«Ή εμείς, Ή αυτός»
Συναινέσεις δεν προσφέρονται· αυτό το συμπέρασμα επιβεβαιώνεται από τη χθεσινή συνεδρίαση της Βουλής για τη συνταγματική αναθεώρηση. Το αναθεωρητικό σχέδιο του Μητσοτάκη, όπως διαφαινόταν, μένει μετέωρο. Με τα σημερινά δεδομένα της πολιτικής συγκυρίας, το πιθανότερο είναι ότι στην επόμενη Βουλή δεν θα υπάρξει πλειοψηφία που θα υπερψηφίσει, έστω μία από τις προτάσεις που θα φτάσουν εκεί, ψηφισμένες σχεδόν αποκλειστικά από τη σημερινή πλειοψηφία, με την προσθήκη των ψήφων κάποιων ανεξάρτητων.
Είναι αποτυχία μιας κεντρικής επιλογής του Κυριάκου Μητσοτάκη; Είναι κάτι άλλο. Είναι η επίσημη τεκμηρίωση ενός κλίματος πόλωσης, που προσλαμβάνει πολιτικά χαρακτηριστικά της εποχής που ανέβαινε ο ΣΥΡΙΖΑ, μέσα στη χρεοκοπία και στα μνημόνια· είναι η επιβεβαίωση μιας νέας περιόδου που αρχίζει ξανά να δεσπόζει το σύνθημα «Ή εμείς, ή αυτοί», αυτή τη φορά, όχι στο όνομα της ανατροπής αλλά στο όνομα της διαχείρισης του κράτους.
Δεν είναι, βέβαια, η ίδια εποχή που πρωτολανσαρίστηκε αυτό το σύνθημα. Το αντισύστημα πίσω από το οποίο συντάχθηκε ο Αλέξης Τσίπρας με τον ΣΥΡΙΖΑ, μετά τη χρεοκοπία, έχει συντριβεί. Αλλά αυτό έχει ελάχιστη σημασία. Η συντριβή του, μετά το φιάσκο της διακυβέρνησης Τσίπρα, ευνόησε τη ΝΔ που εξέλεξε τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος πήρε μαζί του το μεγαλύτερο μέρος του ρεύματος «Μένουμε Ευρώπη» και του αντιΣΥΡΙΖΑ μετώπου.
Η διακυβέρνηση Μητσοτάκη έχει σημαντικά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Στην οικονομία επιβεβαιώνονται από τους διεθνείς οίκους, ενώ είναι ανοιχτό το στοίχημα για επενδύσεις· στην άμυνα, μέσα από ένα πλέγμα κινήσεων: στη διεθνή σκηνή, η χώρα ενισχύεται διπλωματικά, μέσω της απαρέγκλιτης συστράτευσής της με τα συμφέροντα και τις αξίες του δυτικού κόσμου· ενισχύεται με σημαντικό και σύγχρονο στρατιωτικό υλικό· συνάπτει σημαντική συμμαχία με το Ισραήλ. Στην ενέργεια, αποκτά βάρος και αναβαθμίζεται στρατηγικά. Σημαντικές υποδομές στην υγεία και στον πολιτισμό αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής μας. Η μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης επιβαλλόταν. Ο ίδιος Πρωθυπουργός πιστώνεται την αντιμετώπιση σημαντικών κρίσεων – ιδίως του μεταναστευτικού και της πανδημίας covid. Και πρωτίστως, πιστώνεται το κλίμα της σταθερότητας, που επιτρέπει τη σχετική νηνεμία στην Ελλάδα, μέσα σε μια πολλαπλώς εκδηλούμενη διεθνή φουρτούνα.
