Μουκές Καπίλα: «30 εκατομμύρια άνθρωποι θα υποφέρουν από λιμό, λόγω του πολέμου στο Ιράν»
Εως και τριάντα εκατομμύρια άνθρωποι διεθνώς θα βιώσουν λιμό, λόγω των συνεπειών του πολέμου στο Ιράν, ακόμη κι αν ανοίξουν οριστικά στο εξής τα Στενά του Ορμούζ, υπογραμμίζει στα «ΝΕΑ» ο γιατρός και από τους κορυφαίους ανθρωπιστές, Μουκές Καπίλα, ο οποίος έχει διατελέσει επικεφαλής Συγκρούσεων και Ανθρωπιστικών Υποθέσεων στην κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου, διευθυντής Εκτάκτων Αναγκών στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, επικεφαλής των Ηνωμένων Εθνών στο Νταρφούρ και αναπληρωτής βγενικός γραμματέας στη Διεθνή Ομοσπονδία Εταιρειών Ερυθρού Σταυρού και Ερυθράς Ημισελήνου. Ο πόλεμος στο Ιράν είναι «πόλεμος όλων μας» και οι συνέπειές του τον καθιστούν «παγκόσμιο», προσθέτει ο oμότιμος καθηγητής Παγκόσμιας Υγείας και Ανθρωπιστικών Υποθέσεων στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ.
Ο αντίκτυπος του πολέμου σε ποιες περιοχές θα είναι μεγαλύτερος, κύριε Καπίλα; Στις αναλύσεις σας εστιάζετε στην Αφρική και, δευτερευόντως, στην Ασία.
Η Αφρική κλυδωνίζεται ήδη από κρίσεις, τον εμφύλιο στο Σουδάν, την επισιτιστική ανασφάλεια στη Σομαλία, την ξηρασία. Η ανθρωπιστική κρίση πλήττει σχεδόν τη μισή ήπειρο. Η μείωση των εξαγωγών από τα Στενά του Ορμούζ επιδείνωσε περαιτέρω τις κρίσεις αυτές, προκαλώντας μεγάλες ελλείψεις σε βασικά είδη διαβίωσης, τρόφιμα, φαρμακευτικά προϊόντα. Πλέον και το Αφγανιστάν, το Ιράκ, περιοχές του Πακιστάν, χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας βρίσκονται – και δεν είναι οι μόνες χώρες – υπό μεγάλη πίεση. Κοιτάξτε το Αφγανιστάν. Εξαρτάται από την ανθρωπιστική βοήθεια, η οποία φτάνει μέσω του Κόλπου. Σήμερα έχει «παγώσει» σχεδόν εξ ολοκλήρου. Στις πιο ευάλωτες χώρες, οι συνέπειες είναι πραγματικά καταστροφικές. Χώρες με χαμηλά εισοδήματα στην Αφρική ή την Ασία, βρίσκονται ένα βήμα πιο κοντά στη φτώχεια, κατάσταση η οποία επιδεινώνεται όσο περνούν οι μέρες. Βάσει υπολογισμών, επιπλέον 28-30 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο θα υποφέρουν από λιμό, λόγω του πολέμου στο Ιράν.
Με τα Στενά του Ορμούζ ανοικτά, αυτό μπορεί να αποτραπεί;
Οχι, οι άμεσες και οι έμμεσες επιπτώσεις του πολέμου θα έχουν αποτύπωμα στους διεθνείς πληθυσμούς, ακόμη και αν τα Στενά είναι στο εξής ανοικτά, ακόμη κι αν όλες οι πλευρές ομονοήσουν και μέλι και γάλα αρχίσει να ρέει στον Κόλπο, η ανθρωπιστική και επισιτιστική κρίση είναι παρούσα, έχει εδραιωθεί. Το υπόλοιπο του 2026 θα δούμε μεγαλύτερο ανθρώπινο πόνο σε πολλές χώρες του κόσμου. Εως και επιπλέον 30 εκατομμύρια άνθρωποι θα πεινάσουν πολύ. Από αυτά τα 30 εκατομμύρια ανθρώπους, περί το ένα τρίτο θα βιώσει ακραίο λιμό (επίπεδο 5) και θνησιμότητα. Να ξεκαθαρίσουμε ότι μιλάμε για εκατομμύρια ανθρώπους. Δεν είναι ένας μικρός αριθμός. Η ανθρωπιστική κρίση που προκαλούν τα κλειστά Στενά του Ορμούζ παγκοσμίως, με άλλα λόγια, δεν μπορεί να συγκριθεί με κάποια άλλη. Η Ουκρανία δεν προκάλεσε κάτι ανάλογο. Το πώς θα επηρεαστεί και η γεωπολιτική σταθερότητα είναι ένα ερώτημα ανοικτό.
