Συνταξιούχοι εξωτερικού: Νέοι κανόνες για όσους μετακομίζουν στην Ελλάδα

Νέο, πιο ευέλικτο πλαίσιο ενεργοποιείται για τους συνταξιούχους του εξωτερικού που θέλουν να μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα επιλέγοντας το ειδικό καθεστώς φορολόγησης με συντελεστή 7% για τα εισοδήματα που αποκτούν στην αλλοδαπή.

Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την προθεσμία υποβολής της αίτησης, η οποία μεταφέρεται από τις 31 Μαρτίου στις 31 Οκτωβρίου, δίνοντας στους ενδιαφερομένους επτά επιπλέον μήνες για να ολοκληρώσουν τη διαδικασία. Παράλληλα, ξεκαθαρίζουν οι ημερομηνίες για την προσκόμιση των δικαιολογητικών, την εξέταση των αιτήσεων και την ένταξη στο καθεστώς, το οποίο μπορεί να διαρκέσει έως 15 χρόνια.

Το ενδιαφέρον είναι ήδη έντονο. Περισσότερες από 1.700 αιτήσεις έχουν υποβληθεί μέχρι σήμερα και περίπου 1.000 έχουν εγκριθεί, με τους ενδιαφερόμενους να προέρχονται κυρίως από χώρες της Βόρειας και Δυτικής Ευρώπης (όπως το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, η Γαλλία, η Ολλανδία και σκανδιναβικές χώρες) ενώ αυξημένο ενδιαφέρον καταγράφεται από αμερικανούς συνταξιούχους.

Οι βασικές αλλαγές

1. Αίτηση έως 31 Οκτωβρίου. Η νέα καταληκτική ημερομηνία για την υποβολή της αίτησης υπαγωγής στο άρθρο 5Β του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος είναι η 31η Οκτωβρίου. Όσοι έχουν μεταφέρει τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα έως και τις 2 Ιουλίου μπορούν να ζητήσουν την ένταξή τους είτε για το ίδιο έτος είτε για το επόμενο. Όσοι μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους μετά τις 2 Ιουλίου μπορούν να ενταχθούν μόνο από το επόμενο έτος.

2. Δικαιολογητικά έως 30 Νοεμβρίου. Η αίτηση μπορεί να υποβληθεί ακόμη και χωρίς πλήρη φάκελο. Τα απαιτούμενα δικαιολογητικά μπορούν να προσκομιστούν έως τις 30 Νοεμβρίου του φορολογικού έτους κατά το οποίο ζητείται η υπαγωγή. Πρόκειται για σημαντική αλλαγή, καθώς ο φορολογούμενος δεν χάνει πλέον την προθεσμία της αίτησης επειδή δεν έχει συγκεντρώσει εγκαίρως όλα τα έγγραφα.

3. Εξέταση αιτήσεων και απόφαση έως το τέλος Δεκεμβρίου. Η εξέταση των αιτήσεων υπαγωγής στην εναλλακτική φορολόγηση γίνεται από το αρμόδιο Κέντρο Φορολογικών Διαδικασιών και Εξυπηρέτησης (ΚΕΦΟΔΕ), με βάση τη διεύθυνση του φορολογουμένου. Ειδικότερα, το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής είναι αρμόδιο για φορολογούμενους με διεύθυνση στην Περιφέρεια Αττικής και στις νήσους Κέα, Κύθνο, Άνδρο και Μήλο, ενώ το ΚΕΦΟΔΕ Θεσσαλονίκης είναι αρμόδιο για την υπόλοιπη Επικράτεια. Το αρμόδιο ΚΕΦΟΔΕ εξετάζει την αίτηση μέσα σε 60 ημέρες και, σε κάθε περίπτωση, πρέπει να έχει εκδώσει απόφαση το αργότερο έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Για την υπαγωγή στο καθεστώς απαιτούνται οι εξής προϋποθέσεις:

• ο ενδιαφερόμενος να μην ήταν φορολογικός κάτοικος Ελλάδας για πέντε από τα έξι προηγούμενα έτη και
• να μεταφέρει τη φορολογική του κατοικία από χώρα με την οποία η Ελλάδα διαθέτει συμφωνία διοικητικής συνεργασίας σε φορολογικά θέματα.

Παράλληλα, θα πρέπει να αποδεικνύεται ότι είναι δικαιούχος σύνταξης από το εξωτερικό.

