Η επιστροφή των παιδιών στο σχολείο φέρνει ξανά στο προσκήνιο την ανάγκη για αυξημένη προσοχή, καθώς κατά τη διάρκεια της σχολικής ημέρας μπορεί να προκύψουν διάφοροι κίνδυνοι και ατυχήματα. Το σχολείο, από τα πρώτα χρόνια της προσχολικής ηλικίας έως και την εφηβεία, αποτελεί έναν χώρο όπου τα παιδιά περνούν μεγάλο μέρος της ημέρας τους, μαθαίνοντας, παίζοντας και αναπτύσσοντας κοινωνικές σχέσεις. Η δημιουργία ενός ασφαλούς περιβάλλοντος προϋποθέτει τη συνεργασία οικογένειας, εκπαιδευτικών και σχολικής διοίκησης.

Ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες, η πρόληψη των ατυχημάτων στηρίζεται στην κατάλληλη διαμόρφωση των χώρων, στη συνεχή επίβλεψη και στην εκπαίδευση των παιδιών ώστε να αναγνωρίζουν πιθανούς κινδύνους. Η επικοινωνία μεταξύ γονέων και σχολείου είναι επίσης απαραίτητη, καθώς μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη αντιμετώπιση προβλημάτων και στην καλύτερη προστασία των μαθητών.

Ακολουθούν βασικές συμβουλές που μπορούν να βοηθήσουν γονείς και εκπαιδευτικούς να δημιουργήσουν ένα πιο ασφαλές πλαίσιο για τα παιδιά καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.

Ασφαλής μετακίνηση από και προς το σχολείο

• Τα μικρότερα παιδιά δεν έχουν πάντα την απαραίτητη κρίση για να κυκλοφορούν μόνα στον δρόμο. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να συνοδεύονται από ενήλικα και να περπατούν στην εσωτερική πλευρά του πεζοδρομίου.
• Η εκμάθηση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας πρέπει να ξεκινά από μικρή ηλικία. Ωστόσο, παιδιά κάτω των 8 ετών χρειάζονται συνεχή επίβλεψη, καθώς δεν είναι πάντοτε σε θέση να εφαρμόζουν σωστά όσα έχουν μάθει.
• Όταν η μεταφορά γίνεται με αυτοκίνητο, τα παιδιά πρέπει να κάθονται στο πίσω κάθισμα και να χρησιμοποιούν το κατάλληλο σύστημα συγκράτησης, ανάλογα με το ύψος και το βάρος τους και σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή.
• Για την επιλογή παιδικού καθίσματος ή άλλου συστήματος ασφαλείας μπορεί να ζητηθεί συμβουλή από εξειδικευμένα καταστήματα ή αντιπροσωπείες, με βασικό κριτήριο τις επίσημες προδιαγραφές ασφαλείας.
• Η είσοδος και η έξοδος των παιδιών από το αυτοκίνητο πρέπει να πραγματοποιείται από την πλευρά του πεζοδρομίου.
• Οι μαθητές που χρησιμοποιούν σχολικό λεωφορείο πρέπει να γνωρίζουν και να ακολουθούν τους κανόνες ασφαλούς μετακίνησης, όπως η χρήση ζώνης και η προσεκτική επιβίβαση και αποβίβαση.
• Η μετακίνηση με ποδήλατο πρέπει να γίνεται πάντοτε με κράνος και τον απαραίτητο εξοπλισμό, όπως φώτα και ανακλαστήρες.
• Τα φωτεινά ή ανακλαστικά ρούχα βοηθούν τους μαθητές να είναι περισσότερο ορατοί στους οδηγούς, ιδιαίτερα όταν υπάρχει περιορισμένος φωτισμός.
• Οι γονείς και οι εκπαιδευτικοί πρέπει να αποτελούν παράδειγμα σωστής οδικής συμπεριφοράς, καθώς τα παιδιά μαθαίνουν σε μεγάλο βαθμό παρατηρώντας τους ενήλικες.
• Δεν πρέπει να επιτρέπεται στα παιδιά να βγάζουν το κεφάλι ή τα χέρια τους έξω από τα παράθυρα των οχημάτων.
• Ο σχολικός τροχονόμος μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην ασφαλή προσέλευση και αποχώρηση των μαθητών.
• Οι οδηγοί πρέπει να αποφεύγουν τη στάθμευση μπροστά από σχολικές εισόδους, πάνω σε διαβάσεις ή σε σημεία που περιορίζουν την ορατότητα.
• Στις σχολικές ζώνες είναι απαραίτητη η τήρηση των προβλεπόμενων ορίων ταχύτητας.
• Στις εισόδους και εξόδους των σχολείων χρειάζεται να αποφεύγεται ο συνωστισμός και να ακολουθούνται οι οδηγίες του εκπαιδευτικού προσωπικού.
• Οι γονείς πρέπει να ενημερώνουν εγκαίρως το σχολείο όταν το παιδί πρόκειται να παραληφθεί από διαφορετικό εξουσιοδοτημένο άτομο.
• Τα παιδιά χρειάζεται να εξασκούνται στη σωστή χρήση των πεζοδρομίων και των διαβάσεων και να ελέγχουν την κυκλοφορία πριν περάσουν τον δρόμο.
• Είναι σημαντικό να γνωρίζουν τη σημασία της οδικής σήμανσης και να αποφεύγουν να βγαίνουν ξαφνικά στο οδόστρωμα.

