Γονείς προσοχή: Το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή δεν είναι ένα ακόμη χαρτί για το σχολείο
Για πολλούς γονείς, το Ατομικό Δελτίο Υγείας Μαθητή (ΑΔΥΜ) μοιάζει με μια τυπική υποχρέωση: μια επίσκεψη στον γιατρό, μια υπογραφή και ένα έντυπο που κατατίθεται στο σχολείο. Δεν είναι όμως αυτός ο σκοπός του.
Στην πράξη και σύμφωνα με την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Παιδιάτρων αποτελεί εργαλείο πρόληψης, ασφάλειας και συνεργασίας μεταξύ οικογένειας, παιδιάτρου και σχολείου.
Και συνεπακόλουθα, προϋποθέτει πραγματική ιατρική εξέταση και ενημέρωση του γιατρού για την υγεία του παιδιού, ώστε στο σχολείο να μεταφέρονται μόνο οι απαραίτητες πληροφορίες για την ασφαλή συμμετοχή του στη σχολική ζωή.
Αυτό είναι άλλωστε και ο λόγος που οι ειδικοί της Ένωσης έχουν συντάξει έναν χρήσιμο οδηγό που απαντά σε 14 κρίσιμες ερωτήσεις σχετικά με το ΑΔΥΜ.
1. Τι είναι το ΑΔΥΜ;
Το ΑΔΥΜ είναι ιατρικό πιστοποιητικό που αφορά την υγεία του μαθητή σε σχέση με τη σχολική του ζωή.
Ο παιδίατρος, μετά την προληπτική ιατρική εξέταση του παιδιού, καταγράφει στο ΑΔΥΜ τα συμπεράσματα που έχουν σημασία για το σχολείο.
Επομένως δεν είναι ο ιατρικός φάκελος του παιδιού.
2. Γιατί χρειάζεται;
Το ΑΔΥΜ έχει κυρίως προληπτικό και προστατευτικό χαρακτήρα.
Μπορεί να βοηθήσει ώστε:
- να εντοπιστούν έγκαιρα προβλήματα υγείας,
- να αναγνωριστούν καταστάσεις που μπορεί να επηρεάζουν τη σχολική ζωή,
- να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα προστασίας του μαθητή,
- να ενημερωθεί το σχολείο για τυχόν σημαντικές ιδιαιτερότητες,
- να υποστηριχθεί ο μαθητής στη Φυσική Αγωγή και στις άλλες σχολικές δραστηριότητες,
- να διευκολυνθεί η επικοινωνία μεταξύ παιδιάτρου και σχολείου.
3. Πότε χρειάζεται;
Με βάση το θεσμικό πλαίσιο χρησιμοποιείται ως δικαιολογητικό εγγραφής και ως ιατρικό πιστοποιητικό παρακολούθησης της υγείας των μαθητών.
Το ΑΔΥΜ προσκομίζεται:
- κατά την εγγραφή στο Νηπιαγωγείο,
- κατά την εγγραφή στην Α΄ Δημοτικού,
- κατά την έναρξη φοίτησης στις τάξεις που προβλέπονται από το ισχύον πλαίσιο, όπως η Δ΄ Δημοτικού, η Α΄ Γυμνασίου και η Α΄ Λυκείου.
Το ΑΔΥΜ χρησιμοποιείται επίσης στο σχολικό περιβάλλον για τη συμμετοχή του μαθητή στη Φυσική Αγωγή και στις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στο σχετικό θεσμικό πλαίσιο.
4. Ποιος το συμπληρώνει;
Ο παιδίατρος του μαθητή μετά την προβλεπόμενη ιατρική εξέταση του.
Ο γονέας ή ο κηδεμόνας:
- φροντίζει για την ιατρική εξέταση του παιδιού,
- ενημερώνει τον ιατρό για το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό, συμπληρώνοντας το σχετικ’ο τμήμα του ιστορικού στο Φύλλο Ιατρικής Εξέτασης(Φ.Ι.Ε)
- προσκομίζει στον παιδίατρο τυχόν διαθέσιμες πληροφορίες ή προηγούμενες ιατρικές γνωματεύσεις που είναι χρήσιμες,
- παραλαμβάνει το συμπληρωμένο ΑΔΥΜ για την κατάθεσή του στη σχολική μονάδα.
5. Τι πρέπει να κάνει ο γονέας πριν από την εξέταση;
Για να είναι πραγματικά χρήσιμη η διαδικασία, ο γονέας καλό είναι να ενημερώσει τον παιδίατρο για:
- τυχόν χρόνια νοσήματα,
- αλλεργίες,
- φάρμακα που λαμβάνει το παιδί,
- προηγούμενες νοσηλείες ή σοβαρά προβλήματα υγείας,
- λιποθυμικά ή άλλα επεισόδια,
- προβλήματα κατά την άσκηση,
- προβλήματα όρασης ή ακοής,
- σημαντικές μαθησιακές ή αναπτυξιακές δυσκολίες,
- οποιοδήποτε άλλο πρόβλημα θεωρεί ότι μπορεί να επηρεάσει τη σχολική ζωή του παιδιού.
