Τεχνητή νοημοσύνη για τον άνθρωπο ή σαν τον άνθρωπο

Η διεθνής συζήτηση θυμίζει συχνά Αγρια Δύση: επιστημονικές εκτιμήσεις, επιχειρηματικές προσδοκίες, φόβοι και τεχνολογική μυθολογία συνυπάρχουν στο ίδιο πεδίο. Πολλοί λένε πολλά μκαι ψάχνουν για χίμαιρες και

ουτοπικά ή δυστοπικά παράγωγα μιας τεχνολογίας που εξελίσσεται ραγδαία χωρίς ακόμα να γνωρίζουμε πού κατευθύνεται.

Μέσα στον γνόφο της υπερπληροφόρησης σχετικά με το πιο γνωστό άγνωστο θέμα της εποχής μας, δημιουργούνται κάποια δίπολα που πρέπει να έχουμε υπόψη μας εξαρχής.

1. Μάρκετινγκ και επιστήμη.

Η συζήτηση για την εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης προσδιορίζεται από περισσότερο μάρκετινγκ και λιγότερη επιστημονική θεώρηση της τεχνολογίας και της διαμόρφωσής της. Αυτό δημιουργεί πολλές προεκτάσεις που καλλιεργούν

την υπερβολή.

2. «Υπαρξιακοί» και «υπαρκτοί» κίνδυνοι της τεχνητής νοημοσύνης.

Αν συζητούμε επί τη βάσει των πιθανών υπαρξιακών κινδύνων που προσομοιάζουν με την πτώση μετεωρίτη πριν από 66 εκατ. χρόνια και αφάνισε το 75% της ζωής στον πλανήτη… η συζήτηση χάνει την αξία της. Οι μακρινές καταστροφικές πιθανότητες αξίζουν την έρευνα, αλλά δεν πρέπει να επισκιάζουν τους ήδη ορατούς κινδύνους. Αν, όμως, συζητούμε για τους υπαρκτούς κινδύνους της τεχνητής νοημοσύνης τότε, ναι, αξίζουν η προσπάθεια και η προσήλωση.

Γιατί υπάρχουν αρκετοί και σοβαροί υπαρκτοί κίνδυνοι. Κυβερνοασφάλεια, βιοτρομοκρατία, παραποίηση πραγματικότητας, διάβρωση της Δημοκρατίας, γεωπολιτική ανακατανομή ισχύος, ενίσχυση ανισοτήτων, πνευματική αποδυνάμωση, ανθρωπομορφισμός. Αυτοί είναι υπαρκτοί και πολύ σοβαροί κίνδυνοι και πάνω σε αυτούς οφείλουμε να

συζητήσουμε γόνιμα και συλλογικά.

3. Δημιουργούμε τεχνητή νοημοσύνη για τον Ανθρωπο ή δημιουργούμε τεχνητή νοημοσύνη ΣΑΝ τον Άνθρωπο!

Ο σκοπός που πρέπει να καθοδηγεί τις εξελίξεις της πιο συγκλονιστικής τεχνολογίας που έχει βιώσει έως σήμερα ηανθρωπότητα δεν πρέπει να είναι μία κατ’ εικόνα ανθρώπου ψηφιακή τεχνολογία, αλλά μία σημαντική υποβοήθεια για τον άνθρωπο. Στόχος είναι η ενίσχυση της ανθρώπινης δυνατότητας, όχι η υποκατάσταση του ανθρώπου. Αν «ταΐζουμε» ή καλύτερα εκπαιδεύουμε τα μοντέλα της τεχνητής νοημοσύνης με την ανθρώπινη λογική και τον ανθρώπινο τρόπο σκέψης και τον ανθρώπινο συναισθηματικό κόσμο, τότε θα πάρουμε πίσω έναν ψηφιακό Φρανκενστάιν.

Τα μοντέλα αναγκαστικά μαθαίνουν από ανθρώπινα δεδομένα, γλώσσα, αξίες και πρότυπα συλλογισμού. Το ουσιώδες ζήτημα είναι ποια ανθρώπινα χαρακτηριστικά θέλουμε να ενισχύουν, ποια να περιορίζουν και ποια να μην προσομοιώνουν καθόλου. Αν εκπαιδεύουμε τα μοντέλα για να είναι χρήσιμα στον άνθρωπο, τότε θα φτάσουμε σύντομα σε μεγάλες επιτυχίες σε όλους τους επιστημονικούς τομείς,

αφού η τεχνητή νοημοσύνη θα καταστεί εργαλείο ενίσχυσης της ανθρώπινης ικανότητας, δημιουργικότητας και κρίσης.

Αν όλα τα παραπάνω απαιτούν ένα τεχνολογικό «φρένο» είναι ίσως δευτερεύον ερώτημα. Τα κρίσιμα είναι η προετοιμασία για όσα θα ζήσουμε με την τεχνητή νοημοσύνη και η διαρκής προσαρμογή μας στην ταχύτητα της

εξέλιξής της. Αντοχή και επίγνωση χρειαζόμαστε όχι φόβο.

Η επαφή μας με την τεχνητή νοημοσύνη είναι άγονη όταν γίνεται σε περιβάλλον αγωνίας.  Γόνιμη όταν συμβαίνει σε περιβάλλον κατανόησης και τριβής.

Ο Γιάννης Μαστρογεωργίου είναι ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης