Αντιδράσεις για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις: Πώς μια κληρονομιά ή πώληση μπορεί να «πετάξει» το ακίνητο εκτός Airbnb
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ιδιοκτητών Ακινήτων (ΠΟΜΙΔΑ) με σημερινή της ανακοίνωση εκφράζει «την έντονη διαμαρτυρία και πλήρη αντίθεσή της στη διάταξη της παραγράφου 2Γ του ‘Αρθρου 5 του υπό διαβούλευση νομοσχεδίου, η οποία προβλέπει την αυτόματη διαγραφή ακινήτων από το Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης σε περίπτωση μεταβίβασής του, ακόμη και αν αυτή πραγματοποιείται λόγω θανάτου του ιδιοκτήτη τους ή μεταβίβασής τους σε μέλη της οικογενείας λόγω γονικής παροχής ή δωρεάς τους, εντός των περιοχών όπου ισχύει προσωρινός περιορισμός».
Στην ανακοίνωση της ΠΟΜΙΔΑ αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
«Η ρύθμιση αυτή από κοινωνική άποψη συνιστά μια πρωτοφανή επίθεση κατά της ελληνικής οικογένειας και της περιουσίας της, με κυριολεκτικά ολέθρια αποτελέσματα, αφού καταλαμβάνει ακόμη και γονικές παροχές και κληρονομιές, ενώ από οικονομική άποψη εισάγει μια πρωτοφανή στρέβλωση στην ελληνική αγορά ακινήτων, η οποία πλήττει τον σκληρό πυρήνα των νόμιμα κεκτημένων ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων των πολιτών και χρήζει άμεσης αναθεώρησης για τους εξής λόγους:
• Αυθαίρετη απομείωση της αξίας της ιδιωτικής περιουσίας: Η εμπορική και χρηστική αξία ενός ακινήτου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τις νόμιμες χρήσεις του. Το να στερεί το κράτος αιφνιδιαστικά από ένα ακίνητο μια υφιστάμενη, καθόλα νόμιμη και παραγωγική οικονομική δραστηριότητα επειδή άλλαξε ο ιδιοκτήτης, συνιστά έμμεσο αλλά σαφή περιορισμό του δικαιώματος της ιδιοκτησίας (‘Αρθρο 17 του Συντάγματος) και υποβαθμίζει αναίτια την αξία του περιουσιακού στοιχείου του πολίτη κατά τη διαδικασία της πώλησής του.
• Κοινωνική και οικονομική αδικία στις οικογενειακές μεταβιβάσεις: Είναι κοινωνικά αδιανόητο να τιμωρείται μια ελληνική οικογένεια τη στιγμή που επιλέγει να μεταβιβάσει το ακίνητό της στα παιδιά της μέσω γονικής παροχής, ή όταν ένας κληρονόμος αποκτά το ακίνητο λόγω απώλειας συγγενικού προσώπου. Η αυτόματη αφαίρεση του δικαιώματος μίσθωσης στερεί από το νοικοκυριό ένα ήδη προϋπολογισμένο και ζωτικό συμπληρωματικό εισόδημα, προκαλώντας αιφνίδια οικονομική αποσταθεροποίηση στην οικογένεια, η οποία έχει συνήθως δαπανήσει και χρήμα αλλά και κόπο και φροντίδα για να δημιουργήσει τη δραστηριότητα αυτή.
• Κατάλυση της διοικητικής συνέχειας και της προβλεψιμότητας: Η άδεια μίσθωσης (ΑΜΑ) εκδίδεται για το ίδιο το ακίνητο και τις προδιαγραφές του, όχι για το πρόσωπο του ιδιοκτήτη. Η διακοπή της ισχύος της λόγω αλλαγής ιδιοκτησιακού καθεστώτος, παραβιάζει την αρχή της διοικητικής συνέχειας και δημιουργεί ένα ανασφαλές ρυθμιστικό περιβάλλον που παγώνει την κινητικότητα στην αγορά ακινήτων.
• Αναίτια και αναποτελεσματική επίθεση κατά του θεσμού της Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, που δεν θα έχει την παραμικρή ευνοική επίδραση στην αγορά της μακροχρόνιας μίσθωσης, όπως και κάθε άλλο παρόμοιας έμπνευσης μέτρο. Το μέτρο αυτό υπενθυμίζουμε ότι είχε νομοθετηθεί στην Πορτογαλία στα πλαίσια του πακέτου Mais Habitação (2023), το οποίο είχε επιβάλει βαριές περιοριστικές ρυθμίσεις στις βραχυχρόνιες μισθώσεις (Alojamento Local – AL) με την ελπίδα ότι θα αυξανόταν η προσφορά κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση.
• Όμως, επειδή τίποτε τέτοιο δεν συνέβη, το 2024 η νέα κυβέρνηση ανέτρεψε τις περισσότερες από αυτές με το νομοθετικό Διάταγμα 76/2024 του Οκτωβρίου 2024. Κατήργησε την αναστολή έκδοσης νέων αδειών, κατήργησε την υποχρεωτική λήξη των αδειών μετά από 5 χρόνια, κατήργησε τη μη μεταβιβασιμότητα της άδειας σε περίπτωση πώλησης ακινήτου (δεν προβλεπόταν απαγόρευση για γονικές παροχές και κληρονομιές) και κατήργησε τις πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις που είχαν επιβληθεί ειδικά για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
• Τα μέτρα του Mais Habitação καταργήθηκαν συλλήβδην γιατί θεωρήθηκαν υπερβολικά και επιζήμια για τον τουρισμό και την οικονομία, αλλά και γιατί υπήρξαν εντονότατες αντιδράσεις από επαγγελματίες, ιδιοκτήτες και ακόμη και από τις τοπικές αρχές»
Η ΠΟΜΙΔΑ ζητά την απόσυρση της ρύθμισης περί διαγραφής των μεταβιβαζομένων ακινήτων από το Μητρώο Βραχυχρονίων Μισθώσεων και για τη διατήρηση της σταθερότητας και της νομιμότητας, η Ομοσπονδία μας εισηγείται την τροποποίηση της παραγράφου 2Γ, ώστε η υφιστάμενη εγγραφή στο Μητρώο Βραχυχρόνιας Μίσθωσης να παραμένει ενεργή και να ακολουθεί υποχρεωτικά το ακίνητο κατά τη μεταβίβασή του.
Η διοικητική συμμόρφωση μπορεί να διασφαλιστεί απλά και αποτελεσματικά μέσω μιας υποχρεωτικής διαδικασίας δήλωσης της μεταβολής στην ΑΑΔΕ από τον νέο ιδιοκτήτη εντός συγκεκριμένης προθεσμίας, ώστε να επικαιροποιούνται τα φορολογικά στοιχεία, χωρίς να απαξιώνεται η περιουσία και να ακυρώνεται το εισόδημα της ελληνικής οικογένειας και της ελληνικής κοινωνίας που αποκτάται από την τουριστική δραστηριότητα και συνεισφέρει τουλάχιστον 1 δισ. ετησίως στην Εθνική Οικονομία.