Είναι χρήσιμο να υπάρχουν διαθέσιμες προηγούμενες γνωματεύσεις ή εξετάσεις, όχι για να μεταφερθεί ολόκληρος ο ιατρικός φάκελος στο σχολείο, αλλά για να μπορέσει ο παιδίατρος να σχηματίσει σωστή εικόνα για την υγεία του παιδιού.
6. Πρέπει κάθε παιδί να κάνει όλες τις εξετάσεις;
Όχι.
Το ΑΔΥΜ συνδέεται με προληπτική ιατρική εξέταση και όχι με έναν υποχρεωτικό, ίδιο για όλα τα παιδιά, εργαστηριακό έλεγχο.
Ο παιδιατρος αξιολογεί το παιδί με βάση:
- την ηλικία,
- το ατομικό ιστορικό,
- το οικογενειακό ιστορικό,
- την ανάπτυξη,
- την κλινική εξέταση,
- τυχόν συμπτώματα,
- γνωστούς παράγοντες κινδύνου.
Εφόσον προκύψει ένδειξη, μπορεί να ζητηθεί περαιτέρω έλεγχος ή να δοθούν οδηγίες για παραπομπή σε ειδικό ιατρό.
7. Τι πρέπει να γνωρίζει ο εκπαιδευτικός;
Ο εκπαιδευτικός πρέπει να γνωρίζει ότι το ΑΔΥΜ δεν αποτελεί πλήρη ιατρική περιγραφή του μαθητή.
Ο ρόλος του σχολείου είναι να αξιοποιεί τις πληροφορίες που αφορούν τη σχολική ζωή του παιδιού και να λαμβάνει τα κατάλληλα μέτρα όταν αυτό απαιτείται.
Ο εκπαιδευτικός:
Πρέπει να:
- γνωρίζει τους τυχόν περιορισμούς ή ειδικές οδηγίες που αφορούν τη συμμετοχή του μαθητή,
- λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες του μαθητή στη Φυσική Αγωγή,
- ενημερώνει τη διεύθυνση του σχολείου όταν υπάρχει σχετικό ζήτημα,
- συνεργάζεται με την οικογένεια και, όπου απαιτείται, με τον παιδιατρο,
- προστατεύει την ιδιωτικότητα του μαθητή.
Δεν πρέπει να:
- ζητά να μάθει λεπτομέρειες του ιατρικού ιστορικού που δεν είναι απαραίτητες,
- κοινοποιεί σε άλλους μαθητές πληροφορίες για την υγεία συμμαθητή τους,
- κάνει ιατρικές εκτιμήσεις ή διαγνώσεις,
- ερμηνεύει αυθαίρετα μια ιατρική οδηγία,
- θεωρεί ότι το ΑΔΥΜ υποκαθιστά την ιατρική παρακολούθηση του παιδιού.
8. Τι σημαίνει το ΑΔΥΜ για τη Φυσική Αγωγή;
Ένα από τα σημαντικότερα πρακτικά σημεία του ΑΔΥΜ είναι η συμμετοχή του μαθητή στη Φυσική Αγωγή και στις σχολικές αθλητικές δραστηριότητες. Δεν επιτρέπεται να χρησιμοποιηθεί για δραστηριότητες εκτός σχολείου .
Ο παιδίατρος, εφόσον υπάρχει σχετική ανάγκη, μπορεί να επισημάνει αν υπάρχουν:
- περιορισμοί στη συμμετοχή,
- ειδικές οδηγίες,
- ανάγκη προσαρμογής συγκεκριμένων δραστηριοτήτων,
- ή ανάγκη περαιτέρω ιατρικής αξιολόγησης.
9. Τι γίνεται όταν το παιδί έχει γνωστό πρόβλημα υγείας;
Ένα παιδί μπορεί να έχει:
- άσθμα,
- αλλεργία,
- σακχαρώδη διαβήτη,
- επιληψία,
- καρδιολογικό πρόβλημα,
- ορθοπεδικό πρόβλημα,
- άλλη χρόνια πάθηση,
και παράλληλα να συμμετέχει κανονικά στη σχολική ζωή.
Το ζητούμενο δεν είναι να αποκλειστεί το παιδί από τις δραστηριότητες.
Το ζητούμενο είναι να γνωρίζει το σχολείο τι πρέπει να προσέξει και πώς να υποστηρίξει με ασφάλεια τον μαθητή.
10. Τι πρέπει να κάνει ο γονέας όταν αλλάξει η κατάσταση υγείας του παιδιού;
Το ΑΔΥΜ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ένα έγγραφο που «καταθέσαμε και τελειώσαμε».
Εάν μετά την έκδοσή του υπάρξει σημαντική αλλαγή στην κατάσταση υγείας του παιδιού, ο γονέας πρέπει να ενημερώσει τον θεράποντα ιατρό και να ακολουθήσει τις οδηγίες του σχετικά με την ανάγκη επικαιροποίησης ή νέας ιατρικής ενημέρωσης του σχολείου.
