Τουρκικά drones: Η Ελλάδα απαγορεύει τις πτήσεις σε Κάσο, Κάρπαθο και γύρω νησιά
Σε πλήρη εναέριο αποκλεισμό για την πλειονότητα των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) προχωρεί η Αθήνα στο Νοτιοανατολικό Αιγαίο. Σύμφωνα με έξι επείγουσες ελληνικές αεροπορικές οδηγίες (NOTAM), ενεργοποιείται ένα εκτεταμένο δίκτυο Προσωρινά Απαγορευμένων Περιοχών (Temporary Restricted Areas) εντός του FIR Αθηνών, με επίκεντρο τα νησιά Κάρπαθο, Κάσο, καθώς και τις γειτονικές νησίδες Σαρία και Αρμαθιά.
Η καθολική απαγόρευση θα τεθεί σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου και θα διαρκέσει έως τις 31 Οκτωβρίου 2026. Οι περιορισμοί θα εφαρμόζονται σε καθημερινή βάση από τις 07.00 έως τις 19.00. Το γεωγραφικό εύρος της δέσμευσης είναι πρωτοφανές, καθώς οι ζώνες αποκλεισμού καλύπτουν στρατηγικά σημεία όπως η Ολυμπος, το Απέρι και η Αρκάσα στην Κάρπαθο, ολόκληρο το νησί της Κάσου, καθώς και τους εναέριους χώρους γύρω από τα τοπικά αεροδρόμια Καρπάθου και Κάσου.
Η απαγόρευση αφορά το ύψος από το έδαφος έως τα 400 πόδια (περίπου 120 μέτρα), το οποίο αποτελεί και το ανώτατο νόμιμο όριο πτήσης για τα κοινά, ερασιτεχνικά drones. Οπως αναφέρεται ρητά στις οδηγίες, όλες οι υπόλοιπες πτήσεις UAV στην περιοχή αναστέλλονται πλήρως.
Αν και οι επίσημες ανακοινώσεις δεν κατονομάζουν τον φορέα, η μεγάλη χρονική διάρκεια (ενάμισης μήνας), η αυστηρότητα των μέτρων και η γεωγραφική θέση των νησιών «φωτογραφίζουν» τη διεξαγωγή εθνικών στρατιωτικών ασκήσεων ή ειδικών επιχειρήσεων επιτήρησης των συνόρων από τις Ενοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας. Για το διάστημα αυτό, ο εγκεκριμένος κρατικός operator θα βρίσκεται σε διαρκή επικοινωνία με τον Έλεγχο Εναέριας Κυκλοφορίας, ενώ οι πτήσεις θα διακόπτονται άμεσα αν απαιτηθεί για λόγους ασφαλείας.
Οι τοπικές αερολιμενικές Αρχές συστήνουν στους επαγγελματίες και ερασιτέχνες χειριστές να συμμορφωθούν πλήρως με τις οδηγίες. Οι έλεγχοι αναμένονται ιδιαίτερα αυστηροί, καθώς η παραβίαση δεσμευμένου εναέριου χώρου σε περιόδους ειδικών επιχειρήσεων επισύρει βαρύτατες κυρώσεις και διοικητικά πρόστιμα.
Αξίζει να επισημανθεί πως οι ΝΟΤΑΜ αυτές εκδόθηκαν την ημέρα συνάντησης Μητσοτάκη – Μακρόν στο Παρίσι, όπου συζήτησαν την υπόθεση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης με Κύπρο και Ισραήλ, και την επόμενη. Επισημαίνεται, επίσης, πως η επανεκκίνηση των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου θα γίνει, σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, από το σημείο που είχαν διακοπεί μετά την εμφάνιση τουρκικών πολεμικών πλοίων στις 22-23 Ιουλίου του 2024, δηλαδή ανατολικά της Κάσου.
