“Заңдар мен референдум ұсыну құқығы“. Қазақстанда Халық кеңесі құрылады

Қазақстанда билік пен қоғам диалогына арналған орган – Халық кеңесі құрылады. Оның өкілеттіктері, кімдер мүше бола алатыны және жұмыс тәртібі Конституциялық заңда көрсетілген. Оны бүгін Парламент депутаттары бірінші оқылымда қарады, - деп хабарлайды Tengrinews.kz.
Толығырақ
Халық кеңесін құру туралы алғаш рет Қазақстанның жаңа Конституциясын дайындау кезінде белгілі болған еді, ол биыл 1 шілдеде күшіне енуі керек.
Бүгін Парламент палаталарының бірлескен отырысында әділет министрі Ерлан Сәрсембаев жаңа органның қалай жұмыс істейтінін және оның құрамына кімдер кіре алатынын айтып берді.
Заң жобасының өзінде Халық кеңесінің мәртебесі "мемлекет жанындағы жоғары консультативтік орган" деп айқындалған. Осылайша, қоғам мен мемлекет арасындағы диалог үшін тұрақты алаң құру көзделіп отыр.
Болжам бойынша, азаматтар Халық кеңесі арқылы өз ұсыныстары мен мәселелерін билікке жеткізе алады.

"Сондай-ақ кеңес ішкі саясаттың негізгі бағыттары бойынша келісілген ұсыныстар мен ұсынымдар әзірлеу алаңы ретінде әрекет етеді (...) Сонымен қатар ол заң шығару бастамасы құқығына ие", – деді министр.

Халық кеңесінің құрылымы қандай болады?Әділет министрінің айтуынша, Халық кеңесінің тұрақты құрылымы болады. Негізгі шешімдер қабылданатын және маңызды мәселелер талқыланатын басты орган – сессия. Ал сессиялар аралығында тұрақты алқалы орган жұмыс істейді.
Сондай-ақ тұрақты және уақытша комитеттер құру жоспарланған. Ұйымдастырушылық және талдау жұмыстарымен жеке мемлекеттік орган ретінде құрылатын арнайы хатшылық айналысады.Құрамына кімдер кіреді?
Ерлан Сәрсембаевтың айтуынша, кеңес құрамына қоғамның түрлі топтарының өкілдерін қосу жоспарланған:

этномәдени бірлестіктер;қоғамдық ұйымдар;коммерциялық емес сектор;мәслихаттар;қоғамдық кеңестер.

Халық кеңесінің мүшелеріне қойылатын талаптар, соның ішінде қоғамдық қызметтегі тәжірибесі де белгіленеді.Өкілеттік мерзімі
Халық кеңесі мүшелерін 4 жылға сайлау ұсынылып отыр. Төраға да осы мерзімге – Президенттің ұсынысы бойынша немесе кеңес мүшелерінің кемінде үштен бірінің бастамасымен сессияда сайланады.
Бұл ретте бір адам төраға лауазымын тұрақты түрде атқара алмайды.
Халық кеңесі қандай өкілеттіктерге ие болады?
Жаңа орган мынадай мүмкіндіктерге ие болады:

ішкі саясат бойынша ұсынымдар енгізу;заңдарды әзірлеуге қатысу;референдум өткізу туралы бастама көтеру;қоғамдық талқылаулар мен диалог алаңдарын ұйымдастыру;қоғамдық бақылауға қатысу.

Сонымен қатар министр аталған орган консультативтік функция атқаратынын және қолданыстағы мемлекеттік органдардың орнын баспайтынын айтты.
Заңдар мен референдумдарды ұсыну құқығы
Сәрсембаев кеңестің заң шығару бастамасы құқығына ие болатынын айтты. Сондай-ақ орган референдум өткізу туралы ұсыныс тастай алады. Мұндай шешімдерді қабылдау үшін жоғары талаптар қойылады – бастаманы кеңес мүшелерінің көпшілігі қолдауы тиіс.
Халықаралық рөлі
Сәрсембаев Халық кеңесі Астанада Әлемдік және дәстүрлі діндер көшбасшыларының съезін ұйымдастырумен айналысатынын бөлек атап өтті. Оның айтуынша, бұл диалог пен қоғамдық келісімді нығайту бойынша жаңа органның міндеттеріне сәйкес келеді.Қазақстан халқы Ассамблеясының тағдыры не болмақ?
Жаңа заң қабылданғаннан кейін Қазақстан халқы Ассамблеясы туралы заңның күшін жойған деп тану ұсынылады. Министрдің сөзінше, бұл мемлекет пен қоғамның өзара іс-қимылының жаңа моделіне көшу болмақ.
Бұған дейін Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев Халық кеңесіне үлкен үміт артатынын мәлімдеген болатын. Ол сондай-ақ бұл орган қоғамдық-саяси өмірдің өзекті мәселелерін талқылайтынын түсіндірді.
Еске сала кетейік: 1 шілдеден бастап, жаңа Конституция күшіне енген соң, Қазақстанда үлкен парламенттік реформа басталады. Сенат таратылып, Парламенттің өзі көп ұзамай бірпалаталы болады – оны жасақтау жұмыстары басталады. Парламенттің қазіргі құрамы осы уақытқа дейін жұмыс істейді, содан кейін ол ресми түрде таратылады.