Νέο Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας – Τι αλλάζει σε αιολικά και φωτοβολταϊκά
Αυστηρότερους κανόνες για την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων αλλά και κριτήρια για χωροθέτηση και εγκατάσταση φωτοβολταϊκών και αιολικών πάρκων σε θαλάσσιες περιοχές της χώρας προβλέπει μεταξύ άλλων το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας που τέθηκε χθες σε δημόσια διαβούλευση από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας έως και τις 24 Ιουνίου 2026.
To νέο πλαίσιο βάζει «κόφτες» για το πού μπορούν να αναπτυχθούν φωτοβολταϊκοί και αιολικοί σταθμοί και σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου δημιουργεί ένα πλαίσιο ανάπτυξης με μεγαλύτερη σαφήνεια και πιο αυστηρούς κανόνες για την προστασία του περιβάλλοντος και των τοπικών κοινωνιών. «Θέλουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά τις θέλουμε με έναν τρόπο πιο οργανωμένο, πιο σαφή, πιο νοικοκυρεμένο. Πρέπει να υπάρχουν κάποια σαφή όρια, με σεβασμό στα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής», δήλωσε.
Σύμφωνα με όσα προβλέπονται για πρώτη φορά θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας με αυστηρότερα κριτήρια αποκλεισμού, μεταξύ άλλων, για περιοχές Natura 2000, με έμφαση στις Ζώνες Ειδικής Προστασίας, λοιπές ειδικά προστατευόμενες περιοχές, δάση και δασικές εκτάσεις, περιοχές με υψόμετρο άνω των 1.200, μνημεία και αρχαιολογικές ζώνες, νησιωτικές και τουριστικές περιοχές. Ετσι δημιουργείται ένα σταθερό και διαφανές πλαίσιο για επενδύσεις και αδειοδοτήσεις έργων ΑΠΕ σε όλη τη χώρα. Το νέο χωροταξικό καλύπτει το σύνολο των βασικών τεχνολογιών ΑΠΕ και αποθήκευσης ενέργειας (φωτοβολταϊκούς σταθμούς, αιολικά πάρκα, μικρά υδροηλεκτρικά έργα, μονάδες βιομάζας, βιοαερίου και βιορρευστών, γεωθερμικές εγκαταστάσεις, καθώς και τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, όπως μπαταρίες). Παράλληλα προβλέπει συγκεκριμένες εξαιρέσεις, ώστε να διασφαλίζεται η ασφάλεια δικαίου και να μην ανατρέπονται υφιστάμενες επενδύσεις και μικρές ενεργειακές εγκαταστάσεις. Εκτός του πεδίου εφαρμογής του παραμένουν: έργα που λειτουργούν ήδη ή βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο αδειοδότησης, μικρές εγκαταστάσεις ΑΠΕ που εξαιρούνται από αδειοδοτικές διαδικασίες, μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και έργα αντλησιοταμίευσης, καθώς και φωτοβολταϊκά που εγκαθίστανται σε στέγες κτιρίων.
Θαλάσσιες ΑΠΕ
Επίσης για πρώτη φορά η Ελλάδα αποκτά ένα Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, συνδέοντας την ανάπτυξη των θαλάσσιων ΑΠΕ με τον συνολικό θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό της χώρας. Μάλιστα το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εισάγει ειδικούς κανόνες χωροθέτησης για αιολικές και φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις στη θάλασσα, αναγνωρίζοντας τη στρατηγική σημασία του θαλάσσιου χώρου για την ενεργειακή ασφάλεια, την ενεργειακή αυτονομία και τη γεωπολιτική θέση της χώρας.
Για πρώτη φορά προβλέπονται συγκεκριμένες περιοχές προστασίας και αποκλεισμού, ειδικά κριτήρια χωροθέτησης, καθώς και υποχρεωτικές εξειδικευμένες μελέτες για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και των οικοσυστημάτων.
Επί της ουσίας με τις προβλέψεις του το νέο ΕΧΠ-ΑΠΕ εστιάζει κυρίως στη χωροθέτηση των μεγάλων έργων που έχουν τη μεγαλύτερη επίδραση στο περιβάλλον, στο τοπίο και στις χρήσεις γης, διαμορφώνοντας για πρώτη φορά ένα ενιαίο και ξεκάθαρο πλαίσιο κανόνων σε εθνικό επίπεδο.
Οι στόχοι έως το 2050
Σήμερα, στην Ελλάδα περισσότερο από το 50% της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνεται προέρχεται από ΑΠΕ, και η χώρα κατατάσσεται 3η παγκοσμίως στη διείσδυση ηλιακής ενέργειας και 9η στην αιολική. Μέσω της διείσδυσης των ΑΠΕ ήδη έχει μειωθεί η ηλεκτροπαραγωγή από τον ακριβό και ρυπογόνο λιγνίτη πάνω από 90% σε σχέση με το 2005, καθώς υπάρχουν ήδη 18 GW από ΑΠΕ εγκατεστημένη ισχύς μας από ήταν 6,3 GW που ήταν το 2019.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας λαμβάνει, υπόψη τις νέες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες, με απώτερο σκοπό την επίτευξη των ενεργειακών στόχων της χώρας (ΕΣΕΚ) έως το 2050,και μειώνει αβεβαιότητες, συγκρούσεις χρήσεων γης και καθυστερήσεις που συχνά δημιουργούσαν προβλήματα τόσο στις τοπικές κοινωνίες όσο και στις ίδιες τις επενδύσεις.