Ειδική αποστολή στο Ελ Αλαμέιν: Συνάντηση Μητσοτάκη με Σίσι την Τρίτη (8/9) – Τι αποκαλύπτουν τα «ΝΕΑ»
Η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Αίγυπτο την προσεχή Τρίτη, 8 Σεπτεμβρίου, σχεδιάστηκε υπό μυστικότητα και αποτελεί ουσιαστικά και ένα μήνυμα για την «ανοικτή γραμμή» που διατηρούν οι δύο χώρες σε μια περίοδο σημαντικών γεωπολιτικών εξελίξεων. Ο Πρωθυπουργός και ο αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φάταχ αλ Σίσι θα συναντηθούν στο Ελ Αλαμέιν, επιδιώκοντας να ανοίξουν μια «γεμάτη» ατζέντα διμερούς – και όχι μόνο – συνεννόησης.
Η ειδική αποστολή στην παραθαλάσσια πόλη, όπου κρίθηκε η μοίρα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στη Βόρεια Αφρική, συνδυάζεται – κατά τις ίδιες πληροφορίες – πέρα από τις διμερείς επαφές και με μια έκτακτη, άτυπη τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου, καθώς στο Ελ Αλαμέιν αναμένεται να μεταβεί και ο κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης.
Αφορμή για την πρόσκληση Σίσι και τη συνάντηση κορυφής αποτελεί ένα διεθνές αεροπορικό σόου που διοργανώνει η αιγυπτιακή κυβέρνηση και η εξέλιξη έρχεται στον απόηχο γεγονότων που ήδη φέρνουν στην ευρύτερη περιοχή νέα δεδομένα, τα οποία παρακολουθεί προσεκτικά η ελληνική πλευρά: το κοινό αμυντικό «Σύμφωνο της Μέκκας» που συνυπέγραψαν η Τουρκία, η Σαουδική Αραβία και το Πακιστάν, η επιδίωξη της Αγκυρας (με τουρκικές πιέσεις, που έχουν καταγραφεί και δημόσια) να εισέλθει και η Αίγυπτος σε αυτή τη Συμφωνία, η επαναφορά μιας τροχιάς διπλωματικών εντάσεων μεταξύ της Αθήνας και της Αγκυρας με δεδομένο το χάσμα των δύο πλευρών του Αιγαίου σε ό,τι αφορά την προσέγγισή τους στο θέμα χάραξης των θαλασσίων ζωνών αλλά και το ότι επίκεινται εξελίξεις (π.χ., για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου – GSI), με ενισχυμένο πλέον τον ρόλο της γαλλικής Meridiam.
Ολα αυτά σημαίνουν ότι εφόσον «κλειδώσουν» οι τελικές λεπτομέρειες της επίσκεψης Μητσοτάκη στην Αίγυπτο, θα εξελιχθούν συζητήσεις σχετικά με όλες τις περιφερειακές εξελίξεις και σειρά από εκκρεμότητες – για την Τουρκία, τη Λιβύη, τη διαχείριση του Μεταναστευτικού, τις εν εξελίξει συνομιλίες για τη συμφωνία ανάμεσα στη Μονή Σινά και στο αιγυπτιακό κράτος που φαίνεται να βρίσκεται στο τελικό στάδιο. Οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στην Αθήνα και στο Κάιρο άνοιξαν αρκετές φορές το προηγούμενο διάστημα. Μητσοτάκης και Σίσι μίλησαν τηλεφωνικά στις αρχές Αυγούστου, ενώ συνεχείς συνομιλίες είχε το προηγούμενο δίμηνο και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης με τον αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι. Σε εκείνα τα τηλεφωνήματα είχε δοθεί βάρος στη στρατηγική συνεργασία των δύο χωρών, στην περιφερειακή ασφάλεια και στην προοπτική ενίσχυσης τόσο της διμερούς συνεργασίας (σε ενέργεια και επενδύσεις) όσο και του τριμερούς σχήματος Ελλάδα – Αίγυπτος – Κύπρος.
Σε ό,τι αφορά τη Λευκωσία, εφόσον δεν υπάρχουν ανατροπές στο πρόγραμμα Χριστοδουλίδη για τη δική του μετάβαση στο Ελ Αλαμέιν, θα είναι η δεύτερη φορά σε διάστημα έξι μηνών που ο κύπριος πρόεδρος θα συναντήσει τον Σίσι. Το τελευταίο τετ α τετ τους αφορούσε την υπογραφή συμφωνίας εμπορικής εκμετάλλευσης κοιτασμάτων (Κρόνος, Αφροδίτη), με στόχο την πώληση κυπριακού φυσικού αερίου στην Ευρώπη μέσω Αιγύπτου το 2027-2028.
Επί τάπητος η «Μέκκα»
Η ελληνική πλευρά επιζητεί διαρκώς την καλλιέργεια της σχέσης με την Αίγυπτο και, παρά την εκτίμηση ότι δεν προτίθεται προσώρας η αιγυπτιακή πλευρά να προσχωρήσει στη «Μέκκα», θέλοντας να κρατήσει ισχυρό τον περιφερειακό ρόλο της, το θέμα θα τεθεί επί τάπητος στο πλαίσιο των ελληνοαιγυπτιακών διαβουλεύσεων.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν επιθυμεί επαναπροσέγγιση με την Αίγυπτο σε κάθε επίπεδο, αλλά ο Σίσι δείχνει να παραμένει επιφυλακτικός έναντι της Τουρκίας, δίνοντας σημασία στα σχήματα συνεργασίας στα οποία συμμετέχει με την Ελλάδα και την Κύπρο και τις στενές σχέσεις που διατηρεί με Ινδία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Ισραήλ. Αρμόδιες πηγές, άλλωστε, παραπέμπουν με νόημα και στην ευρωπαϊκή πτυχή των ελληνοαιγυπτιακών σχέσεων. Το Κάιρο προσβλέπει πάντα στην ευρωπαϊκή στήριξη σε διάφορα πεδία, με την Αθήνα και τη Λευκωσία να λειτουργούν σταθερά ως ευρωπαϊκές γέφυρες.
Επισημαίνεται ότι με την επιστροφή του από την Αίγυπτο, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να μεταβεί στο Παρίσι για τη διεθνή Διάσκεψη για το Διάστημα που διοργανώνουν Γαλλία και Γερμανία (9-10 Σεπτεμβρίου), ενώ ο Νίκος Χριστοδουλίδης έχει προγραμματισθεί να συναντηθεί εκ νέου στις 9 Σεπτεμβρίου με τον τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Ερχιουρμάν.