Οι αντιπολιτεύσεις, σήμερα, επιχειρούν να αποπροσανατολίσουν απ’ όλα αυτά. Σαν να έγιναν από μια αόρατη διακυβέρνηση, σαν να ήταν νομοτελειακή η εξέλιξη της χώρας – κάτι σαν ντετερμινισμός (όπως έλεγε παλιά στην παράξενη γλώσσα της η Αριστερά). Οπότε θεωρούν ότι είναι πολύ εύκολο να συνεχίσει η χώρα την πορεία της σαν να μη συμβαίνει τίποτα, ακόμα κι αν απαλλαγεί από τον επικατάρατο Μητσοτάκη· κι ότι αρκούν τα προγράμματα Θεσσαλονίκης για την επόμενη μέρα. Τους ενοχλεί, μάλιστα, όταν τους υπενθυμίζουν (το έκανε χθες και ο Πρωθυπουργός στη Βουλή) πως ό,τι έχει κερδίσει η χώρα τα τελευταία χρόνια δεν είναι οριστικά κεκτημένο.
Η επόμενη μέρα θέλει προσπάθεια και σχέδιο – και η χώρα δεν έχει την πολυτέλεια μιας κρίσης που θα οφείλεται στην εγκατάλειψη από τους ψηφοφόρους της πολιτικής σταθερότητας. Οι αντιπολιτεύσεις είχαν την ευκαιρία να συγκροτηθούν ως κόμματα που θα μπορούσαν να εγγυηθούν τη σταθερότητα. Προτίμησαν την ευκολία του αντιμητσοτακισμού – και αντί πολιτικών προτάσεων οχυρώθηκαν πίσω από το «Μητσοτάκη γ#$%@%αι», από την υπονόμευση της καραντίνας στην πανδημία, από τα ξυλόλια και διάφορες άλλες θεωρίες. Φτάνουν τώρα στις εκλογές και βλέπουν στις δημοσκοπήσεις την αποτυχία τους. Κι αντί άλλης πρότασης, συνεχίζουν να επενδύουν στην πόλωση του ριζοσπαστικού αντιμητσοτακισμού: «Ή εμείς, ή αυτός». Τίποτα δεν έμαθαν.
Η Κωνσταντοπούλου του ΠΑΣΟΚ
Η φράση «Δες πού κατάντησες τον εαυτό σου, Φλωρίδη», την οποία απηύθυνε στον υπουργό Δικαιοσύνης ο βουλευτής Επικρατείας του ΠΑΣΟΚ, Παναγιώτης Δουδωνής, είναι υπόδειγμα ευτελούς χρήσης της γλώσσας από έναν πολιτικό με ακαδημαϊκά προσόντα που δεν θα έπρεπε να του το επιτρέπουν. Το ότι μάλιστα, στην επίθεση κατά του υπουργού, ο βουλευτής επικουρούνταν από την ωρυόμενη Ζωή Κωνσταντοπούλου, λέει πολλά.
Ως προς την ουσία, η ένσταση Δουδωνή κατά της παρουσίας του Γιώργου Φλωρίδη στη Βουλή, στη συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση, είναι συνταγματικά αμφισβητήσιμη. Το άρθρο 66 του Συντάγματος επιτρέπει γενικά στους υπουργούς να παρίστανται στις συνεδριάσεις της Βουλής και να λαμβάνουν τον λόγο. Αρα, άλλο η παρουσία και άλλο η συμμετοχή στην αναθεωρητική απόφαση. Δεν προκύπτει αυτονόητα ότι ο Γιώργος Φλωρίδης όφειλε συνταγματικά να φύγει.
Κατανοώ ότι ο Παναγιώτης Δουδωνής έχει άγχος να γίνει ευρύτερα γνωστός και να ξεχωρίσει ως «λαϊκό παιδί», επειδή στις επόμενες εκλογές πρέπει να ιδρώσει και να ξοδέψει για να εκλεγεί – αφού δεν θα είναι ξανά υποψήφιος Επικρατείας. Ωστόσο, δεν μπορούσα να φανταστώ ότι για να πετύχει τον στόχο του είναι ικανός να γίνει η Κωνσταντοπούλου του ΠΑΣΟΚ.