“Көршім тұрақ орнын иемденіп алды“: Алматы тұрғыны қоршауға шағымданды

Желіде көршісінің ауладағы тұрақ орнына металл қоршау орнатып қойғанына шағымданған Threads-тегі жазба пайда болды, деп хабарлайды Tengri Auto.
Жарияланым авторы бұлайша тұраққа кіруді шектеу қаншалықты заңды деген сұрақ қойған.
Қоршау. Скриншот: Threads @dojoaliali.shinkudo
Пікір қалдырушылар жағдайды шешудің бірнеше нұсқасын ұсынды. Кейбір қолданушылар конструкцияны өз бетінше алып тастауға кеңес берді.
- "Құлата сал", - деп жазды қолданушылардың бірі.
Тағы бір пікір қалдырушы қоршаудың құлпына желім құйып тастауды, ал егер ескерту әсер етпесе, учаскелік полиция қызметкерін шақыруды ұсынды.
Сонымен қатар, өзге қолданушылар мәселені өз бетінше шешпей, құқықтық аяда әрекет етуге шақырды. Пікірлерде eOtinish арқылы шағым түсіру немесе полицияға жүгіну қажеттігі айтылды.
- "Заңсыз, eOtinish-ке шағымдану немесе учаскелік полицияны шақыру керек",- деп атап өтті тағы бір қолданушы.
Сондай-ақ қолданушылар конструкцияны өз бетінше бұзбай, тиісті органдарға жағдайды анықтауды сұрап жүгінуді ұсынды.
Көптеген пікір қалдырушы тұрғындардың мұндай конструкциялар арқылы тұрақ орындарын өз бетінше иемденіп алуына қарсы шықты.
Бұл ретте қолданушылардың бірі асфальтты бүлдіргені үшін жауапкершілік қарастырылуы мүмкін екенін, сондықтан мәселені заңды жолмен шешкен дұрыс екенін айтты.
Тұрақ орнын қай жағдайда заңды түрде иемденуге болатынын, ал қай кезде бұл бұзушылық екенін білу үшін біз адвокат Абзал Қасымжановқа хабарластық. Сондай-ақ тұрақ "басып алынғанда" тұрғындар не істеуі керек екенін сұрадық.
Анықтама: Абзал Қасымжанов - Алматы қалалық адвокаттар алқасының адвокаты. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-дың заң факультетінің бакалавриатын және "Болашақ" бағдарламасымен Ұлыбританиядағы Глазго университетінің (University of Glasgow) заң факультетінің магистратурасын бітірген. Жұмыс өтілі - 15 жылдан астам.
Тұрақ орнын өз бетінше қоршауға бола ма?
Қасымжановтың түсіндіруінше, ортақ аула тұрағындағы орынды өз бетінше иемденіп алуға болмайды.

"Мен көлігімді әрдайым осы жерге қоямын" деген ұстаным учаскеге айрықша құқық бермейді. Металл қоршауды сатып алу және орнату да жерді көлік иесінің меншігіне айналдырмайды",- деп атап өтті ол.

Мұндай жағдайда алдымен аумақтың кімге тиесілі екенін анықтау қажет. Егер учаске кондоминиумның ортақ мүлкіне кіретін болса, ол меншік иелеріне ортақ үлестік меншік құқығымен тиесілі болады.
Бір тұрғын оған жеке дара билік жүргізуге және өзгелерді пайдалану құқығынан айыруға құқылы емес. Егер жер мемлекеттік болса, оны иемденуге тұрғынның жеке шешімі негіз бола алмайды.
Сонымен қатар, қоршаудың болуының өзі әлі бұзушылықты дәлелдемейді: иесінің нақты бір орынды пайдалануға заңды негіздері болуы мүмкін. Құжаттарды және конструкцияның өзіне рұқсат етілгендігін тексеру керек.
Жеке орынды заңды түрде қалай алуға болады?
Абзал Қасымжановтың айтуынша, орынды пайдалану құқығы мен оған деген меншік құқығын ажырата білу керек. Егер мәселе ортақ аула туралы болса, учаске шекарасын және кондоминиум құжаттарын тексеруден бастаған жөн.

"Одан кейін тұрақ ұйымдастыру мәселесі меншік иелерінің жиналысына шығарылады. Ортақ мүліктің бір бөлігін жеке пайдалануға беру үшін, егер мұндай пайдалану тәсіліне рұқсат етілсе, шешім тиісті түрде рәсімделіп, келісімшарт жасалуы тиіс. МИБ (Мүлік иелері бірлестігі) төрағасының ауызша рұқсаты жеткіліксіз",- деп атап өтті ол.

