Οταν οι Κινέζοι ευχαριστούν τον Τραμπ
Στο βιβλίο του «Ο κόσμος που έφτιαξε η Αμερική», που κυκλοφόρησε το 2012, ο Ρόμπερτ Κέιγκαν έγραφε για μια σειρά από παγκόσμιες δυνάμεις που ήταν πεισμένες ότι θα κρατούσαν για πάντα: η Αίγυπτος, η αρχαία Ρώμη, η αρχαία Ελλάδα, ο ισλαμικός κόσμος, οι Μογγόλοι, οι Οθωμανοί. Η αμερικανική αυτοκρατορία, σημείωνε ο 68χρονος ιστορικός, θα κρατήσει «μέχρι μια στιγμή που δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί».
Οι ενδείξεις ότι η στιγμή αυτή ίσως έχει φτάσει πληθαίνουν. «Το παγκόσμιο σύστημα που οικοδόμησε, και διηύθυνε συχνά προς όφελός της, η Αμερική μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο είναι νεκρό και δεν μπορεί να αναστηθεί», λέει στον Εβαν Oζνος του New Yorker ο Μαρκ Λέοναρντ, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων. Η καθοδική αυτή πορεία έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό, επιταχύνθηκε όμως από την πολιτική του Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος περικόπτει τη χρηματοδότηση της έρευνας, αποσύρει τη χώρα του από τους διεθνείς οργανισμούς, διαλύει τις διεθνείς της συμμαχίες. Μετά τις αμερικανικές επεμβάσεις στη Βενεζουέλα και το Ιράν, και τις απειλές κατά του Καναδά και της Γροιλανδίας, η Λαϊκή Ημερησία έγραψε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιούν τη στρατιωτική ισχύ για να γυρίσουν τον κόσμο σε μια σκοτεινή εποχή λεηλασιών και διχασμού». Στην πραγματικότητα, όμως, οι κινέζοι ηγέτες θεωρούν ότι η προσπάθεια του Τραμπ να κυριαρχήσει στον πλανήτη ευνοεί την Κίνα.
Μια διεθνής έρευνα που διεξήγαγε η Συμμαχία των Δημοκρατιών δείχνει ότι τα δύο τελευταία χρόνια το ποσοστό αποδοχής των Ηνωμένων Πολιτειών έχει μειωθεί κατά 40 μονάδες. Η Κίνα έχει πλέον υψηλότερη βαθμολογία από την Αμερική. «Ευχαριστούμε Τραμπ» τιτλοφορείται μια πρόσφατη μελέτη ενός think tank του Πανεπιστημίου Ρενμίν, στο Πεκίνο, που επιδοκιμάζει τις προσπάθειες του αμερικανού προέδρου να επισπεύσει «τη δύση μιας αυτοκρατορίας».
Ο Οζνος έζησε στο Πεκίνο από το 2005 ως το 2013. Και βρίσκει σήμερα την πόλη πιο ήσυχη από τότε: τα περισσότερα αυτοκίνητα είναι ηλεκτρικά και οι κάτοικοι δεν έχουν λόγο να κυκλοφορούν, αφού μπορούν να κάνουν τις περισσότερες δουλειές τους ηλεκτρονικά, προσφέροντας στους αλγορίθμους τις κινήσεις τους και τις προτιμήσεις τους. «Η πόλη αυτή είναι μια από τις ασφαλέστερες στον κόσμο, αν δεν είσαι διαφωνών», του είπε ένας ευρωπαίος διπλωμάτης. Ο Σι Τζινπίνγκ χρησιμοποιεί την ΑΙ για να ελέγχει ασφυκτικά τους πολίτες, ενώ το ίδιο κάνουν πλέον και οι περισσότερες επιχειρήσεις. Σε μια έκθεση προϊόντων της ΑΙ, ο αμερικανός δημοσιογράφος στάθηκε μπροστά σε μια κάμερα που αξιολογεί τις κινήσεις του προσώπου και πληροφορήθηκε ότι κατέχει κατά 76,67% θετικά συναισθήματα και κατά 23,33% αρνητικά, εκ των οποίων το 13,33% σχετίζεται με φόβο και το 6,67% με οργή.
