Μελέτη κόστους δήμων: διαχρονική κοροϊδία
Η νέα μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των δήμων αποτελεί ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα για τη θεσμική και οικονομική ενίσχυση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Για πρώτη φορά επιχειρείται μια ολοκληρωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη αποτύπωση του πραγματικού κόστους που συνεπάγεται η άσκηση των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ, με στόχο τη διαμόρφωση μιας δίκαιης και βιώσιμης πολιτικής χρηματοδότησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, το συνολικό λειτουργικό κόστος των δήμων ανέρχεται σε 5,34 δισ. ευρώ, ενώ για το 2026 οι δήμοι λαμβάνουν χρηματοδότηση ύψους 2,9 δισ. ευρώ, γεγονός που δημιουργεί χρηματοδοτικό κενό 2,44 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 1,3 δισ. ευρώ αφορά αποκλειστικά τις καθημερινές λειτουργικές ανάγκες των δήμων, ενώ επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ απαιτείται για επενδύσεις, συντήρηση και αναβάθμιση των δημοτικών υποδομών. Τα στοιχεία αυτά αποτυπώνουν με σαφήνεια το εύρος των πραγματικών αναγκών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και αναδεικνύουν την ανάγκη μιας πιο ορθολογικής και επαρκούς χρηματοδότησης.
Η αξία της μελέτης δεν περιορίζεται στην καταγραφή οικονομικών στοιχείων. Βασίζεται στις συνταγματικές επιταγές και στον Ευρωπαϊκό Χάρτη Τοπικής Αυτονομίας, αναδεικνύοντας την αρχή ότι κάθε αρμοδιότητα πρέπει να συνοδεύεται από τους αναγκαίους οικονομικούς και ανθρώπινους πόρους. Με τον τρόπο αυτό ενισχύεται η θεσμική θέση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τίθενται οι βάσεις για μια ουσιαστική μεταρρύθμιση.
Ιδιαίτερα θετικό στοιχείο αποτελεί η μεθοδολογία της μελέτης, η οποία συνδυάζει μακροοικονομικά δεδομένα, οικονομικά στοιχεία των δήμων και ποιοτική έρευνα μέσω συνεντεύξεων με αιρετούς και στελέχη της αυτοδιοίκησης. Ετσι, τα συμπεράσματα δεν βασίζονται σε θεωρητικές εκτιμήσεις αλλά στην πραγματική εικόνα που βιώνουν καθημερινά οι δημοτικές υπηρεσίες.
Το σημαντικότερο μήνυμα της μελέτης είναι ότι μια ισχυρή Τοπική Αυτοδιοίκηση αποτελεί προϋπόθεση για καλύτερες υπηρεσίες προς τον πολίτη, αποτελεσματικότερη διαχείριση των τοπικών υποθέσεων και ουσιαστική περιφερειακή ανάπτυξη. Η τεκμηριωμένη αποτύπωση του πραγματικού κόστους λειτουργίας των δήμων μπορεί να αποτελέσει το θεμέλιο για μια νέα σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και αυτοδιοίκησης, με σταθερούς κανόνες, επαρκείς πόρους και μεγαλύτερη διοικητική αποτελεσματικότητα.
Πρόκειται, επομένως, για μια μελέτη που δεν αναδεικνύει μόνο τα προβλήματα, αλλά κυρίως προσφέρει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων, ικανό να συμβάλει στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης και στη διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού και βιώσιμου μοντέλου διοίκησης προς όφελος των τοπικών κοινωνιών.