Σαϊπάν: Η «κρυφή» πύλη της Κίνας στις ΗΠΑ – Από τον «τουρισμό τοκετού» σε ζήτημα εθνικής ασφαλείας
Ένα μικροσκοπικό και απομακρυσμένο αμερικανικό έδαφος στον Ειρηνικό έχει βρεθεί στο επίκεντρο ενός ιδιαίτερου φαινομένου, που συνδέει τη γεωπολιτική σημασία της Ανατολικής Ασίας με τον λεγόμενο «τουρισμό τοκετού».
Η Σαϊπάν, πρωτεύουσα των Βόρειων Μαριανών Νήσων, έχει πλάτος μόλις 5 μίλια και πληθυσμό περίπου 50.000 κατοίκους. Παρά το μικρό της μέγεθος και τη συρρίκνωση της οικονομίας της, η θέση της θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις Ηνωμένες Πολιτείες, καθώς βρίσκεται σε ένα από τα πιο ευαίσθητα γεωπολιτικά σημεία της Ανατολικής Ασίας.
Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η Σαϊπάν έχει γίνει γνωστή και για έναν διαφορετικό λόγο: Έγκυες από την Κίνα ταξιδεύουν στο νησί προκειμένου να γεννήσουν, ώστε τα παιδιά τους να αποκτήσουν αμερικανική υπηκοότητα.
Οι Κινέζες που ταξιδεύουν για να γεννήσουν
Η πρακτική έχει δημιουργήσει ένα ολόκληρο δίκτυο υπηρεσιών γύρω από τις εγκύους που φτάνουν στο νησί. Ανάμεσά τους βρίσκονται και διερμηνείς, οι οποίοι βοηθούν τις γυναίκες να επικοινωνήσουν με το μοναδικό νοσοκομείο και τα μικρά ιατρεία της Σαϊπάν.
Μία από αυτούς είναι η Μέλανι, η οποία μιλά αγγλικά και κινεζικά και, όπως αναφέρει στην Telegraph, καλείται συχνά από το νοσοκομείο για να βοηθήσει στην επικοινωνία με τις Κινέζες ασθενείς.
Το δίκτυο των διερμηνέων έχει εξελιχθεί σε αναπόσπαστο μέρος της οικονομίας που δημιουργήθηκε γύρω από τον τουρισμό τοκετού. Ορισμένοι εργάζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες, ενώ άλλοι συνεργάζονται με εταιρείες που οργανώνουν τα συγκεκριμένα ταξίδια.
Η Μέλανι, πάντως, δεν εργάζεται για κάποια εταιρεία του κλάδου.
«Στην Κίνα, οι περισσότερες πόλεις είναι πολύ φτωχές, γι’ αυτό δεν θέλουν να μείνουν εκεί. Αν δεν μπορούν να πάνε στις ΗΠΑ, τότε έρχονται στη Σαϊπάν», ανέφερε.
Πολλές από τις γυναίκες που ταξιδεύουν στη Σαϊπάν ειδικά για να γεννήσουν αποφεύγουν να μιλήσουν δημόσια για την επιλογή τους, καθώς φοβούνται ότι μπορεί να προκαλέσουν ακόμη μεγαλύτερη προσοχή σε μια πρακτική που έχει προκαλέσει αντιδράσεις στο νησί.
Η προσπάθεια Τραμπ να περιορίσει τον «τουρισμό τοκετού»
Το ζήτημα έχει βρεθεί και στο επίκεντρο της πολιτικής του Ντόναλντ Τραμπ για την αμερικανική υπηκοότητα.
Στις 6 Αυγούστου, ο Αμερικανός πρόεδρος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο ανακοίνωσε την πρόθεσή του να τερματίσει τον «τουρισμό τοκετού», υποστηρίζοντας ότι η πρακτική εκμεταλλεύεται το δικαίωμα απόκτησης αμερικανικής υπηκοότητας.
Ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το ταξίδι στις ΗΠΑ με αποκλειστικό σκοπό τη γέννηση ενός παιδιού ως πρακτική εκμετάλλευσης, υποστηρίζοντας ότι η αμερικανική υπηκοότητα αποτελεί «ιερό δεσμό» μεταξύ του αμερικανικού λαού και του έθνους.
