Το χρέος δεν είναι το πρόβλημα της ΕΕ, η στασιμότητα είναι

Η συζήτηση για το χρέος είναι φυσιολογική και υγιής, αρκεί να μην αποκτά αυτοκαταστροφικό χαρακτήρα. Η συσσώρευση χρέους δεν αποτελεί ένδειξη ηθικής αποτυχίας, αλλά απλώς κακής διαχείρισης, η οποία μπορεί επομένως να διορθωθεί εύκολα. Πολλοί χλευάζουν το δημόσιο χρέος της Ιταλίας ή της Γαλλίας, ενώ κλείνουν τα μάτια στο χρέος των ΗΠΑ, το οποίο ξεπερνά τα 40 τρισ. δολάρια και αυξάνεται κατά 100 δισ. δολάρια τον μήνα – σύντομα, η εξυπηρέτησή του θα αποτελεί τη μεγαλύτερη δαπάνη του ομοσπονδιακού προϋπολογισμού, ο οποίος παρουσιάζει έλλειμμα 6%!

Οσο για την Κίνα, μια χώρα αδιαφανή και μυστηριώδη, το συνολικό χρέος της φέρεται να υπερβαίνει το 300% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της.

Υπάρχει, επομένως, βάσιμος λόγος να εξεταστεί το συνολικό ύψος του χρέους των οικονομιών παγκοσμίως, σε συνδυασμό με τις υπερβολές στις χρηματιστηριακές αγορές γύρω από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Το δημόσιο και το ιδιωτικό χρέος αυξάνονται, ενώ τα χρηματιστήρια καταγράφουν εντυπωσιακή άνοδο!

Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει θεσπίσει αυστηρούς κανόνες, ώστε να μην μπορούν ορισμένες χώρες της ευρωζώνης να επωφελούνται ανεξέλεγκτα από τη συλλογική ισχύ της. Ωστόσο, οι ίδιοι αυτοί κανόνες λειτουργούν τροχοπέδη για την Ενωση και ανακόπτουν τη δυναμική της.

Γιατί τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει μια ουσιαστική πολιτική ανάπτυξης.

Η διαφορά μεταξύ Ευρώπης και Ηνωμένων Πολιτειών έγκειται ακριβώς στους υψηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι οποίοι αυξάνουν τα εισοδήματα των πολιτών και τροφοδοτούν την οικονομική δυναμική.

Η εύκολη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, η μεγαλύτερη διάθεση ανάληψης κινδύνου, η προτίμηση στις κεφαλαιαγορές έναντι της τραπεζικής χρηματοδότησης, η επιχειρηματική τόλμη και η αποδοχή της πιθανότητας αποτυχίας – αυτοί είναι οι παράγοντες που κάνουν τη διαφορά, παρότι στην Ευρώπη διαθέτουμε τις ίδιες, και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη πιο προηγμένες τεχνολογίες.

Ο μόνος τρόπος για να αποπληρωθούν τα χρέη, να διασφαλιστεί η κοινωνική συνοχή και να διατηρηθεί ένα κοινωνικό μοντέλο που προστατεύει τους πολίτες και βασίζεται στην αλληλεγγύη είναι η επίτευξη υψηλότερων ρυθμών ανάπτυξης.

Αυτό προϋποθέτει επανεξέταση των περιοριστικών κανόνων, πιο ενεργητική νομισματική πολιτική και, κατά πάσα πιθανότητα, απορρύθμιση, χωρίς να αποσταθεροποιούνται οι δυνάμεις της αγοράς. Το εγχείρημα δεν είναι απλό και οι Ευρωπαίοι αναζητούν σταδιακά τις καταλληλότερες πολιτικές.

Αυτό, ωστόσο, σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογεί τον διάχυτο πεσιμισμό που διαπερνά ολόκληρη την ήπειρο και τροφοδοτεί την αμφιβολία τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

Ο Ζαν-Ντομινίκ Ζουλιανί είναι πρόεδρος του Ιδρύματος Robert Schuman, του κέντρου μελετών και έρευνας

με έδρα το Παρίσι, αφιερωμένου στην προώθηση

της Ευρωπαϊκής Ενωσης και των πολιτικών της