Η νέα εποχή του ευρώ
Μπορεί να ζούμε στην εποχή των ηλεκτρονικών πληρωμών, όμως το μετρητό χρήμα εξακολουθεί να παίζει κεντρικό ρόλο στις ζωές μας. Προς τα τέλη της φετινής χρονιάς, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) αναμένεται να αποφασίσει για τη μορφή που θα έχουν τα νέα χαρτονομίσματα του ευρώ. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία του ευρώ που θα αλλάξουν τα μοτίβα των τραπεζογραμματίων, αν και το 2013 ξεκίνησε η κυκλοφορία της σειράς Europa, που έφερε ορισμένες μικρές αλλαγές στην πρώτη «γενιά» χαρτονομισμάτων του ευρώ, που πρωτοκυκλοφόρησαν το 2002, με την υιοθέτηση του κοινού νομίσματος.
Στις 23 Ιουλίου, παρουσιάστηκαν στη Φρανκφούρτη και στην ιστοσελίδα της ΕΚΤ οι δέκα προτάσεις που έχουν προκριθεί στην τελική φάση της επιλογής. Οι προκριθείσες προτάσεις ακολουθούν ένα από τα δύο θέματα που έχουν επιλεγεί ήδη από το 2023:
- Ευρωπαϊκός πολιτισμός
- Πουλιά και ποτάμια της Ευρώπης
Στο θέμα του ευρωπαϊκού πολιτισμού, στην πρόσθια όψη απεικονίζονται σημαντικές φιγούρες της επιστήμης και της τέχνης. Η Μαρία Κάλλας στα 5 ευρώ, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν στα 10 ευρώ, η Μαρί Κιουρί στα 20 ευρώ, ο Μιγκέλ ντε Θερβάντες στα 50 ευρώ, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι στα 100 ευρώ και η Μπέρτα φον Σούτνερ στα 200 ευρώ. Στην οπίσθια όψη, απεικονίζονται καλλιτέχνες του δρόμου στα 5 ευρώ, μία χορωδία στα 10 ευρώ, μια σχολική ή πανεπιστημιακή αίθουσα στα 20 ευρώ, μία βιβλιοθήκη στα 50 ευρώ, ένας χώρος με μοντέρνα τέχνη στα 100 ευρώ και μία πλατεία στα 200 ευρώ.
Η πρόταση του ολλανδικού Studio Joost Grootens εστιάζει στα βλέμματα και τα στόματα των προσωπικοτήτων που παρουσιάζονται και θέλει να συνδέσει την ατομική αντίληψη και έκφραση με τη συλλογική ανταλλαγή
Στο θέμα των ποταμών και των πουλιών, η μπροστινή όψη δείχνει μια ορεινή πηγή και μια σβαρνίστρα (είδος πτηνού) στα 5 ευρώ, έναν καταρράκτη και μία αλκυόνη στα 10 ευρώ, μια κοιλάδα και μια μεροπίδα στα 20 ευρώ, ένα «φιδωτό» ποτάμι και έναν λευκοπελαργό στα 50 ευρώ, την κοίτη ενός ποταμού και μία αβοκέτα (ανώραμφος) στα 100 ευρώ, ένα θαλάσσιο τοπίο και μία σούλα (θαλασσοπούλι) στα 200 ευρώ. Στην πίσω όψη, απεικονίζονται τα κτίρια ευρωπαϊκών θεσμών: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στα 5 ευρώ, το κτίριο της Κομισιόν στα 10 ευρώ, η ΕΚΤ στα 20 ευρώ, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο στα 50 ευρώ, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στα 100 ευρώ και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο στα 200 ευρώ.
Η – εκ των δημοφιλέστερων, βάσει αντιδράσεων στα social media– πρόταση του γερμανικού Atelier Goppel – Toperngpong επέλεξε τη θεματική των πουλιών και των ποταμών, επιχειρώντας να παραλληλίσει το νερό με την ΕΕ και τους θεσμούς της
Χρονικός ορίζοντας και «φαβορί»
Στα τέλη του 2026 θα γίνει η επιλογή μιας εκ των προτάσεων, ώστε στη συνέχεια να προχωρήσει η υλοποίηση του έργου και τα νέα χαρτονομίσματα να μπουν στα πορτοφόλια των ευρωπαίων πολιτών. Η όλη διαδικασία δεν αναμένεται να ολοκληρωθεί πριν από το 2030, ενώ θα υπάρξει μια μακρά περίοδος παράλληλης κυκλοφορίας των παλιών και των νέων τραπεζογραμματίων, μέχρι να γίνει η πλήρης αντικατάσταση. Επομένως, όποια κι αν είναι η επιλογή για τα νέα ευρώ, η χρήση των νέων χαρτονομισμάτων θα αργήσει.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι οι Ευρωπαίοι δεν ενδιαφέρονται για τη νέα μορφή του ευρώ. Στην έρευνα που «τρέχει» στον ιστότοπο της ΕΚΤ από τις 23 Ιουλίου και έως τις 21 Σεπτεμβρίου, ήδη περισσότεροι από οκτώ εκατομμύρια πολίτες έχουν καταθέσει τις απόψεις τους για τις δέκα προτάσεις που υπάρχουν στο «τραπέζι» – πέντε στη θεματική του πολιτισμού και πέντε στη θεματική των πουλιών και των ποταμών.
Από τις απόψεις που καταγράφονται ως τώρα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα πουλιά και τα ποτάμια προκύπτουν ως το «φαβορί» για τα νέα χαρτονομίσματα των ευρώ, με τις προτάσεις H και I να λαμβάνουν τα περισσότερα θετικά σχόλια. Από τη θεματική του πολιτισμού, μοιάζει να ξεχωρίζει η επιλογή Ε, που μάλιστα είναι πρόταση της ελληνίδας σχεδιάστριας Μυρσίνης Βαρδοπούλου. Παράλληλα, δεν έχει λείψει και το «τρολάρισμα» στις προτάσεις, με ορισμένους να προτείνουν σχέδια με πλαστικά μπουκάλια με μη-αποσπώμενα καπάκια, σατιρίζοντας την περιβαλλοντική πολιτική της ΕΕ, και άλλους να ασκούν κριτική στην Ευρώπη σε ό,τι αφορά τη μεταναστευτική πολιτική.