52 χρόνια από τον «Αττίλα ΙΙ»: Η δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής που σφράγισε τη διχοτόμηση της Κύπρου

Με αφορμή τη συμπλήρωση 52 ετών από την έναρξη της δεύτερης φάσης της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο, στις 14 Αυγούστου 1974, εκδόθηκε ανακοίνωση για την επέτειο του «Αττίλα ΙΙ» από το Γενικό Επιτελείο Στρατού.

Η στρατιωτική επιχείρηση Αττίλας ΙΙ ήταν η δεύτερη φάση της τουρκικής εισβολής στην Κύπρο η οποία διεξήχθη από τις 14 έως τις 16 Αυγούστου 1974. Αποτέλεσε συνέχεια της επιχείρησης Αττίλας Ι που είχε ξεκινήσει στις 20 Ιουλίου 1974, μετά το πραξικόπημα εναντίον του Προέδρου Μακαρίου στις 15 Ιουλίου.

Η πρώτη φάση (Αττίλας Ι) είχε ως αποτέλεσμα τη δημιουργία τουρκικού προγεφυρώματος γύρω από την Κερύνεια. Στις 25 Ιουλίου ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις στη Γενεύη μεταξύ Ελλάδας, Τουρκίας και Βρετανίας με στόχο μία διπλωματική λύση. Οι συνομιλίες απέτυχαν, όταν στις 13 Αυγούστου η τουρκική πλευρά ζήτησε τον έλεγχο περίπου του 34% της Κύπρου και ομοσπονδιακή διχοτόμηση, αίτημα που απορρίφθηκε από την ελληνοκυπριακή πλευρά. Έτσι, η Τουρκία προετοίμασε τη νέα φάση της επίθεσης.

Στις 14 Αυγούστου ο τουρκικός στρατός δυνάμεως περίπου 40.000 ανδρών εξαπέλυσε γενική επίθεση σε όλα τα μέτωπα με ισχυρή αεροπορική και ναυτική υποστήριξη. Οι ελληνοκυπριακές δυνάμεις και η Εθνική Φρουρά, αποδυναμωμένες από το πραξικόπημα, ήταν αριθμητικά και τεχνολογικά αδύναμες.

Η ΕΛΔΥΚ έδωσε μία ηρωική και αιματηρή μάχη στο στρατόπεδό της που βρισκόταν ανάμεσα στη Λευκωσία και στον Γερόλακκο, με δεκάδες νεκρούς, το οποίο διατηρήθηκε εξαιτίας του ηρωισμού μερικών αξιωματικών και την αυταπάρνηση των οπλιτών της. Τριακόσιοι περίπου Έλληνες στρατιώτες εναντίον περίπου 2.000 Τούρκων και αρμάτων μάχης, χωρίς αντιαρματικά όπλα, μόνο με τον φορητό οπλισμό τους και κάποιους όλμους, με κάποια αρχική υποστήριξη πυροβολικού, κατάφεραν και διατήρησαν την άμυνα του στρατοπέδου.

Παρόλα αυτά, οι τουρκικές δυνάμεις προέλασαν στα υπόλοιπα μέτωπα και κατέλαβαν περιοχές του βορείου τμήματος του νησιού, συμπεριλαμβανομένων της Αμμοχώστου, της Μόρφου, της Καρπασίας και μεγάλου μέρους της Μεσαορίας. Στις 16 Αυγούστου τέθηκε σε ισχύ κατάπαυση του πυρός, υπό την πίεση του ΟΗΕ.

Όταν ολοκληρώθηκε ο Αττίλας ΙΙ, το 37% της Κύπρου βρισκόταν υπό παράνομη τουρκική κατοχή. Οι Ελληνοκύπριοι και οι Ελλαδίτες νεκροί ξεπέρασαν τους 2.000 ενώ 1.619 ήταν οι αγνοούμενοι. 200.000 Ελληνοκύπριοι εγκατέλειψαν βιαίως τις εστίες τους στο βόρειο τμήμα, ενώ μέχρι και σήμερα 40.000 Τούρκοι στρατιώτες παραμένουν στο νησί. Η Κύπρος παραμένει διχοτομημένη μέχρι σήμερα.