Πώς ξεκίνησε το φαινόμενο στη Σαϊπάν
Ο τουρισμός τοκετού άρχισε να αναπτύσσεται στη Σαϊπάν το 2009, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία του νησιού είχε υποστεί σοβαρό πλήγμα.
Οι Κινέζοι τουρίστες αντιμετωπίστηκαν τότε ως σημαντική πηγή εσόδων για την τοπική οικονομία. Επί διακυβέρνησης Μπαράκ Ομπάμα, οι Κινέζοι μπορούσαν να εισέρχονται στη Σαϊπάν χωρίς βίζα και να παραμένουν στο νησί για έως και 45 ημέρες.
Το φαινόμενο έφτασε στο αποκορύφωμά του το 2018, όταν 581 μωρά γεννήθηκαν στη Σαϊπάν από Κινέζες τουρίστριες, αριθμός που αντιστοιχούσε στο 46% του συνόλου των γεννήσεων στο νησί, σύμφωνα με στοιχεία του μοναδικού νοσοκομείου.
Το 2024, η επιτρεπόμενη διάρκεια παραμονής περιορίστηκε στις 14 ημέρες, σε μια προσπάθεια να περιοριστεί ο τουρισμός τοκετού. Ωστόσο, οι διαθέσιμες πληροφορίες δείχνουν ότι έγκυες γυναίκες εξακολουθούν να ταξιδεύουν στη Σαϊπάν.
Η στρατηγική θέση της Σαϊπάν
Πέρα από το ζήτημα του τουρισμού τοκετού, η Σαϊπάν έχει ιδιαίτερη σημασία για τις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της γεωγραφικής της θέσης.
Το νησί βρίσκεται περίπου 1.700 μίλια από την Ταϊβάν, 1.800 μίλια από την Κίνα και 1.400 μίλια από την Ιαπωνία. Απέχει επίσης περίπου μία ώρα πτήσης από το Γκουάμ, όπου οι ΗΠΑ διατηρούν σημαντική στρατιωτική βάση.
Η Σαϊπάν αποτελεί αμερικανικό έδαφος από το 1986 και η θέση της την έχει καταστήσει διαχρονικά σημαντικό σημείο για την αμερικανική παρουσία στον δυτικό Ειρηνικό.
Κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το νησί καταλήφθηκε από τις αμερικανικές δυνάμεις το 1944, στο πλαίσιο της προέλασης των ΗΠΑ προς την Ιαπωνία.
Το γειτονικό Τίνιαν αποτέλεσε στη συνέχεια τη βάση από την οποία απογειώθηκαν τα αμερικανικά βομβαρδιστικά που έριξαν τις ατομικές βόμβες στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.
Ζήτημα εθνικής ασφάλειας
Σήμερα, οι ιδιαίτεροι κανόνες εισόδου στη Σαϊπάν έχουν προκαλέσει νέες ανησυχίες στην Ουάσιγκτον.
Η δυνατότητα Κινέζων πολιτών να ταξιδεύουν στο νησί με πολύ λιγότερους περιορισμούς σε σχέση με την είσοδό τους στην ηπειρωτική χώρα των ΗΠΑ έχει οδηγήσει ορισμένους ειδικούς να εκφράζουν φόβους για πιθανή χρήση της Σαϊπάν ως ευκολότερης οδού πρόσβασης σε αμερικανικό έδαφος.
Σύμφωνα με την Telegraph, έχουν διατυπωθεί ακόμη και ισχυρισμοί ότι ο τουρισμός τοκετού θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την κινεζική κυβέρνηση για τη δημιουργία δικτύων ανθρώπων με αμερικανική υπηκοότητα.
Παράλληλα, ορισμένοι ειδικοί εκτιμούν ότι η παρουσία της Κίνας στη Σαϊπάν θα μπορούσε να ενταχθεί σε μια ευρύτερη προσπάθεια άσκησης «ήπιας ισχύος» στην περιοχή.
Έτσι, ένα νησί μόλις λίγων τετραγωνικών μιλίων βρίσκεται πλέον στο σημείο όπου συναντώνται η δημογραφία, η οικονομία, η αμερικανική μεταναστευτική πολιτική και ο ανταγωνισμός ΗΠΑ–Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό.