Προαστιακός Δυτικής Αττικής – Επόμενος σταθμός: Συμβούλιο της Επικρατείας
Σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις της υλοποίησής του βρίσκεται ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής, ένα από τα σημαντικότερα έργα μεταφορών προϋπολογισμού 132,6 εκατ. ευρώ, που προβλέπει την αναβίωση της ιστορικής σιδηροδρομικής γραμμής Αθήνα – Κόρινθος στο τμήμα Ανω Λιόσια – Ελευσίνα – Μέγαρα. Πρόκειται για μια επένδυση με ιδιαίτερη σημασία, τόσο για τις μετακινήσεις κατοίκων και εργαζομένων όσο για την ενίσχυση των εμπορευματικών μεταφορών στη Δυτική Αττική. Ωστόσο, η πορεία του έργου παραμένει αβέβαιη. Η ανάγκη εξεύρεσης νέας χρηματοδότησης για τμήματα του έργου που δεν καλύπτονται πλέον από το Ταμείο Ανάκαμψης, οι πιεστικές προθεσμίες, οι τεχνικές δυσκολίες και η συνεχιζόμενη σύγκρουση με την τοπική αυτοδιοίκηση, συνθέτουν ένα ιδιαίτερα σύνθετο σκηνικό. Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να είναι καθοριστικοί για το αν το έργο θα προχωρήσει προς την ολοκλήρωσή του ή θα βρεθεί αντιμέτωπο με νέες καθυστερήσεις.
Σύμφωνα με τις αρχικές προβλέψεις, το έργο επρόκειτο να ολοκληρωθεί τον Απρίλιο του 2026. Ομως, οι καθυστερήσεις στις εργασίες και οι αλλαγές στη χάραξη έχουν μεταθέσει το χρονοδιάγραμμα λειτουργίας για τα τέλη του 2027. Παράλληλα, η λήξη του Ταμείου Ανάκαμψης δημιουργεί πρόσθετη πίεση, καθώς το υπουργείο Μεταφορών καλείται πλέον να εξασφαλίσει νέα χρηματοδότηση για την ολοκλήρωση του έργου, την ώρα που η εμπορική λειτουργία της γραμμής απέχει ακόμη αρκετά.
Το μεγαλύτερο εμπόδιο παραμένει η σύγκρουση με τον Δήμο Ασπροπύργου. Η διαφωνία δεν περιορίζεται πλέον στα εργοτάξια, αλλά έχει μεταφερθεί και στις δικαστικές αίθουσες (ΣτΕ). Στις αρχές του έτους, συνεργεία της αναδόχου εταιρείας ΜΕΤΚΑ επιχείρησαν να πραγματοποιήσουν εργασίες τομής οδοστρώματος σε δρόμο της περιοχής, όμως αιρετοί και εργαζόμενοι του Δήμου παρενέβησαν, με αποτέλεσμα να διακοπούν οι εργασίες. Παρότι ο Δήμος είχε απορρίψει το σχετικό αίτημα, η Αποκεντρωμένη Διοίκηση ενέκρινε τελικά την απαιτούμενη άδεια. Η δημοτική Αρχή απάντησε με εξώδικα και προσφυγές στη Δικαιοσύνη, ζητώντας την ακύρωση των σχετικών αποφάσεων. Από την άλλη πλευρά, ο ΟΣΕ και η ανάδοχος εταιρεία υποστηρίζουν ότι το έργο διαθέτει όλες τις απαιτούμενες εγκρίσεις και κάνουν λόγο για παράνομη παρεμπόδιση της εκτέλεσής του.
Ενστάσεις και αντεπιχειρήματα
Ο Δήμος Ασπροπύργου διευκρινίζει ότι δεν αντιτίθεται στον σιδηρόδρομο, αλλά στον τρόπο υλοποίησης του έργου. Συγκεκριμένα, ζητεί την υπογειοποίηση των γραμμών στα τμήματα που διέρχονται από τον αστικό ιστό, ώστε να αποφευχθεί η διχοτόμηση της πόλης, καθώς εκτιμά ότι η διέλευση δύο δρομολογίων ανά ώρα και ανά κατεύθυνση, θα προκαλεί συχνό κλείσιμο των ισόπεδων διαβάσεων, επιβαρύνοντας περαιτέρω μια περιοχή που ήδη αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα κυκλοφορίας.
Σημαντικό μέρος των ενστάσεων αφορά και την ασφάλεια, καθώς σε τμήματα της διαδρομής η νέα σιδηροδρομική γραμμή θα αναπτυχθεί παράλληλα με αγωγούς μεταφοράς προϊόντων διύλισης της Hellenic Energy. Ο Δήμος επικαλείται τις γεωλογικές και υδρολογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής και ζητεί πρόσθετες μελέτες επικινδυνότητας και σαφείς εγγυήσεις για την ασφαλή συνύπαρξη των δύο υποδομών. Για τον σκοπό αυτό έχει ήδη αναθέσει ανεξάρτητη επιστημονική μελέτη σε ομάδα του ΕΚΠΑ, ενώ δηλώνει αποφασισμένος να συνεχίσει τις δικαστικές ενέργειες και τις κινητοποιήσεις.
Από την πλευρά τους, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και ο ΟΣΕ, υποστηρίζουν ότι το έργο αποτελεί κρίσιμη υποδομή για τη Δυτική Αττική. Εκτιμούν ότι η νέα γραμμή θα εξυπηρετήσει χιλιάδες εργαζομένους που μετακινούνται καθημερινά προς τις βιομηχανικές μονάδες και τα κέντρα logistics του Θριασίου, ενώ θα ενισχύσει σημαντικά και τις εμπορευματικές μεταφορές. Σύμφωνα με στελέχη του ΟΣΕ, ένα μόνο εμπορευματικό τρένο μπορεί να αντικαταστήσει τη διέλευση 15 έως 20 βαρέων φορτηγών από το οδικό δίκτυο.
Πέρα από τη δικαστική αντιπαράθεση, η ΜΕΤΚΑ βρίσκεται αντιμέτωπη και με αυξημένες τεχνικές απαιτήσεις, λόγω της γειτνίασης του έργου με τους αγωγούς καυσίμων της Hellenic Energy. Η εταιρεία έχει επισημάνει ότι επιβαρύνεται με σημαντικά εξωσυμβατικά κόστη για πρόσθετες τεχνικές παρεμβάσεις, ενώ καθυστερήσεις προκαλούν επίσης οι αρχαιολογικές έρευνες και οι μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας.
Ο Προαστιακός Δυτικής Αττικής προβλέπει την πλήρη αναβάθμιση της γραμμής Ανω Λιόσια – Ελευσίνα – Μέγαρα, μήκους περίπου 36 χιλιομέτρων, με νέα επιδομή, ηλεκτροκίνηση, σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, σύστημα ETCS Level 1, τηλεπικοινωνιακά και ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα.
Προβλέπεται, επίσης, η δημιουργία οκτώ νέων σταθμών: ΕΛΠΕ Ασπροπύργου, Ασπρόπυργος, Ελευσίνα, ΕΛΠΕ Ελευσίνας, Λουτρόπυργος, Νέα Πέραμος, Μέγαρα (ΣΓΥΤ) και Παλαιός Σιδηροδρομικός Σταθμός Μεγάρων. Μέσω των Ανω Λιοσίων και του Σταθμού Λαρίσης, η νέα γραμμή θα συνδέεται με το υπόλοιπο δίκτυο του προαστιακού, το μετρό και το αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος».