Πνιγμός: Η σιωπηλή απειλή

Η πρόληψη των πνιγμών αναδεικνύεται κάθε καλοκαίρι σε κρίσιμο ζήτημα δημόσιας υγείας. Στην Ελλάδα περίπου 360 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους κάθε χρόνο σε θάλασσες, πισίνες, λίμνες και ποτάμια, με τους ηλικιωμένους να αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των θυμάτων.

Η αιτία; Σύμφωνα με τους ειδικούς της «Safe Water Sports» η αυξημένη ευπάθεια οφείλεται στον συνδυασμό αφενός της μείωσης των αντανακλαστικών και αφετέρου στην πιθανή ύπαρξη υποκείμενων νοσημάτων. Αναλυτικότερα, οι συχνότεροι παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε ατυχήματα μέσα στο νερό είναι οι εξής:

Καρδιακά επεισόδια: Η απότομη καταπόνηση ή η βύθιση σε κρύο νερό μπορεί να προκαλέσει αρρυθμίες ή κρίσεις, ειδικά σε άτομα με ιστορικό καρδιοπαθειών.

Μυϊκοί σπασμοί ή κράμπες στο νερό: Ιδιαίτερα εάν δεν έχει προηγηθεί επαρκής προθέρμανση ή εάν υπάρχει αφυδάτωση ή ανεπαρκής αιμάτωση.

Ζάλη ή υπόταση μετά την έξοδο από το νερό: Η αλλαγή θερμοκρασίας και στάσης σώματος μπορεί να προκαλέσει πτώση πίεσης, ζαλάδα ή/και λιποθυμία.

Υπερκόπωση ή εξάντληση: Η παρατεταμένη ή έντονη άσκηση μπορεί να προκαλέσει υπερκόπωση, ειδικά σε άτομα χωρίς συστηματική φυσική δραστηριότητα.

Ελλιπής επίβλεψη ή μοναχική άσκηση: Η απουσία επιτήρησης (π.χ. ναυαγοσώστης) ή το κολύμπι χωρίς παρέα αυξάνει τον κίνδυνο σε περίπτωση επεισοδίου ή αδυναμίας.

Στους παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνονται επίσης η υπογλυκαιμία, η υποθερμία (ειδικά σε θάλασσα ή κρύα πισίνα), η λανθασμένη τεχνική ή υπερεκτίμηση των δυνατότητων, αλλά και οι ολισθήσεις και οι πτώσεις γύρω από πισίνες και άλλους υδάτινους χώρους.

Αναλυτικότερα και σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του «Safe Water Sports» την τελευταία πενταετία καταγράφονται κατά μέσο όρο 373 θάνατοι ετησίως κατά τη διάρκεια δραστηριοτήτων αναψυχής. Το 80% των ανθρώπων που χάνουν τη ζωή τους στη θάλασσα είναι άνω των 60 ετών.

Πέρυσι εντούτοις, καταγράφηκαν 31 λιγότερα θανατηφόρα περιστατικά σε σχέση με το 2024, γεγονός που αποδίδεται εν μέρει στην αυξημένη ενημέρωση των πολιτών, χωρίς ωστόσο να επιτρέπει εφησυχασμό.

Ενα ακόμη αξιοσημείωτο δεδομένο είναι ότι πέρυσι το 64% των θανάσιμων ατυχημάτων έλαβε χώρα σε παραλίες «μη φυλασσόμενες» από ναυαγοσώστη, ενώ το 50% των θανάσιμων ατυχημάτων που συμβαίνουν στα εσωτερικά ύδατα είναι σε κολυμβητικές δεξαμενές ξενοδοχείων.

Το πρόβλημα βέβαια δεν αφορά μόνον την Ελλάδα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, τουλάχιστον 3 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους από πνιγμό την τελευταία δεκαετία. Το 2021, μόνο, εκτιμάται ότι σημειώθηκαν 300.000 θάνατοι από πνιγμό, εκ των οποίων το 43% αφορούσε παιδιά ηλικίας 14 ετών και κάτω. Χαρακτηριστικά, 30 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από πνιγμό κάθε ώρα, κάθε ημέρα.

Μέτρα προστασίας

Υπό τα δεδομένα αυτά, οι ειδικοί συνιστούν τα άτομα άνω των 60 ετών να ακολουθούν τις εξής συμβουλές:

¢Αποφυγή μεσημεριανών ωρών: Οι ώρες μεταξύ 12.00 και 17.00 είναι οι πιο επικίνδυνες λόγω της υψηλής θερμοκρασίας.

¢Προοδευτική είσοδος: Μπείτε στη θάλασσα σταδιακά. Βρέξτε αρχικά το πρόσωπο και έπειτα προοδευτικά το σώμα.

¢Ποτέ μόνοι: Κολυμπάτε πάντα με παρέα και προτιμήστε παραλίες με ναυαγοσώστη. Επίσης κολυμπάτε παράλληλα με την ακτή. Στα βαθιά να έχετε πάντα ένα πλευστό μέσο (π.χ. σωσίβιο ή μακαρόνι).

¢Ορθή λήψη φαρμάκων: Βεβαιωθείτε ότι η φαρμακευτική σας αγωγή είναι ασφαλής και αποτελεσματική.

¢Συμβουλευτείτε τον γιατρό σας: Ιδίως εάν αντιμετωπίζετε χρόνια νοσήματα.

¢Ψυχραιμία: Σε περίπτωση συμπτωμάτων (π.χ. κράμπα ή ζάλη) μείνετε ψύχραιμοι, ζητήστε βοήθεια και βγείτε ήρεμα και αργά από το νερό.

SMS για την πρόληψη

των πνιγμών

Με μηνύματα στο κινητό (SMS) ή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο (mail), μέσω της ΗΔΙΚΑ, θα ενημερώνονται οι πολίτες για τους υδάτινους κινδύνους, που στοιχίζουν ετησίως εκατοντάδες ζωές. Πρόκειται για ένα μόνον από τα μέτρα που δρομολογεί η ηγεσία του υπουργείου Υγείας σε συνεργασία με τον ΕΟΔΥ και το «Safe Water Sports» με στόχο την πρόληψη των πνιγμών στην Ελλάδα.

Στο πλαίσιο αυτό ξεκινά άμεσα και καμπάνια, μέσω ενημερωτικών δράσεων σε ΚΑΠΗ και άλλους χώρους που επισκέπτονται συχνά άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, με στόχο η έγκυρη ενημέρωση να φτάσει σε όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες σε ολόκληρη τη χώρα καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, συμβάλλοντας στη μείωση των ατυχημάτων και στην προστασία της ανθρώπινης ζωής.