Νικολάι Νικολάγιεβιτς Φιλοσοφώφ: «Ο φάρος δίνει πορεία κι ας έχεις χάσει τα πάντα»
Παρασκευή 22 Φεβρουαρίου του 1907, στη θάλασσα του Κρητικού Πελάγους μαίνεται καταιγίδα με ισχυρούς ανέμους. Το ατμόπλοιο «Imperatrice» των αυστριακών Λόιντς που έχει ξεκινήσει από την Τεργέστη με προορισμό τη μακρινή Καλκούτα, συντρίβεται στα βράχια του Ελαφονησίου, στο δυτικό άκρο της Κρήτης. 38 άνθρωποι πνίγονται, αλλά οι υπόλοιποι σώζονται από τις προσπάθειες των ντόπιων και του πληρώματος του ρωσικού πολεμικού πλοίου «Khiviniets», που ναυλοχεί στο νησί, ως μέρος της στρατιωτικής δύναμης των εγγυητριών δυνάμεων. Κυβερνήτης του καταδρομικού είναι ο Νικολάι Φιλοσοφώφ, ο οποίος βραβεύεται για την πράξη του.
Ο Φιλοσοφώφ γεννήθηκε στην Αγία Πετρούπολη το 1867, γόνος εύπορης και αριστοκρατικής οικογένειας. Κάποιες πληροφορίες λένε ότι ο πατέρας του διετέλεσε γραμματέας της μετέπειτα βασίλισσας Ολγας. Γρήγορα προάγεται σε υποναύαρχο και αναλαμβάνει διοικητής της Υπηρεσίας Φάρων της Μαύρης Θάλασσας και της Αζοφικής. Ομως στην επανάσταση των Μπολσεβίκων χάνει τα πάντα.
Η γυναίκα του πεθαίνει από αρρώστια, ο ένας γιος σκοτώνεται στον πόλεμο, ενώ ο άλλος αυτοκτονεί. Η περιουσία του χάνεται κι ο ίδιος διαφεύγει, για να σωθεί το 1920 στην Κωνσταντινούπολη και στη συνέχεια στην Αθήνα. Ο υπερήφανος χαρακτήρας του δεν του επιτρέπει να ζήσει παρασιτικά δίπλα στη βασιλική αυλή, όπως κάνουν αρκετοί ρώσοι αριστοκράτες εμιγκρέδες. Κατορθώνει και παίρνει την ελληνική υπηκοότητα· προσφεύγει στον ναύαρχο Εμμανουήλ Λυκούδη, διοικητή της Υπηρεσίας Φάρων, ο οποίος είχε αναστήσει κυριολεκτικά το απαρχαιωμένο φαρικό δίκτυο της χώρας. Του ζητάει διορισμό και σαν ειρωνεία της Ιστορίας ο Λυκούδης του προτείνει τον Φάρο του Ελαφονησίου!
Ο ναυαγός και το μπαούλο
Μετά το ναυάγιο του «Imperatrice», η ελληνική κυβέρνηση είχε αποφασίσει την κατασκευή φάρου στο επικίνδυνο αυτό σημείο για την πορεία των πλοίων. Ο φάρος ήταν έτοιμος για λειτουργία και ο Λυκούδης έψαχνε προσωπικό. Ο Φιλοσοφώφ με δάκρυα στο άκουσμα της πρότασης ψέλλισε «εκεί που έσωσα τους ναυαγούς, σώζομαι τώρα κι εγώ ναυαγός της ζωής». Διορίζεται ως επιστάτης Α’ Τάξεως και μένει στον φάρο μέχρι το 1926, οπότε μετατίθεται στον απομακρυσμένο φάρο Απολυτάρες στα Αντικύθηρα! Κοντεύει τα εξήντα, αλλά συνεχίζει να είναι ψηλός, ευθυτενής, με ωραία χαρακτηριστικά και αριστοκρατική ευγένεια.
Οταν τον αντικρίζει η Πιπίνα Ζαμπία Χαρχαλάκη σε έναν χορό αναφωνεί: «Ανοίξετε τις πόρτες σας και βγάλτε τον περατή, γιατί ήρθε νέος χορευτής από την Κοντεράτη». Ο γάμος γίνεται, όπως αρμόζει στο μικρό νησάκι και το ζευγάρι γρήγορα αποκτά έναν γιο τον Νικήτα. Μια καινούργια ζωή ξεκινά για τον Φιλοσοφώφ, όμως για την προηγούμενη δεν μιλάει ποτέ! Μετά την αποστρατεία του, μετακομίζουν στα Κύθηρα, όπου οι μαρτυρίες αναφέρονται σε ένα ευγενικό λιγομίλητο άνθρωπο, που είναι επιστάτης στο δημοτικό σχολείο, εμπειρικός γιατρός με τις γνώσεις του από το πολεμικό ναυτικό, ενώ μαθαίνει και γαλλικά τα μικρά παιδιά!
Λένε ότι στην Κατοχή έσωσε κυριολεκτικά το Ιστορικό Αρχείο των Κυθήρων από τους Γερμανούς που ήταν έτοιμοι να το πυρπολήσουν. Πέθανε στα Κύθηρα το 1946, και τότε ο γιος του ανακάλυψε σε ένα μικρό μπαούλο που άνοιγε σπάνια ποια ήταν η πορεία της ζωής του Νικολάι Νικολάγιεβιτς Φιλοσοφώφ.