Το μεγάλο ρίσκο του Μπέσεντ

Σε μια φωτογραφία του Reuters από τα τέλη Ιουλίου, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, φαίνεται να κρατάει λίστα υποχρεώσεων με μόνο ένα στοιχείο: να αγοράσει γεν αξίας 5-10 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Η δημόσια αιτιολόγηση του Μπέσεντ για αυτή την αιφνιδιαστική παρέμβαση ήταν ότι το γεν είναι υποτιμημένο και ότι οι ΗΠΑ δεν θέλουν να δουν έναν γύρο νομισματικών πολέμων στους οποίους οι χώρες προσπαθούν να στηρίξουν τις εξαγωγές τους υποτιμώντας τα νομίσματά τους.

Στην πραγματικότητα, το μόνο γνήσιο κίνητρο των Μπέσεντ και Τραμπ είναι να βοηθήσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην παρέμβασή του τον Αύγουστο, το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ πούλησε ευρώ αντί για δολάρια επειδή ήθελε να καταστήσει σαφές ότι δεν θα ενέκρινε την εκποίηση ομολόγων των ΗΠΑ από την Ιαπωνία (ή οποιονδήποτε άλλον).

Το αίνιγμα του γιατί οι ΗΠΑ ανησυχούν τόσο πολύ για την πτώση του γεν έχει ιστορικές παραλληλίες όχι με τη δεκαετία του 1930 ή του 1980, αλλά με τη δεκαετία του 1960. Εκείνη την εποχή, το καθεστώς σταθερής συναλλαγματικής ισοτιμίας του Μπρέτον Γουντς, που είχε σχεδιαστεί για να αποτρέψει τους νομισματικούς πολέμους που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε πραγματικούς πολέμους, βρισκόταν υπό αυξανόμενη πίεση. Οι απαιτήσεις για το δολάριο συσσωρεύονταν ως συνέπεια των στρατιωτικών δαπανών και επενδύσεων των ΗΠΑ στο εξωτερικό, αλλά η χώρα που ήταν πιο ευάλωτη ήταν το Ηνωμένο Βασίλειο. Φοβούμενοι ένα φαινόμενο ντόμινο στο οποίο μια οικονομική κρίση στο Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να προκαλέσει επίθεση στο δολάριο, οι αμερικανοί αξιωματούχοι άρχισαν να βλέπουν τη βρετανική στερλίνα ως την «εξωτερική τους περίμετρο άμυνας».

Το γεν παίζει τον ίδιο ρόλο σήμερα. Το υψηλότερο κόστος δανεισμού δυσκολεύει τη ζωή της κυβέρνησης. Αυξάνει επίσης τα επιτόκια στεγαστικών δανείων, δανείων αυτοκινήτων και πιστωτικών καρτών, καθιστώντας τους ψηφοφόρους πιο πιθανό να στραφούν εναντίον των κατεστημένων φορέων.

Βλέποντας τα δεδομένα, ο Μπέσεντ έχει ήδη αναλάβει ένα ακόμη μεγαλύτερο ρίσκο, παρεμβαίνοντας στις αγορές ομολόγων για να μειώσει τα πιο πολιτικά ευαίσθητα μακροπρόθεσμα επιτόκια.

Ο Μπέσεντ θέλει να κάνει το χρέος να φαίνεται ασφαλές και φθηνό για άλλη µια φορά, αλλά είναι απίθανο να το πετύχει. Ακολούθησε ένα παρόµοιο τέχνασµα στα τέλη του περασµένου έτους για να αποδυναµώσει το ιρανικό νόµισµα, εξηγώντας ότι αυτό θα προκαλούσε αλλαγή καθεστώτος χωρίς στρατιωτική επέµβαση. Θα εξετάσουν χώρες που βλέπουν τις ΗΠΑ ως απειλή µια παρόµοια στρατηγική και θα εξαπολύσουν µια επίθεση στο γεν και το δολάριο; Κάποιος µπορεί να σκεφτεί χειρότερους τρόπους για να επιφέρει αλλαγή καθεστώτος στην Ουάσιγκτον.

Ο Χάρολντ Τζέιμς είναι καθηγητής Ιστορίας και Διεθνών Σχέσεων στο Princeton University