Παραλύουν οι ουκρανικές εξαγωγές σιτηρών

Νέος κίνδυνος για την επάρκεια σιτηρών και τις διεθνείς τιμές τροφίμων διαμορφώνεται από την ουσιαστική παράλυση των ουκρανικών εξαγωγών μέσω της Μαύρης Θάλασσας. Με εκατομμύρια τόνους της νέας σοδειάς να παραμένουν εγκλωβισμένοι στο εσωτερικό της χώρας και τις εναλλακτικές διαδρομές να μην μπορούν να υποκαταστήσουν τα θαλάσσια λιμάνια, η αγορά βρίσκεται αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο νέων πιέσεων στην προσφορά.

Η σημασία της εξέλιξης ξεπερνά τα ουκρανικά σύνορα. Ουκρανία και Ρωσία αντιπροσωπεύουν από κοινού περίπου το 17% των παγκόσμιων εξαγωγών δημητριακών, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη διακοπή των ροών από τη Μαύρη Θάλασσα μπορεί να προκαλέσει έντονη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές τροφίμων.

Τα στοιχεία της Lloyd’s List Intelligence αποτυπώνουν το μέγεθος της κατάρρευσης. Τον Αύγουστο μόλις 21 πλοία προσέγγισαν ουκρανικά λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, έναντι 134 τον Ιούλιο. Από αυτά, μόλις οκτώ ήταν πλοία μεταφοράς σιτηρών. Σε σχέση με έναν χρόνο νωρίτερα, η συνολική κίνηση έχει μειωθεί περίπου κατά 90%.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή είναι η πτώση στις εξαγωγές σιτηρών: από πάνω από 5,6 εκατ. τόνους νεκρού βάρους τον Αύγουστο του 2025 περιορίστηκαν σε μόλις 204.580 τόνους φέτος. Οι προσεγγίσεις πλοίων μεταφοράς σιτηρών μειώθηκαν από 208 τον Μάιο σε 164 τον Ιούνιο, 98 τον Ιούλιο και μόλις οκτώ τον Αύγουστο.

Στροφή στον Δούναβη

Οι εξαγωγείς στρέφονται πλέον στον Δούναβη. Τον Αύγουστο καταγράφηκαν 81 προσεγγίσεις στα ουκρανικά ποτάμια λιμάνια, αυξημένες κατά 84% σε σχέση με τον Ιούλιο. Ωστόσο, οι χαμηλές στάθμες νερού, τα περιορισμένα βυθίσματα και οι επιθέσεις στις υποδομές μειώνουν σημαντικά τη δυναμικότητα.

Η Ρουμανία, η Μολδαβία και η Πολωνία προσφέρουν επιπλέον διεξόδους, αλλά καμία δεν μπορεί να καλύψει το κενό της Μαύρης Θάλασσας. Ετσι, όσο οι επιθέσεις συνεχίζονται και οι πλοιοκτήτες αποφεύγουν την περιοχή, αυξάνεται ο κίνδυνος τα ουκρανικά σιτηρά να μείνουν στις αποθήκες αντί να φτάσουν στις διεθνείς αγορές.

Η ανησυχία εντείνεται καθώς η Ουκρανία παραμένει κρίσιμος προμηθευτής για χώρες της Μέσης Ανατολής, της Βόρειας Αφρικής και της Ασίας. Εφόσον η θαλάσσια έξοδος παραμείνει περιορισμένη, οι αγοραστές θα αναγκαστούν να στραφούν σε εναλλακτικές πηγές, εντείνοντας τον ανταγωνισμό και πιθανόν τις ανατιμήσεις στις διεθνείς αγορές σιτηρών.