Εφόσον τα σχετικά στοιχεία υπάρχουν ήδη στα αρχεία της ΑΑΔΕ, δεν απαιτούνται πρόσθετα δικαιολογητικά για τη φορολογική κατοικία. Σε διαφορετική περίπτωση, ζητούνται βεβαιώσεις φορολογικής κατοικίας, φορολογικές δηλώσεις ή άλλα επίσημα έγγραφα από τη χώρα προέλευσης.

Τι ισχύει για τον φόρο

Με την υποβολή της ετήσιας δήλωσης φορολογίας εισοδήματος εκδίδεται για το φυσικό πρόσωπο ενιαία πράξη διοικητικού προσδιορισμού φόρου (τόσο για τα εισοδήματα της ημεδαπής όσο και της αλλοδαπής).

Ειδικότερα, ο φόρος για τα εισοδήματα που προκύπτουν στην αλλοδαπή (άρθρο 5Β του ΚΦΕ):

• Υπολογίζεται με σταθερό συντελεστή 7% (εκτός εάν προβλέπεται φοροαπαλλαγή ή διαφορετική φορολόγηση από διατάξεις των ΣΑΔΦΕ ή άλλων διεθνών συνθηκών).
• Καταβάλλεται εφάπαξ κάθε χρόνο έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του Δεκεμβρίου.
• Με την εξόφλησή του εξαντλείται κάθε φορολογική υποχρέωση για το εισόδημα που αποκτάται στην αλλοδαπή.
• Ο φόρος δεν μπορεί να συμψηφιστεί με άλλες φορολογικές υποχρεώσεις ή πιστωτικά υπόλοιπα ούτε να ενταχθεί σε ρύθμιση δόσεων.
• Τυχόν φόρος που έχει ήδη καταβληθεί στο εξωτερικό μπορεί, υπό προϋποθέσεις, να εκπέσει από τον φόρο που αναλογεί στην Ελλάδα έως το αντίστοιχο ύψος. Τα εισοδήματα που αποκτώνται στην Ελλάδα φορολογούνται με τις γενικές διατάξεις.

Πληρωμή φόρου

Αν ο φόρος δεν εξοφληθεί έως το τέλος Δεκεμβρίου, ο φορολογούμενος παύει να υπάγεται στο ειδικό καθεστώς και φορολογείται πλέον με τις γενικές διατάξεις για το παγκόσμιο εισόδημά του.

Η αίτηση

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν την αίτηση και τα απαραίτητα δικαιολογητικά με τους ακόλουθους τρόπους:

• Ψηφιακά: μέσω της ψηφιακής πύλης myAADE (myaade.gov.gr), στην εφαρμογή Τα Αιτήματά μου > Νέο Αίτημα > Φορολογία > Εναλλακτική Φορολόγηση Εισοδήματος > Υπαγωγή σε εναλλακτική φορολόγηση εισοδήματος φυσικών προσώπων, δικαιούχων εισοδήματος από συντάξεις που προκύπτουν στην αλλοδαπή, τα οποία μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα – άρθρο 5Β ΚΦΕ.
• Ταχυδρομικά: με φυσικό φάκελο, μέσω συστημένης επιστολής ή υπηρεσίας ταχυμεταφοράς (courier), προς το αρμόδιο, βάσει της διεύθυνσης του φορολογουμένου, ΚΕΦΟΔΕ Αττικής ή Θεσσαλονίκης. Με φυσική παρουσία: στο αρμόδιο ΚΕΦΟΔΕ Αττικής ή Θεσσαλονίκης, κατόπιν προγραμματισμένου ραντεβού μέσω της εφαρμογής Τα Ραντεβού μου στην ψηφιακή πύλη myAADE.

Επιπλέον, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφθούν τα myPoint Αττικής, τις Υπηρεσίες Φορολογικής Εξυπηρέτησης και τις κατά τόπους ΔΟΥ και να υποβάλουν την αίτησή τους με την βοήθεια των υπαλλήλων της ΑΑΔΕ.

Οι νέοι κανόνες εφαρμόζονται όχι μόνο στις νέες αιτήσεις αλλά και σε όσες παραμένουν εκκρεμείς, καθώς και στις πράξεις διοικητικού προσδιορισμού φόρου για το φορολογικό έτος 2025.