Ο ρατσισμός της πισίνας

Θα ήταν μια εκδρομή για μαύρα παιδιά και τις οικογένειές τους στο Βερολίνο, προσφέροντάς τους ένα αποκλειστικό απόγευμα σε μια υπαίθρια πισίνα σε τοπικό θέατρο. Ομως τα σχέδια, που είχαν προγραμματιστεί για νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ακυρώθηκαν έπειτα από οργισμένες δεξιές και συντηρητικές φωνές, με αποτέλεσμα οι διοργανωτές να βρεθούν αντιμέτωποι με ρατσιστικά email και απειλές.

Το θέατρο Volksbühne του Βερολίνου ανέφερε ότι είχε απευθύνει την πρόσκληση με την ελπίδα να καταρρίψει ορισμένα από τα εμπόδια που κανονικά θα κρατούσαν αυτά τα παιδιά μακριά από την πισίνα. Ενώ είχαν αντιστοίχως προσκληθεί στο παρελθόν και άλλες ομάδες για αποκλειστική χρήση της πισίνας, χωρίς να υπάρξει κάποιο περιστατικό, η ιδέα να απολαύσουν μαύρα παιδιά ένα ιδιωτικό απόγευμα σε μια δημόσια πισίνα αποδείχθηκε αμφιλεγόμενη για ορισμένους.

«Το Βερολίνο είναι μια ανεκτική, ποικιλόμορφη, πολύχρωμη και ελεύθερη πόλη. Γιατί λοιπόν χρειαζόμαστε ασφαλείς χώρους;», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Αϊλίν Βάιμπελερ, τοπική πολιτικός των Χριστιανοδημοκρατών, ενώ η συμπρόεδρος της ακροδεξιάς Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), Αλις Βάιντελ, έκανε λόγο για «απαρτχάιντ», κατά το οποίο «οι λευκοί στερούνται προσωρινά την πρόσβαση».

Ηταν το τελευταίο σε μια μακρά σειρά περιστατικών που συνδέουν τις πισίνες με τον ρατσισμό. Σε ολόκληρη τη Βόρεια Αμερική και την Ευρώπη έχουν συχνά λειτουργήσει ως σημείο ανάφλεξης για ευρύτερες φυλετικές εντάσεις και αποκλεισμούς. Νωρίτερα αυτό το καλοκαίρι, μια υπαίθρια λίμνη κολύμβησης στην ανατολική γερμανική πόλη Χάλε έγινε πρωτοσέλιδο, μετά την άρνηση εισόδου σε λουόμενους που δεν μιλούσαν γερμανικά. Στην Ολλανδία, το Ινστιτούτο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων αποφάνθηκε πρόσφατα κατά μιας πισίνας, όταν διαπιστώθηκε ότι είχε υποβάλει ένα μαύρο παιδί σε έλεγχο ταυτότητας.

Η λίστα των περιστατικών εκτείνεται σε βάθος δεκαετιών. Το 2013, η ελβετική πόλη Μπρέμγκαρτεν θέλησε να περιορίσει την πρόσβαση των αιτούντων άσυλο στις πισίνες. Στη Βουλγαρία, Ρομά έχουν κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου για διακρίσεις στις δημόσιες πισίνες, ενώ το 2022 μια πισίνα στη Ρουμανία τιμωρήθηκε με πρόστιμο περί τα 2.000 ευρώ επειδή απαγόρευσε την είσοδο σε παιδιά Ρομά. Μέρος της σύνδεσης ανάμεσα στον ρατσισμό και τις πισίνες πιθανότατα οφείλεται στην οικειότητα αυτών των χώρων, λέει ο Τζεφ Γουίλτσι, συγγραφέας του βιβλίου «Contested Waters: A Social History of Swimming Pools in America». «Είναι χώροι οπτικά, σωματικά και κοινωνικά οικείοι, και νομίζω ότι αυτό συνεχίζει να προκαλεί κοινωνικές ανησυχίες», αναφέρει.

Η φυλετικοποιημένη ιστορία γύρω από τις πισίνες – και η συνεχιζόμενη κληρονομιά της σήμερα – έχει συμβάλει στη δημιουργία ενός έντονου φυλετικού χάσματος όσον αφορά την ικανότητα κολύμβησης, με θανατηφόρες συνέπειες. Στις ΗΠΑ, το ποσοστό θανάτων από πνιγμό μεταξύ μαύρων και αφροαμερικανών παιδιών είναι τρεις φορές υψηλότερο από εκείνο των λευκών παιδιών. Τα στατιστικά στοιχεία είναι ακόμη χειρότερα στην Αγγλία. Πρόσφατα στοιχεία δείχνουν ότι τα παιδιά από μαύρες, ασιατικές και εθνοτικές μειονοτικές κοινότητες έχουν 3,5 φορές περισσότερες πιθανότητες να πνιγούν σε σχέση με λευκούς συνομηλίκους τους.

Το 2022, η Κατρίς Ροντρίγκες προσπάθησε να αλλάξει αυτή την κατάσταση με την ίδρυση της Unity Swimming, ενός κοινοτικού οργανισμού που διοργανώνει εβδομαδιαία μαθήματα για τις μαύρες και ασιατικές κοινότητες. «Δημιουργώντας αυτούς τους μικρούς ασφαλείς χώρους, οδηγούνται περισσότεροι άνθρωποι στην κολύμβηση και αυτό την κάνει, τελικά, πιο συμπεριληπτική», εξηγεί.

Πόσο μάλλον καθώς τα καλοκαίρια γίνονται θερμότερα σε ολόκληρο τον κόσμο και όλο και περισσότεροι άνθρωποι αναζητούν δροσιά σε ποτάμια, λίμνες και πισίνες. «Αν ξέρετε τους κανόνες ασφαλείας στο νερό, μπορείτε να βοηθήσετε να σωθεί η ζωή κάποιου άλλου», παρατηρεί. «Ετσι, αυτό έχει ένα αντίκτυπο στις οικογένειες, στις κοινότητες και για γενιές».