοβαρές και ταυτόχρονα ευαίσθητες υποθέσεις, επισημαίνει – μεταξύ άλλων – τα εξής: έχουν ενισχυθεί οι περιοριστικοί όροι που μπορεί να επιβληθούν στον δράστη, όπως ηλεκτρονική επιτήρηση, απαγόρευση κάθε είδους επικοινωνίας με το θύμα, υποχρέωση παράδοσης των όπλων, εμφάνισή του στο αστυνομικό τμήμα και παροχή στοιχείων επικοινωνίας, διαθέσιμων στις Αρχές ανά πάσα στιγμή. Παρέχεται η δυνατότητα απομακρυσμένης κατάθεσης των ανήλικων θυμάτων, με τη συνδρομή ειδικού ψυχολόγου – ψυχιάτρου πραγματογνώμονα, ενώ επεκτείνεται η δυνατότητα κατάθεσης μέσω τηλεδιάσκεψης και για ενήλικα θύματα που κρίνονται ευάλωτα και είναι επιτρεπτή η ανάγνωση της προανακριτικής τους κατάθεσης.

Παράλληλα επισημαίνει την ανάγκη της διεύρυνσης του όρου του «συντρόφου», ως του προσώπου που τελεί σε σταθερή σχέση προσωπικής δέσμευσης, ανεξαρτήτως συγκατοίκησης ή μη με το θύμα.