Η κατσίκα του γείτονα
Κάθε φορά που κάποιο εξοπλιστικό συμβόλαιο «κλειδώνει» στην Αγκυρα, στην Αθήνα αντιδράμε με ηθική αγανάκτηση, λες και περιμέναμε σοβαρά ότι ο Τραμπ, ο Μερτς ή η Μελόνι θα απαρνηθούν τα εθνικά συμφέροντά τους. Δεν μας αρέσει να κοιτάμε την αλήθεια κατάματα.
Με βάση τα στοιχεία του SIPRI για την τελευταία πενταετία, η Τουρκία έχει μετατραπεί σε αυτόνομο εξαγωγέα (11η παγκοσμίως), μειώνοντας τις εισαγωγές κατά 29% και καλύπτοντας πάνω από το 80% των αναγκών της εγχώρια. Η Ελλάδα, ύστερα από μια δεκαετία κρίσης, φιγουράρει στις πρώτες θέσεις των αμυντικών δαπανών του ΝΑΤΟ ως ποσοστό του ΑΕΠ, αγοράζοντας αποκλειστικά «από το ράφι», με ποσοστό εξαγωγών κάτω από το 1% της περιοχής.
Βλέπετε, η (αδιαμφισβήτητη) ποιοτική υπεροχή π.χ. των Rafale και των Belh@rra, δεν μπορεί να κρύψει το έλλειμμα στρατηγικού βάθους. Υπάρχει ένα ενδεικτικό παράδειγμα. Από το 2022 η παγκόσμια ζήτηση για πυρομαχικά 155 mm εκτινάχθηκε λόγω Ουκρανίας. Παράγοντες της αγοράς έκαναν λόγο για ανάγκη επένδυσης 1,5-2 εκατομμυρίων ευρώ (με όρους αγοράς, όχι μίζας) για να συντηρήσουμε και να δουλέψουμε την κρατική γραμμή παραγωγής του πιο περιζήτητου βλήματος.
Ας μην αναφέρουμε δεκάδες άχρηστες μελέτες, εφαρμογές και καμπάνιες που έχουν πάρει πολύ μεγαλύτερα ποσά. Απλώς επιβεβαιώνουν ότι η κυβέρνηση (στο υψηλότερο κλιμάκιό της) επέλεξε να αφήσει μια πολύτιμη υποδομή ανενεργή. Ισως για να μπορεί να τη δώσει πιο φτηνά σε ιδιώτη. Το επιχείρημα ότι μας αρκεί ο ιδιωτικός τομέας γιατί ο δημόσιος «δεν στέκεται οικονομικά» δεν είναι σοβαρό όταν μιλάμε για την άμυνα. Διότι, στον σοβαρό κόσμο, η ύπαρξη κρατικά χρηματοδοτούμενων και ελεγχόμενων βιομηχανιών είναι προέκταση της κρατικής στρατηγικής.
Το αποτέλεσμα; Η Ελλάδα ξοδεύει δισεκατομμύρια για όπλα πέμπτης γενιάς αλλά δεν παράγει ούτε τις σφαίρες της. Στην Τουρκία, όμως, οι επενδύσεις στις υποδομές είναι ιερές, επιτρέποντάς τους να απαιτούν το μεγαλύτερο μέρος της προστιθέμενης αξίας και της τεχνογνωσίας, ενώ η σύνδεση με πανεπιστήμια και startups είναι πραγματική. Και μην πει κανείς ότι επενδύουν μακρόπνοα γιατί δεν έχουν τόσο «άμεσες ανάγκες» γιατί θα βάλουμε τα γέλια.
Αφού, λοιπόν, καταγγείλουμε ποιος πουλάει στον γείτονα, ας δούμε λίγο σοβαρά τι κάνει εκείνος καλύτερα. Γιατί, σε αντίθεση με τις καφενειακές αναλύσεις, η γεωπολιτική ισχύς δεν χαρίζεται από συμμάχους.