Την ίδια ώρα, η Τουρκία χρησιμοποιεί κατά κόρον τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη της σε μια προσπάθεια να φθείρει από τη μία την ελληνική αεράμυνα και από την άλλη να τεστάρει χρόνους και σχέδια αντίδρασης. Στο πλαίσιο αυτό, πρόσφατα, τουρκικά drones έφτασαν στο τερματικό του αεροδρομίου της Αλεξανδρούπολης, ενώ ένα άλλο πετώντας λίγο πριν από τα μεσάνυχτα στην καρδιά του Αιγαίου έφτασε βόρεια της Ικαρίας και εκεί με την πτήση του «ζωγράφισε» απρεπές σχήμα. Το ερώτημα λοιπόν που τέθηκε από «ΤΑ ΝΕΑ» στους αρμοδίους ήταν μέχρι πότε η Αθήνα θα επιδεικνύει «στρατηγική» ψυχραιμία, μη καταρρίπτοντας αυτά τα αεροχήματα όπως γίνεται στην Ανατολική Ευρώπη στα αντίστοιχα ρωσικά. Μια πρώτη έμμεση απάντηση σε αυτό ήταν η παραπομπή στους 35 μήνες, μετά την παρέλευση των οποίων θα είναι επιχειρησιακά έτοιμη η «Ασπίδα του Αχιλλέα».
Ωστόσο, όπως μας τονίστηκε, αυτό αποτελεί εν τέλει πολιτική απόφαση. «Σε όλες τις περιπτώσεις, και στο Renegade είναι πολιτική απόφαση σε περίοδο ειρήνης, η οποία εκχωρείται με βάση την επιχειρησιακή κατάσταση», επισημάνθηκε από στρατιωτικές πηγές. Στρατιωτικοί κύκλοι τόνισαν πως παρά τη στρατηγική αυτοσυγκράτηση η ελληνική αεράμυνα λειτουργεί υπό σαφείς και αυστηρούς Κανόνες Εμπλοκής (ROE). Η μετάβαση από την απλή αναγνώριση στην κινητική εξουδετέρωση (κατάρριψη) ενός τουρκικού drone εν καιρώ ειρήνης δεν είναι αυθαίρετη, αλλά ενεργοποιείται αποκλειστικά υπό τις εξής προϋποθέσεις και βέβαια πάντα ύστερα από σχετική πολιτική εξουσιοδότηση: εκδήλωση εχθρικής ενέργειας, σαφή εχθρική πρόθεση, παρατεταμένη υπέρπτηση σε εθνικό έδαφος, άμεσο κίνδυνο για την πολιτική αεροπορία.
«Αν και όταν αποφασίσουμε»
Παράλληλα, σύμφωνα με την εκτίμηση που επικρατεί στους επιτελικούς κύκλους του «Πενταγώνου», η τεχνολογική βάση αυτών των συστημάτων δεν είναι ούτε πρωτοποριακή ούτε αμιγώς εγχώρια. Στην πραγματικότητα, «στη σημερινή κατάσταση είναι αργά, μεγάλα και πολύ εύκολος στόχος από πολύ μεγάλη απόσταση» και, όπως υπογραμμίζεται με νόημα από τις ίδιες πηγές, «αν και όταν αποφασίσουμε μπορούμε είτε κινητικά είτε μη κινητικά να τα καταρρίπτουμε μαζικά».
«Ο επιχειρησιακός τους ρόλος είναι για την ειρηνική χρονική περίοδο περισσότερο για ψυχολογική και υβριδική επιρροή και λιγότερο για την επιχειρησιακή τους αποτελεσματικότητα πριν από την κρίση ή έναρξη επιχειρήσεων όπου ο εναέριος χώρος αποκτά άλλους κανόνες. Η ανοχή μας πηγάζει από στρατηγική ψυχραιμία και συμμαχική αλληλεγγύη», εξηγεί το ελληνικό αμυντικό δόγμα. Η Αθήνα επιλέγει να μην πέσει στην παγίδα μιας πρόωρης κινητικής ενέργειας που θα έδινε στην Άγκυρα το πρόσχημα που αναζητά. Αυτό όμως δεν σημαίνει αδυναμία. Αντίθετα, τονίζουν οι στρατιωτικές πηγές, «χωρίς να τα υποβαθμίζουμε, τα έχουμε ζυγίσει, τα έχουμε μετρήσει και προσπαθούμε να συνετίσουμε τους συμμάχους και γείτονες να συμπεριφέρονται με σεβασμό στους κανόνες ασφαλείας πτήσεων και τις προβλέψεις του ICAO εντός του FIR Αθηνών».