Η θανατική ποινή επιστρέφει στο προσκήνιο: Αύξηση 78% στις εκτελέσεις και ανησυχία στην Ευρώπη
Ανησυχητική αύξηση κατά 78% κατέγραψε ο αριθμός των εκτελέσεων παγκοσμίως το 2025, παρά το γεγονός ότι μόλις 17 χώρες είναι γνωστό ότι προχώρησαν στην εφαρμογή της θανατικής ποινής. Τον κώδωνα του κινδύνου κρούουν η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης, με κοινή δήλωσή τους για την Ευρωπαϊκή και Παγκόσμια Ημέρα κατά της Θανατικής Ποινής, στις 10 Οκτωβρίου.
Η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ, εξ ονόματος της Ένωσης, και ο Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης εκφράζουν τη βαθιά ανησυχία τους για την αύξηση των εκτελέσεων, επαναλαμβάνοντας την κατηγορηματική αντίθεσή τους στη θανατική ποινή, ανεξαρτήτως εγκλήματος ή περιστάσεων.
Παράλληλα, καλούν τις χώρες που εξακολουθούν να εφαρμόζουν την εσχάτη των ποινών να προχωρήσουν στην κατάργησή της.
Πού καταγράφηκαν οι περισσότερες εκτελέσεις
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρατίθενται στην κοινή δήλωση, οι καταγεγραμμένες εκτελέσεις αυξήθηκαν κατά 78% το 2025 σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Οι περισσότερες πραγματοποιήθηκαν στο Ιράν, ενώ σημαντική αύξηση σημειώθηκε επίσης στην Αίγυπτο, στο Κουβέιτ, στη Σαουδική Αραβία, στη Σιγκαπούρη και στην Υεμένη. Εκτελέσεις εξακολούθησαν να πραγματοποιούνται και στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην Κίνα, όπου τα σχετικά στοιχεία παραμένουν κρατικό απόρρητο. Για τον λόγο αυτό, οι εκτελέσεις στη χώρα δεν περιλαμβάνονται στις παγκόσμιες στατιστικές, παρότι εκτιμάται ότι το 2025 πραγματοποιήθηκαν χιλιάδες.
Το γεγονός αυτό σημαίνει ότι ο πραγματικός αριθμός των εκτελέσεων παγκοσμίως ενδέχεται να είναι σημαντικά υψηλότερος από εκείνον που καταγράφεται επισήμως.
Στην ευρωπαϊκή ήπειρο, η Λευκορωσία παραμένει η μοναδική χώρα που εξακολουθεί να εφαρμόζει τη θανατική ποινή. Η χώρα δεν είναι μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, ενώ η ΕΕ και ο οργανισμός διαμηνύουν ότι θα αντιταχθούν σε οποιαδήποτε προσπάθεια επαναφοράς ή διεύρυνσης της εφαρμογής της θανατικής ποινής στην Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης καλούν τα κράτη που εξακολουθούν να εφαρμόζουν τη θανατική ποινή να θεσπίσουν μορατόριουμ στις εκτελέσεις, ως ενδιάμεσο βήμα προς την οριστική κατάργησή της. Όπως διευκρινίζουν, ένα τέτοιο μορατόριουμ πρέπει να συνοδεύεται από τη μετατροπή των θανατικών ποινών που έχουν ήδη επιβληθεί και από την πλήρη συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οι δύο οργανισμοί χαρακτηρίζουν τη θανατική ποινή, συμπεριλαμβανομένης της διαδικασίας που οδηγεί στην εκτέλεση, μορφή απάνθρωπης και εξευτελιστικής μεταχείρισης.
Παράλληλα, απευθύνουν έκκληση προς όλες τις κυβερνήσεις να στραφούν σε μορφές αποκαταστατικής δικαιοσύνης, με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια και στο δικαίωμα στη ζωή.