Κομισιόν: Εποπτεία τέλος με συστάσεις

Η Κομισιόν αποφάσισε να αφαιρέσει την Ελλάδα από τη λίστα των χωρών με Μακροοικονομικές Ανισορροπίες, βάζοντας τέλος σε κάθε εποπτεία 16 χρόνια μετά το ξέσπασμα της κρίσης, με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών να κάνει λόγο για μια εξέλιξη με ιδιαίτερο ιστορικό βάρος, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη ότι πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία δέκα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης βρίσκονται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

Αν και αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο της ελληνικής οικονομίας, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν χαλαρώνει τις πιέσεις ζητώντας «ψαλίδι» σε φοροαπαλλαγές, στοχευμένες παροχές, άρση εμποδίων σε επαγγέλματα, ενώ ανοίγει θέμα αύξησης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης με σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα.

Στο σχέδιο συστάσεων στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου 2026, η Κομισιόν συστήνει τήρηση των ανώτατων ορίων αύξησης των καθαρών δαπανών, τα όποια μέτρα ληφθούν για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης να είναι προσωρινά και στοχευμένα, προώθηση παρεμβάσεων περαιτέρω μείωσης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά και ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Οσον αφορά τα μέτρα για τον μετριασμό των επιπτώσεων από την αύξηση των τιμών ενέργειας λόγω της κρίσης, συστήνει να είναι προσωρινού χαρακτήρα, να στοχεύουν στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών ή στην κάλυψη των αναγκών ενεργοβόρων επιχειρήσεων, να διατηρούν τα κίνητρα για εξοικονόμηση ενέργειας, και το δημοσιονομικό τους κόστος να είναι συμβατό με τις δεσμεύσεις που απορρέουν από το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

1.236 φοροαπαλλαγές

Στο «μάτι» της Κομισιόν βρίσκονται οι 1.236 φοροαπαλλαγές οι οποίες, όπως τονίζει, αυξάνουν την πολυπλοκότητα του φορολογικού συστήματος και έχουν συνέπειες στην αποδοτικότητα των εσόδων. Για τον λόγο αυτό ζητεί συστηματική αξιολόγηση και εξορθολογισμό, προτείνοντας εμμέσως «ψαλίδι» στις φοροαπαλλαγές με σημαντικό δημοσιονομικό κόστος για βελτίωση της συνολικής διαφάνειας του φορολογικού συστήματος.

Η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υψηλή εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, γεγονός που διατηρεί το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας πάνω από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο και αυξάνει την έκθεση της οικονομίας στις γεωπολιτικές αναταράξεις. Για τον λόγο αυτό εισηγείται την ανάπτυξη υπεράκτιων αιολικών πάρκων, την επιτάχυνση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών, την εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και την ενίσχυση των δικτύων διανομής ηλεκτρικής ενέργειας.

ΕΦΚ στο ντίζελ

Στο πόρισμα των συστάσεων ανοίγει θέμα για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο ντίζελ ζητώντας αναπροσαρμογή και σταδιακή κατάργηση επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα. Αναλυτικά αναφέρει πως «η Ελλάδα παραμένει η χώρα της ΕΕ όπου ο ΕΦΚ στο ντίζελ είναι ιδιαίτερα χαμηλός σε σύγκριση με τη φορολογία της βενζίνης, παρ’ όλο που το ντίζελ είναι πιο επιβλαβές για το περιβάλλον. Επομένως, η αναπροσαρμογή των ενεργειακών φόρων, σε συνδυασμό με τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων για τα ορυκτά καύσιμα, θα μπορούσε να παράσχει ισχυρότερα κίνητρα για την ηλεκτροκίνηση».

Στις συστάσεις περιλαμβάνεται και η ανάγκη επιτάχυνσης της απονομής δικαιοσύνης, ιδιαίτερα στις αστικές υποθέσεις και στις διαδικασίες δημοσίων συμβάσεων. Η Επιτροπή θεωρεί ότι οι καθυστερήσεις εξακολουθούν να αποτελούν σημαντικό εμπόδιο για την επιχειρηματικότητα και τις επενδύσεις, ενώ ζητεί την ολοκλήρωση της μεταρρύθμισης του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού σε όλη τη χώρα.

Κόκκινα δάνεια

Στο μέτωπο των μη εξυπηρετούμενων δανείων, η Κομισιόν αναγνωρίζει τη σημαντική πρόοδο των τελευταίων ετών, ωστόσο επισημαίνει ότι η εκκαθάριση του υπολοίπου των κόκκινων δανείων παραμένει αργή. Οι μεγάλες δικαστικές καθυστερήσεις γύρω από πλειστηριασμούς και ρευστοποιήσεις περιουσιακών στοιχείων, όπως σημειώνει, περιορίζουν το ενδιαφέρον των επενδυτών, επιβραδύνουν την επιστροφή ακινήτων στην αγορά και επιδεινώνουν το ήδη οξύ στεγαστικό πρόβλημα.

Στο σκέλος των επιχειρήσεων συστήνει άρση εμποδίων στην άσκηση επαγγελματικών υπηρεσιών και στην ίδρυση και λειτουργία επιχειρήσεων, καθώς και ευκολότερη πρόσβαση των νεοφυών και αναπτυσσόμενων επιχειρήσεων (start-ups και scale-ups) στη χρηματοδότηση, μεταξύ άλλων μέσω της ανάπτυξης εγχώριων αγορών ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων (private equity) και επιχειρηματικών κεφαλαίων υψηλού κινδύνου (venture capital).

Ρήτρα διαφυγής

Την παροχή πρόσθετης δημοσιονομικής ευελιξίας, επεκτείνοντας την εθνική ρήτρα διαφυγής για δαπάνες και επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή ασφάλεια και μειώνουν την εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, αποφάσισε η Κομισιόν στο πλαίσιο του Εαρινού Ευρωπαϊκού Εξαμήνου. Η Ελλάδα θα μπορεί να αξιοποιήσει τη νέα δυνατότητα για συγκεκριμένες ενεργειακές επενδύσεις, όχι όμως για μέτρα στήριξης. Συγκεκριμένα, η Ελλάδα αποκτά μεγαλύτερη ευελιξία για να επιταχύνει επενδύσεις σε κρίσιμους τομείς, όπως η ενέργεια και οι σχετικές υποδομές, αξιοποιώντας στον μέγιστο δυνατό βαθμό τα περιθώρια που παρέχουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.