Στροφή 180 μοιρών από Μπέρναμ για τα Γλυπτά

Υπαναχωρεί ο βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ από τη θέση που είχε διατυπώσει επί σειρά ετών υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Και ενώ το 2023 ζητούσε να «σταλούν πίσω, χωρίς όρους», δηλώνει τώρα ότι το ζήτημα αφορά τελικά το Βρετανικό Μουσείο, σηματοδοτώντας μια αξιοσημείωτη μετατόπιση της προηγούμενης στάσης του.

«Τελικά, πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά το Βρετανικό Μουσείο, έτσι δεν είναι;», δήλωσε σε συνέντευξή του στους «Financial Times» την τρέχουσα εβδομάδα. «Νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα, αλλά είμαι απολύτως υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Αυτό είναι κάτι που υποστηρίζω σθεναρά».

Η στροφή των θέσεων του βρετανού πρωθυπουργού γίνεται σε μια κομβικής σημασίας χρονική στιγμή, καθώς το θέμα των Γλυπτών έχει ήδη αρχίσει να βρίσκεται ψηλά στην επικαιρότητα λόγω του δανεισμού της Ταπισερί του Μπαγιέ από το ομώνυμο μουσείο στη Νορμανδία στο Βρετανικό Μουσείο. Μια κίνηση που θεωρείται ένα επιτυχημένο παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής και το οποίο θα μπορούσε να λειτουργήσει ως καταλύτης για μια ξεχωριστή συμφωνία σχετικά με τα Γλυπτά, όπως ανέφερε στις αρχές Αυγούστου σε άρθρο του στην ίδια εφημερίδα ο ανώτερος σύμβουλος του Κέντρου για τον Ανθρωπιστικό Διάλογο – ενός ανεξάρτητου μη κερδοσκοπικού οργανισμού με έδρα τη Γενεύη που δραστηριοποιείται στη διαμεσολάβηση και την άτυπη διπλωματία – Μιχάλης Βατικιώτης.

Το ενδιαφέρον γύρω από το πότε – αν ποτέ – θα μπορούσαν να επιστραφούν στην Ελλάδα τα Γλυπτά θα κορυφωθεί στο πλαίσιο των εγκαινίων της έκθεσης της ταπισερί στο Λονδίνο, στις 10 Σεπτεμβρίου, παρουσία του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν και του βασιλιά Καρόλου.

Τι έλεγε ως βουλευτής και δήμαρχος και η… κωλοτούμπα

Η αλλαγή της στάσης του Μπέρναμ είναι αξιοσημείωτη, αν αναλογιστεί κάποιος ότι ήδη από το 2002 – έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή του Λι, είχε συνυπογράψει νομοθετική πρόταση βουλευτών για τροποποίηση του νόμου του 1963 περί Βρετανικού Μουσείου – νόμου που εμποδίζει τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών. Κατά την επαναλειτουργία του Μουσείου του Μάντσεστερ, τον Φεβρουάριο του 2023, ο Μπέρναμ, από το αξίωμα του δημάρχου ρωτήθηκε ευθέως εάν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Οσμπορν, θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά και απάντησε θετικά. Λίγο αργότερα, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ανέφερε: «Στείλτε τα πίσω, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο βλέπει τον κόσμο η Βρετανία».

Η άνοδός του στην πρωθυπουργία, με αυτό το ιστορικό στο ενεργητικό του, είχε δημιουργήσει ελπίδες στην Αθήνα ότι μπορεί να παρέμβει στο ζήτημα – όπως αναφέρουν οι «FΤ» –  οι οποίες  αποτυπώθηκαν και στον τίτλο δημοσιεύματος των «ΝΕΩΝ»: «Επιστρέψτε τα Γλυπτά στην Ελλάδα!» – Οταν ο Αντι Μπέρναμ μας «έστελνε» τα μάρμαρα του Παρθενώνα (18/7/2026).

Αξιωματούχος του Βρετανικού Μουσείου σχολίασε την υπαναχώρηση του Μπέρναμ: «Νομίζω ότι αυτό ήταν κάτι που θα μπορούσε να συμβεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτό που λες ως βουλευτής και όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται ότι αυτό δεν πρόκειται να είναι ένα ζήτημα για το οποίο θα δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο».

«Οι συζητήσεις με την Ελλάδα είναι σε εξέλιξη»

Το Βρετανικό Μουσείο σε ανακοίνωσή του αναφέρει, μεταξύ άλλων, ότι «οι συζητήσεις με την Ελλάδα σχετικά με μια “Συνεργασία για τον Παρθενώνα” (σ.σ. πρόταση πολιτιστικής συνεργασίας που έχει καταθέσει το Βρετανικό Μουσείο προς την ελληνική κυβέρνηση) βρίσκονται σε εξέλιξη και είναι εποικοδομητικές.

Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροπρόθεσμη συνεργασία θα επιτύγχανε τη σωστή ισορροπία μεταξύ του να μοιραζόμαστε τα σημαντικότερα αντικείμενά μας με το κοινό σε ολόκληρο τον κόσμο και της διατήρησης της ακεραιότητας της εκπληκτικής συλλογής που φιλοξενούμε στο μουσείο.

Πρόκειται για ένα θέμα 200 ετών. Το ζήτημα είναι περισσότερο να γίνει σωστά παρά να γίνει γρήγορα. Η βούληση υπάρχει».

Ο λόρδος Εντ Βέιζι, πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του Parthenon Project, χαρακτήρισε την αλλαγή στάσης του Μπέρναμ «στενάχωρη».