Ασφάλεια μέσα στους σχολικούς χώρους

• Βαριά έπιπλα, βιβλιοθήκες και ντουλάπια πρέπει να είναι καλά στερεωμένα, ώστε να μην ανατραπούν.
• Οι ηλεκτρικές πρίζες, ιδιαίτερα στους χώρους του νηπιαγωγείου, πρέπει να διαθέτουν κατάλληλη προστασία.
• Τα δάπεδα χρειάζεται να διατηρούνται καθαρά και στεγνά και να διαθέτουν αντιολισθητικές επιφάνειες όπου απαιτείται.
• Η συστηματική πλύση των χεριών πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής σχολικής ζωής.
• Οι αίθουσες και οι υπόλοιποι χώροι πρέπει να αερίζονται τακτικά.
• Ο καθαρισμός και η απολύμανση των εγκαταστάσεων χρειάζεται να πραγματοποιούνται σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμόδιων φορέων.
• Τα παιχνίδια πρέπει να είναι κατάλληλα για την ηλικία των μαθητών και να αποφεύγονται αντικείμενα μικρού μεγέθους που μπορεί να προκαλέσουν πνιγμό.
• Φάρμακα, καθαριστικά και αιχμηρά αντικείμενα πρέπει να βρίσκονται σε ασφαλή και κλειδωμένα σημεία.
• Οι σχολικές εγκαταστάσεις πρέπει να ελέγχονται συχνά για φθορές και πιθανούς κινδύνους.
• Σκάλες, αυλές και αθλητικοί χώροι χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς αποτελούν σημεία όπου μπορεί να συμβούν τραυματισμοί.
• Οι παιδικές χαρές και ο αθλητικός εξοπλισμός πρέπει να συντηρούνται και να ελέγχονται τακτικά.
• Οι μαθητές πρέπει να ενημερώνονται για τον σωστό τρόπο χρήσης των αθλητικών εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού.
• Κατά τα διαλείμματα είναι απαραίτητη η παρουσία και επίβλεψη εκπαιδευτικών στους κοινόχρηστους χώρους.
• Αιχμηρά ή άλλα επικίνδυνα αντικείμενα δεν πρέπει να μεταφέρονται στο σχολείο.
• Σε εργαστήρια, όπως αυτά των φυσικών επιστημών, ο εξοπλισμός πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο με την παρουσία και επίβλεψη εκπαιδευτικού.
• Οι σχολικές τσάντες καλό είναι να έχουν όσο το δυνατόν μικρότερο βάρος και να μεταφέρονται και στους δύο ώμους.
• Σε ημέρες με υψηλές θερμοκρασίες, τα παιδιά πρέπει να καταναλώνουν αρκετό νερό, να φορούν καπέλο και να προτιμούν σκιερούς χώρους.
• Σε εκδρομές και εκπαιδευτικές επισκέψεις, οι μαθητές πρέπει να ενημερώνονται εκ των προτέρων για τους κανόνες ασφαλείας και τα σημεία συγκέντρωσης.