Ενα πρωί, ο Οζνος επισκέφθηκε το πιο γνωστό εργοστάσιο αυτοκινήτων του Πεκίνου, το Hyperfactory, που έχει έκταση εκατό γηπέδων ποδοσφαίρου και κατασκευάστηκε σε 14 μήνες. Οι εργαζόμενοι ήταν τόσο λίγοι, που νόμιζες ότι ήταν εθνική αργία. Τα αυτοκίνητα κατασκευάζονται από 700 ρομπότ και τα εξαρτήματά τους φτάνουν με 127 αυτόνομα καρότσια που φωνάζουν «Κάντε άκρη!» σε όποιον άνθρωπο βρεθεί στον δρόμο τους. Σύμφωνα με την εταιρεία, κάθε 76 δευτερόλεπτα παράγεται ένα καινούργιο αυτοκίνητο.
Οι Κινέζοι δεν βιάζονται πάντως να αποκαταστήσουν την παγκόσμια τάξη που υφίσταται διαδοχικά πλήγματα εξαιτίας της αμερικανικής παρακμής. «Η Κίνα θέλει μεγαλύτερη επιρροή, αλλά θέλει και να αποφύγει τις ευθύνες» λέει η Πατρίτσια Κιμ από το Ιδρυμα Brookings. Ο Τσου Μπο, ένας απόστρατος συνταγματάρχης που διδάσκει σήμερα στο Πανεπιστήμιο Τσινγχουά, το θέτει λίγο διαφορετικά: «Η κυβέρνηση Τραμπ έχει αποσυρθεί από 66 διεθνείς οργανισμούς και αυτό το χάσμα η Κίνα δεν μπορεί να το καλύψει». Αντί για μια κινεζική τάξη λοιπόν στη θέση της αμερικανικής, είναι πιθανό να δούμε αυτό που ο Μαρκ Λέοναρντ αποκαλεί μια περίοδο «αταξίας», μια ζούγκλα δηλαδή όπου κάθε χώρα οχυρώνεται, εξοπλίζεται, επιδοτεί, συσσωρεύει και αναζητεί στρατηγικούς διαδρόμους προς εκμετάλλευση.
Οποιος περάσει λίγο καιρό στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον, καταλήγει ο δημοσιογράφος του New Yorker, βλέπει περισσότερο έναν ανταγωνισμό μικρών ολιγαρχικών ομάδων παρά μια σύγκρουση ανταγωνιστικών συστημάτων. Και οι ολιγάρχες είναι αλλεργικοί στους κανόνες.
Ράο Γι (1962 – ) Το εμβόλιο για τον καρκίνο
{ARXG}Στις{ARXG} αρχές της δεκαετίας του 1980, η Κίνα άρχισε να στέλνει μαζικά φοιτητές στην Αμερική για να εκπαιδευτούν. Ο Ράο πήγε στο Σαν Φρανσίσκο για να σπουδάσει νευροβιολογία κι όταν είδε ότι οι πάγκοι της κουζίνας ήταν φτιαγμένοι από καλύτερο υλικό σε σχέση με τα κινεζικά εργαστήρια σκέφτηκε ότι δεν θα γυρνούσε ποτέ πίσω. Δύο δεκαετίες αργότερα, όμως, ανταποκρίθηκε στις πατριωτικές εκκλήσεις της χώρας του και έγινε κοσμήτορας της Σχολής Βιοεπιστημών του Πανεπιστημίου του Πεκίνου. Τότε, κανείς στο Πανεπιστήμιο δεν είχε δημοσιεύσει κάτι σε μεγάλη διεθνή επιστημονική επιθεώρηση. Αλλά το 2024, η Κίνα θα ξεπερνούσε τις ΗΠΑ σε αριθμό κλινικών δοκιμών. «Οι περικοπές του Τραμπ στην επιστήμη είναι βλακώδεις» λέει στον New Yorker. «Η καινοτομία δεν έρχεται μόνη της. Αν οι ΗΠΑ μειώσουν τη χρηματοδότηση των ερευνών για τον καρκίνο, είναι λογικό ότι η Κίνα θα παραγάγει πρώτη ένα εμβόλιο».