Бұл ретте жиналыстың орынды пайдалану туралы шешімі оны жеке меншікке айналдырмайды. Кондоминиум жері жалпы ереже бойынша бөлінбейді: одан "менің көлігім үшін" деп бірнеше шаршы метрді бөліп алуға болмайды.
Бөлек нұсқа - паркингтен немесе гараждан дайын тұрақ орнын сатып алу және меншік құқығын тіркеу. Заң дәл осындай орындарды дербес нысан ретінде бөліп көрсетеді; аула асфальтындағы жай таңба мұндай мәртебе бермейді.
Егер учаске мемлекеттік болса, оны беру мәселесі аумақтың мақсатын ескере отырып, жер заңнамасы процедуралары арқылы әкімдік арқылы шешіледі.
Қандай жауапкершілік қарастырылуы мүмкін?
Адвокат "тұрақтағы шынжыр үшін" деп белгіленген бірыңғай айыппұл жоқ екенін түсіндірді. Жауапкершілік нақты қандай ережелердің бұзылғанына байланысты болады.

"Егер орнату қаладағы қолданыстағы абаттандыру ережелерін бұзса, ӘҚБтК-нің 505-бабы қолданылады: жеке тұлға үшін ескерту жасау немесе айыппұл қарастырылған 20 АЕК, ал жаза қолданылғаннан кейін бір жыл ішінде қайталап бұзған жағдайда - 30 АЕК.

Мемлекеттік жерді заңсыз иелену дерегі анықталса, ӘҚБтК-нің 136-бабына сәйкес жеке тұлғаға 75 АЕК көлемінде айыппұл қарастырылған. Бұл бапты ортақ аулаға қатысты кез келген дауға автоматты түрде қолдануға болмайды: ол нақты жерге мемлекеттік меншік құқығын қорғайды.
Айыппұл төлеу қоршауды заңдастырмайды. Сонымен қатар учаскені босату, кедергілерді жою және келтірілген шығынды өтеу міндеті туындауы мүмкін.
Көршілер қоршауды өз бетінше кесіп тастай ала ма?
Шынжырды өз бетінше кесу немесе конструкцияны заңсыз деп санап, оны бұзу - қорғанудың қауіпті әдісі. Тіпті заңсыз орнатылған қоршаудың өзі бөтеннің мүлкі болып қала береді.
Оны қасақана жойғаны немесе бүлдіргені үшін, егер қылмыстық құқық бұзушылық белгілері болмаса, ӘҚБтК-нің 147-1-бабы бойынша 50 АЕК көлемінде айыппұл немесе 5-тен 20 тәулікке дейін әкімшілік қамаққа алу жазасы қарастырылған. Бұл норманы қолдану анықталған мән-жайларға, кінәнің болуына және зиян келтіруге заңды негіздің жоқтығына байланысты болады.
Бұдан бөлек, азаматтық талап аясында залалды өтеу туралы талап қойылуы мүмкін.
Сондықтан заңсыз конструкцияны алып тастауды талап ету мен оны өз бетінше жою құқығы - екі бөлек нәрсе. Оның ерікті түрде бөлшектелуіне немесе белгіленген тәртіппен алынып тасталуына қол жеткізу әлдеқайда қауіпсіз.
Тұрғындар заң аясында қалай әрекет етуі керек?
Адвокат мұндай жағдайдағы іс-қимылдардың егжей-тегжейлі механизмін жазып берді:

кедергіні тіркеу. Фото және видеоға түсіріп, мекенжайын, конструкцияның орналасқан жерін және оның не нәрсеге (тұраққа, өтуге немесе өту жолына) кедергі келтіріп тұрғанын көрсету қажет;
орнату негіздерін сұрату. Мүлік иелерінің бірлестігіне (МИБ) немесе басқарушы ұйымға хабарласып, учаске шекарасы, жиналыс шешімі және орынның нақты адамға берілуіне негіз болған құжаттар туралы мәлімет алу керек;
eOtinish арқылы өтініш беру. Абаттандыру мәселесі және аумақтың мәртебесі бойынша - әкімдікке; жерді өз бетінше иелену белгілері болса - аумақтық жерді бақылау органына жүгіну қажет. Онда орнату негіздерін тексеруді және заң бұзушылықты жою шараларын қабылдауды сұрау керек;
қауіпті кедергі туралы хабарлау. Жол бұғатталған жағдайда полицияға хабарласу қажет. Егер өрт сөндіру техникасының өтуіне кедергі жасалса - аумақтық төтенше жағдайлар департаментіне де хабарлаған жөн; тікелей қауіп төнген жағдайда 112 нөміріне қоңырау шалыңыз.

Қажет болса, сотқа жүгіну. Құқығы бұзылған меншік иесі ортақ мүлікті пайдаланудағы кедергілерді жоюды және конструкцияны бөлшектеуді талап ете алады.
Өтініште тек "көршіге айыппұл салуды" ғана емес, сонымен қатар еркін қолжетімділікті қалпына келтіруді және заңсыз қоршауды алып тастауды сұраған дұрыс. Тұрақ мәселесін дәл осы қадамдар шеше алады.
Тағы оқыңыз: Алматыда тұрғындар қоқыс жәшігінің жанына көлік қойған жүргізушіге ерекше сабақ берді