Το κόστος για την Ευρώπη ποιο θα είναι;
Μέχρι στιγμής η Ευρώπη δεν έχει επηρεαστεί σχεδόν καθόλου, επειδή έχει την ανθεκτικότητα. Ισως οι διακοπές σας διαταραχθούν το καλοκαίρι, αν δεν μπορείτε να πετάξετε στον προορισμό των διακοπών σας. Αλλά, ειλικρινώς, η Ευρώπη δεν έχει υποφέρει τόσο, ούτε πρόκειται, γιατί έχει την ικανότητα να μετριάσει τον αντίκτυπο. Μπορεί να αγοράσει το πετρέλαιό της από τις ΗΠΑ. Η Αμερική είναι εκ των ωφελημένων αυτού του πολέμου. Θα δει σημαντική αύξηση των κερδών της από τις εξαγωγές ενέργειας. Είναι σαφές ότι η ταλαιπωρία που έχει προκληθεί στην Ευρώπη είναι πολύ μικρή σε σύγκριση με αυτό που συμβαίνει σε άλλα μέρη του πλανήτη.
Τι προβλέπετε για τον Λίβανο;
Τα πραγματικά θύματα του πολέμου στο Ιράν είναι οι λαοί του Λιβάνου και της Γάζας. Ολα τα στοιχεία ωστόσο ενισχύουν την άποψη ότι η μεγαλύτερη ζημιά θα συμβεί στον Λίβανο. Επειδή η Χεζμπολάχ δεν πρόκειται να κατεβάσει τα όπλα, θα αυξηθεί ο εκτοπισμένος πληθυσμός και θα καταστραφούν οι περισσότερες υποδομές της χώρας – κάτι που ήδη συμβαίνει στο νότιο τμήμα της χώρας, που πλέον δεν έχει νερό και ρεύμα. Μπορούμε λοιπόν να δούμε ένα ντόμινο της ανθρωπιστικής κρίσης στην ευρύτερη περιοχή, ξεκινώντας από την καταστροφή του Λιβάνου. Αν η Χεζμπολάχ στον Λίβανο δεν υποχωρήσει δεν υπάρχει μέλλον στον Λίβανο.
Οπως, αντιστοίχως, δεν υπάρχει μέλλον στην Παλαιστίνη, παρά μόνο αν η Χαμάς αφοπλιστεί. Δυστυχώς, από την εμπειρία μου σε ανάλογες απόπειρες αφοπλισμού σε άλλες χώρες – κι έχω μεγάλη εμπειρία από εμφύλιους πολέμους και δύσκολες καταστάσεις σε όλο τον κόσμο –, το συμπέρασμα είναι ότι ο αφοπλισμός αποτελεί μια εξαιρετικά δύσκολη διαδικασία. Δεν μπορείς να επιβάλεις αφοπλισμό στη Χαμάς ή τη Χεζμπολάχ, οι οποίες κρατούν όμηρο τον ίδιο τον λαό τους, χωρίς να έχει γίνει μια πολιτική διευθέτηση προηγουμένως. Και δεν διακρίνω ούτε στις λιβανέζικες ούτε στις ισραηλινές Αρχές τη διάθεση για μια τέτοια διευθέτηση. Δεν τρέφω αυταπάτες. Τουλάχιστον, παραμένω εν μέρει αισιόδοξος ότι η σύγκρουση μπορεί να περιοριστεί στο Ιράν, τον Λίβανο, τα παλαιστινιακά εδάφη και την περιοχή του Ισραήλ, επειδή οι ηγέτες της Συρίας, του Ιράκ, της Ιορδανίας, των χωρών του Κόλπου, της Ανατολικής Μεσογείου και της Δυτικής Ασίας δεν είναι άφρονες να θελήσουν να εμπλακούν.