Δυσκολότερη πλέον η απόκτηση «Πράσινης Κάρτας» στις ΗΠΑ
Η μεταναστευτική πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ περνά σε μια νέα, ακόμη πιο αυστηρή φάση, προκαλώντας ήδη έντονες αντιδράσεις τόσο στον επιχειρηματικό κόσμο όσο και στους ακαδημαϊκούς και τεχνολογικούς κύκλους των Ηνωμένων Πολιτειών. Η αμερικανική κυβέρνηση ανακοίνωσε μια σημαντική αλλαγή στη διαδικασία απόκτησης της περίφημης Green Card, η οποία επηρεάζει άμεσα τη νόμιμη μετανάστευση και κυρίως όσους βρίσκονται ήδη στις ΗΠΑ με φοιτητικές ή επαγγελματικές βίζες.
Σύμφωνα με τη νέα οδηγία της Υπηρεσίας Ιθαγένειας και Μετανάστευσης των ΗΠΑ (USCIS), οι ενδιαφερόμενοι δεν θα μπορούν πλέον να υποβάλουν αίτηση για μόνιμη άδεια παραμονής όσο βρίσκονται εντός αμερικανικού εδάφους μέσω της διαδικασίας “Adjustment of Status”. Αντίθετα, θα υποχρεώνονται να επιστρέφουν πρώτα στις χώρες καταγωγής τους και να ξεκινούν από εκεί τη διαδικασία μέσω των αμερικανικών προξενείων.
Η αλλαγή αυτή ανατρέπει ένα σύστημα που επί δεκαετίες θεωρούνταν βασικός πυλώνας της αμερικανικής μεταναστευτικής και οικονομικής στρατηγικής. Μέχρι σήμερα, χιλιάδες φοιτητές, ερευνητές, μηχανικοί, γιατροί, στελέχη επιχειρήσεων και εξειδικευμένοι εργαζόμενοι μπορούσαν να μετατρέψουν τη νόμιμη προσωρινή παραμονή τους σε μόνιμη εγκατάσταση χωρίς να εγκαταλείψουν τη χώρα.
Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η νέα πολιτική αποκαθιστά «το αρχικό πνεύμα του νόμου». Εκπρόσωποι της USCIS τονίζουν πως οι προσωρινές βίζες – είτε πρόκειται για φοιτητικές, τουριστικές ή εργασιακές – δεν θα πρέπει να λειτουργούν ως αυτόματη «γέφυρα» προς τη μόνιμη μετανάστευση. Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία του Λευκού Οίκου, η νέα διαδικασία θα περιορίσει τον κίνδυνο παράνομης παραμονής ατόμων των οποίων οι αιτήσεις απορρίπτονται και θα αποσυμφορήσει τις υπηρεσίες μετανάστευσης.
Ωστόσο, οι επικριτές της απόφασης θεωρούν ότι οι πραγματικές επιπτώσεις θα είναι πολύ βαθύτερες και πιθανώς καταστροφικές για την αμερικανική οικονομία και την τεχνολογική υπεροχή των ΗΠΑ.
Οι πρώτοι που επηρεάζονται είναι οι ξένοι φοιτητές, οι οποίοι αποτελούν διαχρονικά μία από τις σημαντικότερες «δεξαμενές» ταλέντου για την αμερικανική αγορά εργασίας. Το αμερικανικό πανεπιστημιακό σύστημα λειτουργούσε εδώ και χρόνια ως μηχανισμός προσέλκυσης παγκόσμιου ανθρώπινου κεφαλαίου, με χιλιάδες αποφοίτους να εντάσσονται απευθείας στην οικονομία, ιδιαίτερα στους τομείς της τεχνολογίας, της επιστήμης και της καινοτομίας.
Πλέον, η υποχρεωτική επιστροφή στις χώρες προέλευσης δημιουργεί τεράστια αβεβαιότητα. Οι διαδικασίες μέσω προξενείων μπορεί να διαρκέσουν μήνες ή ακόμη και χρόνια, διακόπτοντας επαγγελματικές πορείες, ερευνητικά προγράμματα και συμβόλαια εργασίας.
Ιδιαίτερα έντονες είναι οι ανησυχίες στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης και της Silicon Valley. Οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας βασίζονται σε μεγάλο βαθμό σε διεθνές ταλέντο, ειδικά από χώρες όπως η Ινδία και η Κίνα. Η νέα πολιτική θεωρείται ότι μπορεί να οδηγήσει πολλούς επιστήμονες και μηχανικούς να επιλέξουν άλλες αγορές, όπως ο Καναδάς ή η Ευρώπη.
Οι καθυστερήσεις αναμένεται να είναι ακόμη μεγαλύτερες για πολίτες χωρών που ήδη αντιμετωπίζουν μακρές λίστες αναμονής, όπως η Ινδία και το Μεξικό. Παράλληλα, για υπηκόους κρατών με δύσκολες διπλωματικές σχέσεις με τις ΗΠΑ, όπως η Ρωσία, η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο περίπλοκη λόγω περιορισμένης λειτουργίας των αμερικανικών προξενείων.
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες και εκτεταμένες. Ο συνιδρυτής του LinkedIn, Ριντ Χόφμαν, χαρακτήρισε το μέτρο «επιζήμιο για την τεχνολογία, τις επιχειρήσεις και συνολικά για την Αμερική». Ο γνωστός επενδυτής Nick Davidov μίλησε για «μία από τις πιο παράλογες αποφάσεις στην ιστορία του Υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας», ενώ ο Andrew Ng, συνιδρυτής της Coursera και καθηγητής στο Stanford, έκανε λόγο για «αυθαίρετη επίθεση στη νόμιμη μετανάστευση» που θα στερήσει από τις ΗΠΑ επιστήμονες, γιατρούς και ειδικούς στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ενδιαφέρον έχει ότι αντιδράσεις καταγράφονται ακόμη και από συντηρητικούς και φιλελεύθερους οικονομικούς κύκλους. Το libertarian think tank Cato Institute επέκρινε ανοιχτά τη νέα πολιτική, με τον διευθυντή μεταναστευτικών μελετών David Bier να κάνει λόγο για «συστηματική εχθρότητα απέναντι στη νόμιμη μετανάστευση».
Πίσω από τη σύγκρουση αυτή διαφαίνεται ένα βαθύτερο ερώτημα για το μέλλον των Ηνωμένων Πολιτειών: μπορεί η χώρα να διατηρήσει την παγκόσμια οικονομική και τεχνολογική της κυριαρχία περιορίζοντας ταυτόχρονα την πρόσβαση στο διεθνές ταλέντο που συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξή της επί δεκαετίες;
Για πολλούς αναλυτές, η συγκεκριμένη πολιτική αποτελεί ακόμη ένα σημάδι ότι η μεταναστευτική στρατηγική του Τραμπ δεν στοχεύει πλέον μόνο στην παράτυπη μετανάστευση, αλλά επεκτείνεται πλέον και στη νόμιμη, αλλάζοντας ριζικά το αμερικανικό μοντέλο που για χρόνια λειτουργούσε ως «μαγνήτης» για τους πιο ταλαντούχους ανθρώπους του κόσμου.