«Πάρτε τα πυρηνικά, ανοίξτε τα Στενά»: Ο Τραμπ υποχωρεί για να γλιτώσει το οικονομικό «έμφραγμα» στο Ορμούζ – Τι αποκαλύπτει δημοσίευμα της Wall Street Journal

Εδώ και εβδομάδες, ο Ντόναλντ Τραμπ προετοίμαζε το έδαφος ώστε να κηρύξει τη νίκη στον πόλεμο με το Ιράν, εφόσον η Τεχεράνη άνοιγε πλήρως και πάλι τα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα, μάλιστα, με Αμερικανούς αξιωματούχους, είχε εκφράσει ακόμη και την πρόθεσή του να αποχωρήσει χωρίς συμφωνία για τα πυρηνικά, εάν οι διαπραγματεύσεις δεν οδηγούσαν σε αποτέλεσμα.

Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, οι διαπραγματεύσεις δυσκόλεψαν όταν το Ιράν ζήτησε το Σάββατο το υψηλότερο αντίτιμο που έχει απαιτήσει μέχρι σήμερα, συμπεριλαμβανομένων δισεκατομμυρίων δολαρίων, αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων και άρση του ναυτικού αποκλεισμού.

Αυτή η εξέλιξη περιόρισε σημαντικά τις επιλογές του Τραμπ για απόσυρση από τη σύγκρουση. Έχει απειλήσει επανειλημμένα με μαζική κλιμάκωση, αλλά κάθε φορά έκανε πίσω. Το τελευταίο αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις δείχνει ότι η Τεχεράνη είναι έτοιμη για μια μακρά αντιπαράθεση.

Η Μόνα Γιακουμπιάν, διευθύντρια στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών, σημείωσε πως οι σκληρές απαιτήσεις του Ιράν καθιστούν δύσκολο για τον πρόεδρο να βρει λύση χωρίς απώλεια κύρους. Ο Γκρέγκορι Μπρου της Eurasia Group τόνισε ότι «οι Ιρανοί πιστεύουν ακράδαντα ότι ο Τραμπ θέλει να αποσυρθεί και επικεντρώνεται στο άνοιγμα των Στενών, γι’ αυτό και παίζουν σκληρά».

Από τον Απρίλιο, το τελεσίγραφο του Λευκού Οίκου για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πλανάται πάνω από τις συνομιλίες. Ο Τραμπ προσπάθησε να εντάξει το πυρηνικό ζήτημα σε ευρύτερες διαπραγματεύσεις, αλλά οι συνομιλίες αποδείχθηκαν δύσκολες και η προσοχή στράφηκε στο άνοιγμα του Ορμούζ.

Η ικανότητα του Ιράν να παραλύει τη θαλάσσια οδό μέσω επιθέσεων με πυραύλους και drones έχει αποτελέσει ισχυρό μέσο πίεσης προς τις ΗΠΑ, διαταράσσοντας την εμπορική κυκλοφορία και τις παγκόσμιες αγορές πετρελαίου. Παρά τις δηλώσεις του Τραμπ ότι τα Στενά ήταν ανοιχτά, οι υποσχέσεις αυτές αποδείχθηκαν πρόωρες.

Με λιγότερο από τρεις μήνες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ και τις τιμές της βενζίνης σε υψηλά επίπεδα, ο Τραμπ προσπαθεί να πείσει το αμερικανικό κοινό για την επιτυχία στον πόλεμο με το Ιράν.

Τις τελευταίες ημέρες, δήλωσε πως ήταν έτοιμος για τη μεγαλύτερη στρατιωτική επίθεση από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, αλλά οι σύμμαχοι τον απέτρεψαν. Επέμεινε ότι η συμφωνία με το Ιράν ήταν «επικείμενη», αν και δεν έχει ακόμη επιτευχθεί.

Την Παρασκευή, υπαινίχθηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η νίκη είναι ήδη γεγονός, ακόμη και χωρίς πυρηνική συμφωνία, παραπέμποντας σε άρθρο με τίτλο «Ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τον πόλεμο με το Ιράν».

Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς δήλωσε στο Fox News ότι οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν την Τεχεράνη για μακροπρόθεσμες αλλαγές στις διμερείς σχέσεις. Εάν αυτό δεν συμβεί, θα συνεχιστεί η πίεση και η εξαγωγή ενέργειας από τη Μέση Ανατολή, με στόχο χαμηλότερες τιμές για τους Αμερικανούς.

