Θαλάσσιο πάρκο στο Αιγαίο: Σε χρόνο – ρεκόρ το Προεδρικό Διάταγµα από την κυβέρνηση
Μόλις εννέα ημέρες μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, η Αθήνα προχώρησε στην υπογραφή του προεδρικού διατάγματος για το Θαλάσσιο Πάρκο Νοτίου Αιγαίου 1 – Νότιες Κυκλάδες, στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι δεν πρόκειται να υποχωρήσει από ζητήματα που συνδέονται με τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα στο Αιγαίο. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, έβαλε χθες την τελευταία υπογραφή στο διάταγμα, το οποίο συνυπογράφουν και οι συναρμόδιοι υπουργοί Αμυνας, Νίκος Δένδιας, και Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς. Το σχέδιο προεδρικού διατάγματος προωθείται στο ΣτΕ για την τελική νομοτεχνική επεξεργασία, ενώ όπως τόνισε ο υπουργός Περιβάλλοντος θα ακολουθήσει τις επόμενες εβδομάδες και το ΠΔ για το θαλάσσιο πάρκο του Ιονίου.
«Είναι κάτι για το οποίο είχε δεσμευτεί ο πρωθυπουργός και το κάνουμε πράξη σε χρόνο-ρεκόρ. Η υποχρέωση των κρατών-μελών είναι να προστατεύουμε το 30% των θαλασσών μας μέχρι το 2030, η Ελλάδα θα πετύχει πάνω από το 35% στους πρώτους μήνες του 2027», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Σταύρος Παπασταύρου (ΕΡΤ). Η αναφορά στο πλαίσιο των ευρωπαϊκών υποχρεώσεων αποτελεί επίσης μια απάντηση προς την Αγκυρα, η οποία έχει προβάλει ενστάσεις για τη χωροθέτηση θαλάσσιου πάρκου στο Αιγαίο. Στην Αθήνα δεν αποκλείουν έναν νέο κύκλο τουρκικών αντιδράσεων, πολύ περισσότερο από τη στιγμή που η Αγκυρα έχει συνδέσει και με αυτή την κίνηση τις διαρροές για την προώθηση του προκλητικού νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα», το οποίο φαίνεται να έχει πάρει παράταση για το φθινόπωρο.
Τι αλλάζει σε νησιωτικές και θαλάσσιες ζώνες
Με το ΠΔ που μπήκε στην τελική ευθεία, επιχειρείται να αναμορφωθεί το καθεστώς χρήσεων γης και προστασίας σε εκτεταμένες νησιωτικές και θαλάσσιες ζώνες. Για τον λόγο αυτό, θεσπίζεται καθολική απαγόρευση συρόμενων αλιευτικών εργαλείων (τράτα, κ.ά.), θέτει περιορισμούς σε επαγγελματική και ερασιτεχνική αλιεία, ενώ βάζει «κόφτη» σε μεγάλα τεχνικά έργα και υποδομές εντός των ευαίσθητων περιοχών.
Ειδικότερα, στον «πυρήνα» των περιοχών Natura, οι εκτάσεις παραμένουν… απρόσιτες από ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, ενώ για τις περιφερειακές ζώνες προτείνονται ήπιες χρήσεις. Ετσι, είναι οι Ζώνες Βιώσιμης Διαχείρισης Φυσικών Πόρων στις οποίες το καθεστώς προστασίας είναι πιο… χαλαρό συγκριτικά με τις υπόλοιπες, που θα σηκώσουν το μεγαλύτερο βάρος δραστηριοτήτων και έργων. Σε αυτές, θα είναι δυνατή η δόμηση νέων κατοικιών, τουριστικών καταλυμάτων και άλλων υποδομών. Το νέο πάρκο του Αιγαίου περιλαμβάνει τις εκτός σχεδίου εκτάσεις νησίδων των Νότιων Κυκλάδων και περιοχές Natura των μεγαλύτερων νησιών (Μήλος, Κίμωλος, Φολέγανδρος, Σίκινος, Σαντορίνη, Ανάφη, Αμοργός, Ηρακλειά, Σχοινούσα, Κουφονήσι, Κίναρος και Λέβιθα), μαζί με τη θαλάσσια έκτασή τους.
Επιπλέον, στις Ζώνες Απόλυτης Προστασίας της Φύσης το καθεστώς που προβλέπεται είναι εξαιρετικά περιοριστικό. Στις νησίδες Μέγας και Μικρός Αβελάς καθώς και στις απόκρημνες βραχώδεις ακτές της Ηρακλειάς δεν θα επιτρέπεται καμία μόνιμη ή υποστηρικτική εγκατάσταση. Στις υπόλοιπες, που περιλαμβάνουν κρίσιμες θαλάσσιες περιοχές αναπαραγωγής φώκιας (Γαλάζια Νερά Πολύαιγου, Ακρωτήρια Αγίου Γεωργίου και Γερακιάς Κιμώλου και βόρεια Ανάφη), συμβατές θα είναι μόνο εγκαταστάσεις που εξυπηρετούν την προστασία και διαχείριση των οικοσυστημάτων και δράσεις επιστημονικής έρευνας.
Τρία σκάφη επόπτευσης και φύλαξης
Χθες, ο Σταύρος Παπασταύρου παρέλαβε το σκάφος «ΣΥΡΝΑ» του Οργανισμού Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής. Πρόκειται για ένα από τα τρία σύγχρονα σκάφη λιμενικού τύπου, που έχει εξασφαλίσει ο ΟΦΥΠΕΚΑ, τα οποία θα ενισχύσουν σημαντικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες του Οργανισμού στην επόπτευση, παρακολούθηση και φύλαξη των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών της χώρας.
Η ονομασία «ΣΥΡΝΑ» επελέγη καθώς συνδέεται άμεσα με την ομώνυμη βραχονησίδα, αλλά και με τον ευρύτερο θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου, όπου θα επιχειρεί το σκάφος, αποτυπώνοντας παράλληλα τον επιχειρησιακό του ρόλο στην επιτήρηση, την προστασία και τη διαρκή παρουσία στη θάλασσα. Σύμφωνα με το υπουργείο Περιβάλλοντος, τα σκάφη αυτά διαθέτουν δυνατότητα ασφαλούς και ταχύτατης πλεύσης ακόμη και σε δυσμενείς καιρικές συνθήκες, συμβάλλοντας στην αποτελεσματικότερη προστασία της θαλάσσιας βιοποικιλότητας και στην άμεση αντιμετώπιση περιστατικών.
Οπως τόνισε ο Σταύρος Παπασταύρου, «ολοκληρώνουμε τα δύο θαλάσσια πάρκα και παρέχουμε τα μέσα και τους ανθρώπους που θα τα επιτηρούν. Και αυτό γίνεται με μια νέα Γενική Διεύθυνση στον ΟΦΥΠΕΚΑ, ενώ για πρώτη φορά ενισχύεται με πάνω από 300 μόνιμα νέα στελέχη, νέους ανθρώπους που αγαπούν το περιβάλλον, και οι οποίοι από την Κάρπαθο μέχρι τις Πρέσπες καθημερινά δίνουν μάχη για τη βιώσιμη ανάπτυξη του τόπου».