Επαναπατρισμός: 2.700 χρόνια ιστορίας «επιστρέφουν» στην Ελλάδα

Ενας μικρός θησαυρός που περιλαμβάνει από ένα κυκλαδικό ειδώλιο έως χρυσά κοσμήματα της ελληνιστικής εποχής και ο οποίος είχε πέσει θύμα παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων παίρνει τον δρόμο της επιστροφής για την Ελλάδα.

Ο επαναπατρισμός των συνολικά 15 αρχαίων αντικειμένων έχει ως αφετηρία τις Ηνωμένες Πολιτείες, και συγκεκριμένα την Εισαγγελία του Μανχάταν και την Υπηρεσία Παράνομης Διακίνησης Αρχαιοτήτων, οι οποίες και τα παρέδωσαν χθες στη χώρα μας διά της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη.

Το χρονικό εύρος των αρχαιοτήτων που επιστρέφονται στη γενέθλια γη ξεπερνά τα 2.700 χρόνια· ανάμεσά τους είναι ένα κυκλαδίτικο μαρμάρινο γυναικείο ειδώλιο τύπου Σπεδού (2700-2600 π.Χ.), ένα μαρμάρινο πώμα πυξίδας (2700-2200 π.Χ.) και μία πήλινη ραμφόστομη πρόχους (1750-1700 π.Χ.). Από την αρχαϊκή περίοδο προέρχεται ένα συμπαγές χάλκινο βραχιόλι με στικτή διακόσμηση (7ος-6ος αιώνας π.Χ.), της κατηγορίας των λεγόμενων «μακεδονικών χαλκών».

Στην κλασική περίοδο χρονολογείται ένας μαρμάρινος κόχλος (σαλιγκάρι), γύρω στο 400 π.Χ., ενώ στην ύστερη κλασική περίοδο ανήκουν ένας χάλκινος δίσκος κατόπτρου και ένα χάλκινο απορραντήριο, μεταξύ 350 και 300 π.Χ. Στην ελληνιστική περίοδο ανήκει χρυσό περιδέραιο με περίαπτο σε σχήμα αμφορέα (125-120 π.Χ.). Τέλος, στην πρώιμη ρωμαϊκή περίοδο, και συγκεκριμένα στην περίοδο των Ιουλίων – Κλαυδίων (14-68 μ.Χ.), ανήκει ανδρική κεφαλή με τη χαρακτηριστική ρωμαϊκή τόγκα, από εξαιρετικής ποιότητας παριανό μάρμαρο, η οποία θεωρείται ότι απεικόνιζε την προσωποποίηση του πνεύματος του αυτοκράτορα.

Επιπλέον δύο κράνη και τρεις μίτρες με έκτυπη διακόσμηση, που χρονολογούνται στον ύστερο 7ο αιώνα π.Χ., συνδέονται τεκμηριωμένα με ευρείας κλίμακας λαθρανασκαφή που πραγματοποιήθηκε το 1964 στο Αφρατί Βιάννου Ηρακλείου Κρήτης. Ανάλογα ευρήματα από την ίδια λαθρανασκαφή είχαν κατασχεθεί από τις ελληνικές Αρχές και σήμερα φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Ηρακλείου, γεγονός που επιτρέπει πλέον την επανένωση ενός σημαντικού αρχαιολογικού συνόλου.

179 επιστροφές από το 2022

Με τον νέο επαναπατρισμό, ο αριθμός των ελληνικών αρχαιοτήτων που έχουν επιστρέψει από το 2022, με αποφάσεις της Εισαγγελίας του Μανχάταν, ανέρχεται σε 179, αναδεικνύοντας τη σταθερή συνεργασία των δύο κρατών για την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης αρχαιοτήτων.

«Κάθε αντικείμενο που επιστρέφει στο σπίτι του, στους Ελληνες, αποτελεί έναν εορτασμό της φιλίας και της αδιάλειπτης προσπάθειάς μας ενάντια στην παράνομη διακίνηση αρχαιοτήτων. Αλλά κάθε επαναπατρισμός αποτελεί και μια υπενθύμιση της συστηματικής αναζήτησης για τα ιδεώδη του κάλλους, της δικαιοσύνης και της αλήθειας, που γέννησε η ηλιόλουστη γη της Ελληνικής Δημοκρατίας», δήλωσε κατά την ειδική τελετή παράδοσης – παραλαβής των αρχαιοτήτων ο επικεφαλής της Υπηρεσίας Παράνομης Διακίνησης Αρχαιοτήτων, αντεισαγγελέας στην Εισαγγελία του Μανχάταν, Μάθιου Μπογδάνος.

Η Λίνα Μενδώνη από την πλευρά της ανέφερε ότι «με τον σημερινό επαναπατρισμό 15 ακόμη αρχαιοτήτων επιβεβαιώνεται εκ νέου ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συναντά έμπρακτα τη δικαιοσύνη και τη διεθνή συνεργασία» και πρόσθεσε ότι «κάθε επαναπατρισμός είναι μια πράξη δικαιοσύνης απέναντι στην ιστορία μας και, ταυτόχρονα, μια έμπρακτη απόδειξη ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν μπορεί να αποτελεί αντικείμενο παράνομης εμπορίας», ανακοινώνοντας παράλληλα την επικείμενη ανανέωση του διμερούς Μνημονίου Πολιτιστικής Συνεργασίας Ελλάδας και Ηνωμένων Πολιτειών.