Η Τεχεράνη επιμένει να μην επιτρέπει τη διέλευση αμερικανικών πολεμικών πλοίων από το Ορμούζ και διεκδικεί έσοδα από εμπορικά πλοία. Η Ουάσινγκτον απορρίπτει τους ιρανικούς περιορισμούς και την επιβολή διοδίων.

Οι ελπίδες για συμφωνία μειώθηκαν όταν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα κατήγγειλαν ιρανική πυραυλική επίθεση σε πλοίο τους και υψηλόβαθμος Ιρανός αξιωματούχος έθεσε σκληρούς όρους για την άδεια διέλευσης.

Ο Μοχάμαντ Μπαγκέρ Ζολγκάντρ, γραμματέας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν, απαίτησε τον τερματισμό του πολέμου, άρση του αποκλεισμού, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων, άρση κυρώσεων και καταβολή αποζημιώσεων πριν ανοίξει το Ορμούζ, σύμφωνα με το πρακτορείο IRNA.

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ παραμένει «υπομονετικός» και θα ξεπεράσει τη διπλωματική εμπλοκή, όσο οι τιμές της βενζίνης διατηρούνται. Η μέση τιμή της βενζίνης ήταν 4,02 δολάρια το Σάββατο, υψηλότερα από πέρυσι, αλλά ελαφρώς μειωμένη σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε ότι οι ΗΠΑ πέτυχαν όλους τους στρατιωτικούς στόχους κατά του Ιράν. Ο Τραμπ επικεντρώνεται πλέον στη διασφάλιση της παγκόσμιας ενεργειακής ροής μέσω του Ορμούζ, διατηρώντας τις στρατιωτικές επιλογές ως εφεδρεία σε περίπτωση νέων ιρανικών επιθέσεων.

Σε ό,τι αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα, ο Τραμπ έχει διαβεβαιώσει ιδιωτικά ότι η Τεχεράνη δύσκολα θα το επανεκκινήσει κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, καθώς οι ΗΠΑ κατέστρεψαν τρεις βασικές εγκαταστάσεις πέρυσι.

Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών αναμένεται να εντοπίσουν οποιαδήποτε απόπειρα ανακατασκευής των εγκαταστάσεων ή κατασκευής βόμβας, ενώ ο πρόεδρος θεωρεί ότι η απειλή νέων επιθέσεων λειτουργεί αποτρεπτικά.

Εάν το πυρηνικό πρόγραμμα ελεγχθεί και η ναυτιλία στο Ορμούζ αποκατασταθεί, οι αξιωματούχοι εκτιμούν ότι ο Τραμπ θα παρατείνει την εκεχειρία και ίσως άρει τον στρατιωτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, εφόσον η Τεχεράνη ανοίξει τα Στενά.

Τα οικονομικά και ενεργειακά «αγκάθια» στη διαπραγμάτευση

Ένα βασικό ζήτημα στις διαπραγματεύσεις είναι οι οικονομικές απαιτήσεις του Ιράν, που ζητά δισεκατομμύρια δολάρια ως αποζημιώσεις και αποδέσμευση περιουσιακών στοιχείων. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι δεν θα διατεθούν χρήματα των φορολογουμένων, ωστόσο συμφωνία χωρίς κάποιου είδους αποδέσμευση φαίνεται δύσκολη.

Υπάρχει και διαφωνία για το αν οι ΗΠΑ θα επιτρέψουν στο Ιράν να πουλά πετρέλαιο στην ελεύθερη αγορά. Παρότι είχαν δοθεί εξαιρέσεις στο πλαίσιο προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας, αυτές αποσύρθηκαν μετά την ιρανική επίθεση στο Ορμούζ και επανήλθαν οι κυρώσεις.

Οι πρόσφατες δηλώσεις του Τραμπ δείχνουν ότι αναζητά διέξοδο. Ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών σημαίνει ότι τα Στενά του Ορμούζ είναι «κατά κάποιον τρόπο ανοιχτά», ενώ αναγνωρίζει τον κίνδυνο νέων επιθέσεων από την Τεχεράνη.

Ο πρόεδρος υπαινίχθηκε ότι τα αποθέματα ουρανίου του Ιράν δεν αποτελούν άμεση απειλή, σημειώνοντας στη σύνοδο του ΝΑΤΟ ότι βρίσκονται βαθιά θαμμένα και «κανείς δεν θα είναι σε θέση να τα πάρει εκτός από εμάς».