Ετοιμότητα για έκτακτες ανάγκες

• Κάθε σχολική μονάδα πρέπει να διαθέτει οργανωμένο σχέδιο αντιμετώπισης έκτακτων περιστατικών, όπως σεισμοί και πυρκαγιές.
• Οι ασκήσεις ετοιμότητας πρέπει να γίνονται τακτικά, ώστε μαθητές και εκπαιδευτικοί να γνωρίζουν πώς να κινηθούν σε περίπτωση κινδύνου.
• Ο εξοπλισμός πυρασφάλειας χρειάζεται να ελέγχεται και να συντηρείται σε τακτική βάση.
• Οι έξοδοι κινδύνου πρέπει να παραμένουν ελεύθερες, εύκολα προσβάσιμες και σωστά σηματοδοτημένες.

Πρώτες βοήθειες και υγειονομική προστασία

• Κάθε σχολείο είναι απαραίτητο να διαθέτει φαρμακείο με τον κατάλληλο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση μικροτραυματισμών και έκτακτων περιστατικών.
• Η εκπαίδευση των εκπαιδευτικών μέσω πιστοποιημένων μαθημάτων Πρώτων Βοηθειών μπορεί να αποδειχθεί πολύτιμη μέχρι την άφιξη εξειδικευμένου προσωπικού.
• Τα τηλέφωνα των γονέων και των αρμόδιων υπηρεσιών υγείας πρέπει να είναι διαθέσιμα και επικαιροποιημένα.
• Οι γονείς οφείλουν να ενημερώνουν το σχολείο από την αρχή της χρονιάς για αλλεργίες, χρόνια προβλήματα υγείας ή άλλες ιδιαίτερες ανάγκες του παιδιού.

Η πρόληψη αφορά ολόκληρη τη σχολική κοινότητα

Η δημιουργία ενός ασφαλούς σχολείου δεν είναι ευθύνη ενός μόνο προσώπου, αλλά απαιτεί τη συμμετοχή όλων όσοι αποτελούν τη σχολική κοινότητα. Γονείς, εκπαιδευτικοί, μαθητές και διοίκηση μπορούν μέσα από τη συνεργασία τους να περιορίσουν σημαντικά τους κινδύνους.

Παράλληλα, η ενημέρωση των παιδιών για την αναγνώριση επικίνδυνων καταστάσεων είναι εξίσου σημαντική με τη λήψη μέτρων προστασίας. Οι μαθητές πρέπει να αισθάνονται ότι μπορούν να αναφέρουν στους εκπαιδευτικούς οποιοδήποτε πρόβλημα ή κίνδυνο εντοπίζουν.

Ένα ασφαλές σχολικό περιβάλλον δίνει στα παιδιά τη δυνατότητα να αισθάνονται προστατευμένα και να συμμετέχουν χωρίς φόβο στη μάθηση, το παιχνίδι και τις καθημερινές δραστηριότητές τους.

Σχετικά με το Σωματείο «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος»

Το Σωματείο «Αντιμετώπιση Παιδικού Τραύματος» είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που δραστηριοποιείται με στόχο τον περιορισμό των παιδικών ατυχημάτων και των συνεπειών τους.

Μέσα από το πρόγραμμα «Πρόληψη Παιδικών Ατυχημάτων», πραγματοποιεί ενημερωτικές δράσεις σε νηπιαγωγεία και δημοτικά σχολεία της Αττικής, απευθυνόμενο σε παιδιά, εκπαιδευτικούς και γονείς. Στόχος των παρουσιάσεων είναι η ενημέρωση για τους πιθανούς κινδύνους και η εκμάθηση τρόπων πρόληψης.

Σε σχολεία που βρίσκονται εκτός Αττικής, το Σωματείο αποστέλλει ενημερωτικά φυλλάδια με χρήσιμες συμβουλές για την πρόληψη διαφορετικών ειδών ατυχημάτων.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, τις παρουσιάσεις του προγράμματος για την Πρόληψη των Παιδικών Ατυχημάτων έχουν παρακολουθήσει μέχρι σήμερα 72.245 παιδιά, καθώς και 3.658 εκπαιδευτικοί και γονείς.

Ο Χάρτης της “Αντιμετώπισης Παιδικού Τραύματος”