World News in Kyrgyz

Жогорку Кеңештин депутаты Камила Талиева мамлекеттик сыйлыктар боюнча мыйзам долбооруна байланыштуу президенттик администрациянын маалымат кызматынын башчысы Дайырбек Орунбековдун сынына жооп берди. Парламентте өкмөт сунуштап жаткан “Мамлекеттик сыйлыктар, ардактуу наамдар жана мамлекеттик сый акылар тууралуу” документ каралып, талкуу жараткан.

“Куликов” кондитер үйү менен блогер Айтилек Орозбековдун ортосундагы cотко жеткен окуя элдешүү менен аяктады. Бирок бул окуя мамлекеттик тил, бизнес жана жарандык активдүүлүктүн чеги тууралуу талаш-тартышка жем таштады. Ирандын соту нааразылык акциясына катышкан Эрфан Солтанини өлүм жазасына тартуу каралбаганын билдирди. Буга чейин бир катар эл аралык укук коргоочу уюмдар 26 жаштагы жигитти дарга асканы жатат деп коңгуроо каккан. Депутат Камила Талиева мамлекеттик сыйлыктар боюнча мыйзам долбооруна... Читать дальше...

БУУнун Коопсуздук кеңеши АКШнын сунушу менен “Ирандагы кырдаалга айкындык киргизүү үчүн” 15-янврда (Бишкек убактысы менен 16-январь) чукул жыйын өткөргөнү жатат. Жыйын чогултуу өтүнүчү менен Amnesty International (AI) укук коргоо уюму да кайрылган. Алар “Иранда мындан ары адам өлтүрүүлөрдү алдын алуу зарылдыгын” белгилеп, глобалдык алкакта дипломатиялык чара көрүүгө үндөштү. Уюм ислам жумуриятындагы абалга арналган баяндамасында текшерилген видеолордон жана ишенимдүү күбөлөрдүн айткандарынан ал жакта... Читать дальше...

Иран өлкөнүн аба мейкиндиги жарандык авиация үчүн жабылганы тууралуу тиешелүү эл аралык мекемеге расмий эскертти. Маалыматка караганда, атайын уруксаты бар эл аралык каттамдар гана аткарылып турмакчы. Муну менен катар Иран Ислам революциясынын сакчылар корпусунуна аба күчтөрүн жана абадан коргонуу бөлүктөрүн күжүрмөн даярдыкка келтиргени кабарланды. Мындай кадамдар Кошмо Штаттардын Ирандагы демонстранттарды ырайымсыз, күч менен басканы үчүн Тегеранга каршы аскердик аракет ыктымалдыгы жогору деген билдирүүлөрүнүн фонунда жасалууда. Читать дальше...

Human Rights Watch (HRW) эл аралык укук коргоо уюму казак бийлигин «Нагыз Атажурт» уюмунун 18 активистин куугунтуктабоого чакырды. Алар Кытайдын желегин жана ал өлкөнүн жетекчиси Си Цзинпиндин сүрөтүн өрттөгөнү үчүн кылмыш жообуна тартылууда. HRW алар өз пикирин билдиргени үчүн сот жообуна тартылып жатканын белгиледи. Окуя былтыр ноябрда Алматы облусунун Уйгур районунда болгон. 13 киши камакка алынган, бешөө үй камагында. Аларга улут аралык кастыкты козуткан деген айып тагылууда. Сот жараяны 21-январда башталмакчы. Читать дальше...

Ирандын сот системасынын өкүлдөрү нааразылык акцияларына катышкан Эрфан Солтанини өлүм жазасына тартуу каралбаганын билдирди. Буга чейин бир катар эл аралык укук коргоочу уюмдар Ислам жумуриятынын бийлиги 26 жаштагы жигитти дарга асканы жатат деп коңгуроо кагышкан. Кеңсеси Америкада жайгашкан Адам укуктарын коргогон активисттердин кабарлар агенттиги 14-январга карай ырасталган жана текшерилген маалыматтарга таянып, Иранда каза тапкандардын саны 2435 адамга жеткенин, дагы 18 миңден ашуун киши кармалганын билдирди. Читать дальше...

Коомдук жайда кыргыз тилинде тейлөө маселесинен чыккан талкуу коомчулукта резонанс жаратты. “Куликов” кондитер үйү менен блогер Айтилек Орозбеков элдешти, бирок соттук териштирүү уланат. Бул окуя мамлекеттик тил, бизнес жана жарандык активдүүлүктүн чеги тууралуу талаш-тартышка жем таштады.

Бейшембиде Ирандын сот системасынын өкүлдөрү нааразылык акцияларына катышкан Эрфан Солтаниге “өлкөнүн коопсуздугуна каршы кутумга баруу жана режимге каршы пропагандалык ишмердик” үчүн айып тагылып жатканын, сот күнөөсүн далилдесе, бул беренелерде өлүм жазасына тартуу каралбаганын билдирди. Маалыматка караганда, ал Караждагы абакта кармалып жатат. 13-январда Норвегияда жайгашкан Iran Human Rights жана бир катар башка укук коргоочу уюмдар булактарга таянып 26 жаштагы Эрфан Солтани “жаратканга каршы... Читать дальше...

Өкмөт жыйынында Токтогул суу сактагычында учурда 9,102 млрд куб метр суу калганы айтылды. Бул былтыркы жылга салыштырганда 1,631 млрд куб метрге аз. Суу таңкыстыгынан электр энергиясын жетиштүү көлөмдө өндүрүүгө мүмкүн болбой калат. Кыш ортосундагы мындай кырдаалдан Кыргызстан кантип чыгат?

Жогорку Кеңеште депутаттар манжанын изи же адамдын жүзүн тааныган функциясы бар электрондук тутум менен добуш берүү системасын пайдалануунун мөөнөтү 2027-жылдын 1-январына чейин жылдырылды. Тиешелүү мыйзамга президент Садыр Жапаров кол койгонун 14-январда президенттин басма сөз кызматы кабарлады. Жогорку Кеңештин регламентине ылайык, парламент 2026-жылдан баштап добуш берүүнүн жаңы ыкмасына өтүшү керек болчу. Буга чейин парламентте бул системаны ишке ашыруу боюнча техникалык жактан даярдык иштери жүрүп жатканы айтылган. Читать дальше...