Σαν σταφύλι που γίνεται σταφίδα: Ο Ερμής συρρικνώνεται έως και 30% περισσότερο από τις αρχικές εκτιμήσεις – Γιατί συμβαίνει αυτό
Ο Ερμής, ο μικρότερος και πλησιέστερος στον Ήλιο πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος βρίσκεται στο επίκεντρο νέας επιστημονικής μελέτης, η οποία αποκαλύπτει ότι η συρρίκνωσή του είναι σημαντικά μεγαλύτερη από ό,τι εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι ειδικοί.
Σε έρευνα του Γερμανικού Κέντρου Αεροδιαστημικής (DLR), που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Geophysical Research Letters, εκτιμάται πως η συρρίκνωση του Ερμή ενδέχεται να φτάνει έως και 30% περισσότερο σε σχέση με προηγούμενες μετρήσεις.
Σύμφωνα με τις νέες εκτιμήσεις, η ακτίνα του πλανήτη έχει πιθανόν μειωθεί κατά περίπου 11,6 χιλιόμετρα, γεγονός που σημαίνει απώλεια περίπου 23 χιλιομέτρων στη διάμετρό του. Αυτή η μεταβολή θεωρείται ιδιαίτερα αξιοσημείωτη για έναν πλανήτη με συνολική διάμετρο περίπου 4.900 χιλιομέτρων.
Ο Ερμής σχηματίστηκε πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια και, όπως και οι άλλοι βραχώδεις πλανήτες, στην αρχή της ύπαρξής του ήταν εξαιρετικά θερμός. Με την πάροδο του χρόνου, το εσωτερικό του άρχισε να ψύχεται και να συστέλλεται.
Καθώς ο πυρήνας και το εσωτερικό του Ερμή συρρικνώνονται, ο εξωτερικός φλοιός προσαρμόζεται σε μικρότερο μέγεθος, δημιουργώντας ρήγματα, κορυφογραμμές και τεράστιους γκρεμούς στην επιφάνεια του πλανήτη.
Ορισμένοι από τους γκρεμούς αυτούς φτάνουν σε ύψος τα 1,6 χιλιόμετρα και εκτείνονται για εκατοντάδες χιλιόμετρα. Η διαδικασία αυτή θυμίζει, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, ένα σταφύλι που μετατρέπεται σε σταφίδα καθώς χάνει την υγρασία του.
Ένα από τα βασικά προβλήματα για τους επιστήμονες είναι ότι ο Ερμής έχει βομβαρδιστεί για δισεκατομμύρια χρόνια από αστεροειδείς και κομήτες, με αποτέλεσμα η επιφάνειά του να καλύπτεται από κρατήρες και συντρίμμια.
Η ερευνητική ομάδα του Gaku Nishiyama χρησιμοποίησε δεδομένα από την αποστολή MESSENGER της NASA για να καταρτίσει έναν παγκόσμιο χάρτη της τραχύτητας της επιφάνειας του πλανήτη.
Διαπιστώθηκε ότι στις πιο ανώμαλες περιοχές υπήρχαν λιγότερα γεωλογικά σημάδια συρρίκνωσης από τα αναμενόμενα. Η πιθανότερη εξήγηση, σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι πως πολλές «ρυτίδες» έχουν καλυφθεί από υλικό που εκτοξεύτηκε λόγω προσκρούσεων.
Συμπεριλαμβάνοντας αυτές τις κρυμμένες δομές, οι επιστήμονες κατέληξαν στη νέα, αυξημένη εκτίμηση για τη συρρίκνωση του πλανήτη.
Τι σημαίνει η «συρρίκνωση» του Ερμή
Η μείωση του μεγέθους του Ερμή δεν αποτελεί μόνο γεωλογικό ενδιαφέρον, αλλά μπορεί να αποκαλύψει σημαντικές πληροφορίες για το εσωτερικό του πλανήτη και την εξέλιξή του.
Ο Ερμής είναι ο δεύτερος πιο πυκνός πλανήτης του Ηλιακού Συστήματος μετά τη Γη, κυρίως λόγω του μεγάλου μεταλλικού πυρήνα του.
Όπως εξηγεί ο Nishiyama, «Μεγαλύτερη συρρίκνωση σημαίνει ότι ο Ερμής θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερο μεταλλικό πυρήνα, λιγότερα ελαφρά στοιχεία όπως το πυρίτιο αναμεμειγμένα στον πυρήνα ή υψηλότερη αρχική θερμοκρασία».
Η ακριβέστερη μέτρηση της συρρίκνωσης μπορεί να δώσει στοιχεία για το πάχος του φλοιού, την τεκτονική και ηφαιστειακή ιστορία του Ερμή, αλλά και για τον τρόπο που δημιουργείται το μαγνητικό του πεδίο.
Οι νέες εκτιμήσεις αναμένεται να επιβεβαιωθούν τα επόμενα χρόνια, καθώς η ευρωπαϊκή-ιαπωνική αποστολή BepiColombo, μετά από οκταετές ταξίδι, θα τοποθετήσει δύο διαστημικά σκάφη σε τροχιά γύρω από τον Ερμή στο τέλος του 2026.
Τα νέα όργανα της αποστολής θα πραγματοποιήσουν τις πρώτες ολοκληρωμένες παγκόσμιες μετρήσεις της τοπογραφίας, επιτρέποντας στους επιστήμονες να εξετάσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τους γκρεμούς, τους κρατήρες και τις «ρυτίδες» του πλανήτη.
Η αποστολή θα μελετήσει επίσης τη βαρύτητα, το πάχος του φλοιού, την εσωτερική δομή και τη χημική και ορυκτολογική σύσταση της επιφάνειας, συνθέτοντας μια πιο πλήρη εικόνα για την εξέλιξη του Ερμή.
Όπως αναφέρει ο Nishiyama, «Είμαστε αρκετά ενθουσιασμένοι», ενώ οι επιστήμονες αισθάνονται ότι πλησιάζουν όλο και περισσότερο στην ανακάλυψη της πραγματικής ιστορίας της εξέλιξης του πλανήτη.