11. Ποιος έχει πρόσβαση στις πληροφορίες;
Το ΑΔΥΜ περιέχει ευαίσθητες πληροφορίες υγείας. Για τον λόγο αυτό απαιτείται ιδιαίτερη προσοχή στη φύλαξη και στη διαχείρισή του. Το θεσμικό πλαίσιο προβλέπει ότι το ΑΔΥΜ τηρείται με ευθύνη της σχολικής μονάδας, φυλάσσεται σε ασφαλή χώρο και υπόκειται στους κανόνες του ιατρικού απορρήτου και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων.
12. Το ΑΔΥΜ δεν είναι «λευκή επιταγή»
Η ύπαρξη ΑΔΥΜ δεν σημαίνει ότι ένα παιδί:
- δεν πρόκειται να παρουσιάσει ποτέ πρόβλημα υγείας,
- δεν χρειάζεται παιδιατρική παρακολούθηση,
- είναι υποχρεωτικά κατάλληλο για κάθε μορφή άθλησης,
- δεν μπορεί να χρειαστεί νέα ιατρική εκτίμηση.
Το ΑΔΥΜ αποτυπώνει την κατάσταση και τις ιατρικές διαπιστώσεις κατά τον χρόνο της εξέτασης, με σκοπό τη σχολική ζωή.
13. Συχνές ερωτήσεις γονέων
«Το παιδί μου είναι απολύτως υγιές. Χρειάζεται ΑΔΥΜ;»
Ναι, όταν προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο. Η διαδικασία αποτελεί ευκαιρία για προληπτική ιατρική εξέταση και όχι μόνο για την έκδοση ενός τυπικού εγγράφου.
«Πρέπει να κάνουμε αιματολογικές εξετάσεις;»
Όχι υποχρεωτικά. Ο ιατρός αποφασίζει αν χρειάζεται εργαστηριακός έλεγχος με βάση το ιστορικό και την κλινική εικόνα του παιδιού.
«Πρέπει να δώσω στο σχολείο όλες τις εξετάσεις του παιδιού;»
Όχι. Το ΑΔΥΜ είναι διαφορετικό από το πλήρες ιατρικό αρχείο. Στο σχολείο πρέπει να παρέχονται οι πληροφορίες που προβλέπονται και είναι απαραίτητες για τη σχολική ζωή του μαθητή.
«Το παιδί μου έχει άσθμα. Μπορεί να κάνει γυμναστική;»
Το αν και με ποιους περιορισμούς συμμετέχει στη Φυσική Αγωγή είναι ιατρικό θέμα και πρέπει να αξιολογείται εξατομικευμένα. Η ύπαρξη μιας διάγνωσης από μόνη της δεν σημαίνει αυτόματα αποκλεισμό από τη Φυσική Αγωγή.
«Το παιδί μου έχει αλλεργία. Πρέπει να το γνωρίζει το σχολείο;»
Εφόσον η αλλεργία μπορεί να επηρεάσει την ασφάλεια του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον, είναι σημαντικό να υπάρχει η κατάλληλη ενημέρωση και οργάνωση από την οικογένεια και το σχολείο.
«Αν αλλάξει κάτι στην υγεία του παιδιού, τι κάνω;»
Ενημερώνετε τον παιδίατρο/θεράποντα ιατρό και το σχολείο για ό,τι είναι απαραίτητο, ώστε να εξεταστεί αν χρειάζεται επικαιροποίηση της ιατρικής ενημέρωσης.
14. Συχνές ερωτήσεις εκπαιδευτικών
«Μπορώ να ζητήσω να δω όλο το ιατρικό ιστορικό του μαθητή;»
Όχι. Το ΑΔΥΜ έχει συγκεκριμένο σκοπό και δεν αποτελεί πλήρη ιατρικό φάκελο.
«Τι κάνω αν δεν καταλαβαίνω μια ιατρική οδηγία;»
Απευθύνεστε στη διεύθυνση της σχολικής μονάδας και, όπου απαιτείται, ζητείται η κατάλληλη διευκρίνιση από την οικογένεια ή τον ιατρό.
«Μπορώ να απαγορεύσω σε ένα παιδί να συμμετέχει στη γυμναστική επειδή έχει ένα πρόβλημα υγείας;»
Δεν πρέπει να λαμβάνονται αυθαίρετες ιατρικές αποφάσεις. Ακολουθούνται οι ιατρικές οδηγίες που έχουν δοθεί και το ισχύον σχολικό πλαίσιο.
«Πρέπει να ενημερώσω όλους τους εκπαιδευτικούς για το πρόβλημα υγείας ενός παιδιού;»
Η ενημέρωση πρέπει να περιορίζεται σε εκείνους που χρειάζεται να γνωρίζουν την απαραίτητη πληροφορία για την ασφάλεια και την υποστήριξη του μαθητή.