Το ελληνικό παράδοξο: Ο Χανς και ο λάθος ένοχος
Ο Χανς έφυγε από το Κυνοκομείο Ηρακλείου για να αρχίσει μια καινούργια ζωή στην Αθήνα. Αντί γι’ αυτό, σήμερα αγνοείται. Ο 21χρονος που τον υιοθέτησε φέρεται να εμφανίστηκε στις Αρχές και να κατέθεσε ότι τον σκότωσε, ενώ προηγουμένως είχε πει στην εθελόντρια που παρακολουθούσε την πορεία της υιοθεσίας του ότι τον είχε εγκαταλείψει στο Πάρκο Τρίτση. Μέχρι σήμερα, ωστόσο, ο Χανς δεν έχει εντοπιστεί ούτε ζωντανός ούτε νεκρός και η αστυνομική έρευνα παραμένει ανοιχτή.
Η συγκεκριμένη υιοθεσία οφείλει να ελεγχθεί. Σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, είχε προηγηθεί αξιολόγηση του ενδιαφερομένου αλλά όχι επίσκεψη στο σπίτι του. Και κάθε κενό που προκύπτει πρέπει να οδηγεί σε καλύτερες δικλίδες ασφαλείας.
Αλλά το ανάθεμα που ακολούθησε προς τις εθελόντριες – ιδίως εκείνες της περιφέρειας που προσπαθούν καθημερινά να διαχειριστούν εκατοντάδες ζώα – αγνοεί το πραγματικό πρόβλημα.
Γιατί το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο «πώς δόθηκε ο Χανς εκεί;». Είναι πρωτίστως «γιατί υπήρχε ένας ακόμη Χανς μέσα σε ένα κυνοκομείο;».
Κανείς δεν ξέρει πόσα είναι
Η Ελλάδα έχει μόλις 10.372.335 μόνιμους κατοίκους. Οι εκτιμήσεις που επαναλαμβάνονται εδώ και χρόνια ανεβάζουν τον πραγματικό πληθυσμό των αδέσποτων σκύλων και γατών ακόμη και κοντά στα 3 εκατομμύρια. Πρόκειται όμως για εκτίμηση, όχι για επίσημη απογραφή και ακριβώς αυτή η αδυναμία καταγραφής αποτελεί μέρος του προβλήματος.
Τα επίσημα στοιχεία του Εθνικού Μητρώου Ζώων Συντροφιάς είναι ήδη αποκαλυπτικά. Στο τέλος Αυγούστου 2025 είχαν καταγραφεί 172.408 αδέσποτοι σκύλοι και 158.319 αδέσποτες γάτες, συνολικά 330.727 ζώα. Από τους σκύλους ήταν στειρωμένο μόλις το 47% και από τις γάτες το 68%. Με βάση αυτά τα ποσοστά, περίπου 142.000 ακόμη και από τα ήδη καταγεγραμμένα αδέσποτα παρέμεναν αστείρωτα.
Και ούτε αυτά τα 330.727 αποτυπώνουν την πραγματικότητα. Ενας στους εννέα δήμους δεν είχε καταγράψει ούτε μία αδέσποτη γάτα, ένας στους τέσσερις είχε καταγράψει λιγότερες από 20, ενώ 14 δήμοι δεν είχαν δηλώσει ούτε ένα αδέσποτο ζώο. Η ίδια η Ειδική Γραμματεία χαρακτηρίζει τις καταγραφές των γατών «ελλιπέστατες».
Αυτή είναι η γενεσιουργός αιτία. Ανεξέλεγκτη αναπαραγωγή. Εγκατάλειψη. Ανώνυμα δεσποζόμενα ζώα. Ελλειψη ελέγχων.
Στην Ξάνθη, για παράδειγμα, το 2025 εκτιμήθηκε ότι υπήρχαν 13.360 έως 20.000 δεσποζόμενοι σκύλοι, ενώ στο ΕΜΖΣ ήταν καταγεγραμμένοι μόλις 4.208. Την ίδια στιγμή, το 72,9% των καταγεγραμμένων ιδιόκτητων σκύλων και γατών δεν είχε στειρωθεί ούτε είχε ληφθεί δείγμα DNA. Στον Δήμο Αρριανών, έναν μήνα αργότερα, η εικόνα ήταν ακόμη πιο ακραία: 932 καταγεγραμμένοι δεσποζόμενοι σκύλοι έναντι εκτίμησης 2.980-4.470 και 96,2% των καταγεγραμμένων σκύλων και γατών χωρίς στείρωση ή DNA. Για τα έτη 2023 και 2024 τα διοικητικά πρόστιμα της ΕΛ.ΑΣ. εκεί ήταν μηδενικά.
Ο νόμος προβλέπει ηλεκτρονική σήμανση και καταχώριση, απαγορεύει την εγκατάλειψη και θέτει υποχρεώσεις για τον έλεγχο της αναπαραγωγής. Αρμόδιες για ελέγχους είναι, μεταξύ άλλων, η ΕΛ.ΑΣ., η Δημοτική Αστυνομία και οι υπηρεσίες των δήμων.
Μόνιμη διαχείριση κρίσης
Κι όμως, αυτό που κάνουμε κυρίως είναι να κυνηγάμε το αποτέλεσμα. Περισυλλογή. Περίθαλψη. Στείρωση όσων προλαβαίνουμε. Κυνοκομεία. Φιλοξενίες. Υιοθεσίες.
Για το 2026 το υπουργείο Εσωτερικών κατανέμει 15 εκατ. ευρώ στους δήμους για δράσεις διαχείρισης αδέσποτων ζώων. Οι πόροι είναι αναγκαίοι. Αλλά όσο από την άλλη πλευρά γεννιούνται ανεξέλεγκτα κουτάβια και γατάκια, εγκαταλείπονται ζώα και χιλιάδες παραμένουν εκτός συστήματος, η δεξαμενή δεν αδειάζει.
Αυτό είναι το ελληνικό παράδοξο: δεν έχουμε ακόμη λύσει την αδεσποτία. Εχουμε οργανώσει μια μόνιμη διαχείριση της κρίσης που δημιουργεί η αδεσποτία.
Και μέσα σε αυτήν, οι εθελόντριες καλούνται να μαζέψουν, να νοσηλεύσουν, να φιλοξενήσουν, να μεταφέρουν, να βρουν σπίτι και τελικά να εγγυηθούν ακόμη και για την ανθρώπινη συμπεριφορά ενός αγνώστου.
Ο Χανς μπορεί να μας υποχρεώσει να κάνουμε καλύτερες υιοθεσίες. Αλλά αν θέλουμε πραγματικά λιγότερους Χανς, πρέπει επιτέλους να κλείσουμε τη βρύση. Οχι να σφουγγαρίζουμε για πάντα το πάτωμα.