Ο Σι, ο Τραμπ και το μήνυμα

Oταν ο κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ συναντηθεί με τον αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσιγκτον αυτή την Πέμπτη, θα είναι δικαιολογημένο να αισθάνεται ικανοποίηση. Εχοντας ήδη κερδίσει τον περσινό εμπορικό πόλεμο με τις ΗΠΑ, το παγκόσμιο κύρος της Κίνας ενισχύεται χάρη στην ταπεινωτική αποτυχία των ΗΠΑ να επικρατήσουν στη στρατιωτική και οικονομική τους σύγκρουση με το Ιράν.

Στην κούρσα για την πρωτοκαθεδρία στην τεχνητή νοημοσύνη η Κίνα φαίνεται να μειώνει τη διαφορά από τις ΗΠΑ. Τα κινεζικά προϊόντα κατακλύζουν τις παγκόσμιες αγορές, ενώ η κινεζική στρατηγική για μεγαλύτερη αυτάρκεια φαίνεται να αποδίδει σημαντικά οφέλη, καθώς τα αποθέματα πετρελαίου της χώρας την έχουν θωρακίσει εν μέρει απέναντι στο σοκ των τιμών ενέργειας που σχετίζεται με το Ιράν.

Ωστόσο, η εμφανής επιτυχία της Κίνας έχει υψηλό κόστος για τη χώρα και τους καταναλωτές της. Βασίζεται σε αναγκαστικές αποταμιεύσεις που διοχετεύονται σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, τους οποίους ο Σι θεωρεί ζωτικής σημασίας για την επίτευξη του «κινεζικού ονείρου» του – την τεχνολογική και στρατιωτική ισοτιμία με τις ΗΠΑ. Με ένα νόμισμα που είναι σημαντικά υποτιμημένο και πολλές άμεσες ή έμμεσες επιδοτήσεις, η Κίνα εξαγοράζει μερίδιο στην παγκόσμια αγορά. Ο ανελέητος ανταγωνισμός στην εγχώρια αγορά, ως αποτέλεσμα της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας, ενισχύει την τεχνολογική πρόοδο. Ωστόσο, τα κεφάλαια που κατευθύνονται σε τομείς προτεραιότητας λείπουν από άλλους τομείς.

Οι κινέζοι καταναλωτές πληρώνουν το τίμημα της μονομερούς αναπτυξιακής στρατηγικής του Σι. Η Κίνα μετατρέπεται σε ένα εργοστάσιο υψηλής τεχνολογίας όπου ρομπότ συναρμολογούν ηλεκτρικά οχήματα. Ομως, έξω από τις πύλες του εργοστασίου στέκεται ένας νέος πτυχιούχος πανεπιστημίου που δεν μπορεί να βρει δουλειά. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι οι καταναλωτές είναι δυσαρεστημένοι – και ότι οι πτυχιούχοι δεν θα κάνουν παιδιά. Με δείκτη γονιμότητας μόλις ένα παιδί ανά γυναίκα, η Κίνα οδεύει προς μια δημογραφική καταστροφή αργής εξέλιξης, όπως καμία άλλη μεγάλη χώρα μεσαίου εισοδήματος.

Αν και τα μακροπρόθεσμα προβλήματα των ΗΠΑ είναι ως επί το πλείστον μικρότερης κλίμακας από εκείνα της Κίνας, η χώρα υποφέρει από τις δικές της ανισορροπίες. Η επενδυτική έκρηξη στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης τροφοδοτεί την ανάπτυξη περισσότερο στην Ανατολική Ασία και σε άλλες χώρες παρά στις ίδιες τις ΗΠΑ. Τα δημόσια οικονομικά ακολουθούν μη βιώσιμη πορεία.

Ο Τραμπ και ο Σι θα έχουν πολλά και σοβαρά ζητήματα να συζητήσουν αυτή την Πέμπτη. Η διαχείριση της γεωπολιτικής τους αντιπαλότητας είναι λεπτό ζήτημα. Οποιεσδήποτε μειώσεις δασμών θα ήταν ευπρόσδεκτες. Ωστόσο, θα ήταν φρόνιμο να εστιάσουν επίσης στο πώς θα βελτιώσουν τις προοπτικές για τους καταναλωτές στις χώρες τους, αντί να επιδίδονται σε κινήσεις εντυπωσιασμού πάνω στο κόκκινο χαλί.

Ο Holger Schmieding είναι επικεφαλής οικονομολόγος της γερμανικής τράπεζας Berenberg. Το άρθρο αποτελεί σύνοψη εκτενέστερης ανάλυσης της γερμανικής τράπεζας για τους πελάτες της, την οποία συνυπογράφουν οι οικονομολόγοι της Berenberg, Felix Schmidt και Andrew Wishart