Новости за 18.03.2020

د ازبکستان ((خوارزم لزګي)) ډانس ۲۰۰۰ کلونه تاریخ لري چې پکې ګډېدونکي د مینې او محبت فولکلوري قیصې کوي، د ملګرو ملتونو د تعلیم، ساینس او کلتور څانګې (یونیسکو) د ۲۰۱۹م کال دسمبر کې خوارزم لزګي نڅا کلتوري ورثه ورګرځوله. په دې هکله تفصیل د ایسوشي اېټيډ پریس په ویډیو کې وګورئ. ایډیټ: منورشاه

پاکستان د تورخم او چمن دروازې د دې لپاره بندې کړي چې د کرونا ویروس د خپرېدو مخه ونیول شي.

د ځاځیو مدني ټولنې غړو د یو کمپاین له لارې په لسګونه کسانو ماسکونه او دستکشې ووېشلې. فریدالله سعادت پرې دا راپور چمتو کړی

د خېبر پښونخوا وزیر اعلی محمود خان نن (د مارچ اتلسمه) اعلان وکړ چې په پېښور سيکريټريټ کې د روغتيا او اطلاعاتو له محکمو علاوه به نورې ټولې ادارې تړلې وي. نوموړي د ودونو تالارونو تړلو اعلان وکړ او له خلکو یې وغوښتل چې په کور کې هم واده ته ډېر خلک نه وربولي.

د اکاونټنټ جنرل محکمې ملازمينو د مارچ په ۱۸مه خپل هغه احتجاج ته دوام ورکړی چې دوی د تنخا زياتولو لپاره پېل کړی دی. دوی نن په اتمه ورځ په چارسده کې راغونډ ول. د دې احتجاج له امله د ډېرو هغو خلکو تنخاوې په وخت نه رسي چې د دې محکمې په لاسليک ورته ورکول کېږي. شهنواز ترکزی یې په اړه راپور لري..

د کابل د کډوالو په پنډغالو کې لاهم خلک د کرونا نه د ځان ساتنې په اړه معلومات نه‍‌لري. د دې پنډغالو اوسېدونکي وايي هېڅ دولتي ارګان نه‌دی ورغلی چې د دغه ویروس په اړه عامه پوهاوی ورکړي. لېمه هادي د کابل په نساجي سیمه کې د کورنیو بې‌ځایه شویو یو پنډغالي ته ورغلې او دا راپور يې پرې چمتو کړی دی.

فضل احمد معنوي یو له دغو کسانو وايي چې که څه هم محمد اشرف غني او عبدالله عبدالله د لوړې مراسمو راوروسته یو بل سره نه‌دي لیدلي، خو د زلمي خلیل‌زاد له لوري هڅې روانې دي ترڅو یو بل سره تفاهم ته ورسېږي.

۴۶ کلن کرامت خان خپلواک په دې ولایت کې د یو شمېر مدني بنسټونو مشر پاتې شوی او تر دې مخکې يې د خوست ښاروال په توګه هم دنده ترسره کړې ده.

پر امريکا او جرمني سربېره په چين او جاپان کې هم يو شمېر ډاکټران او ساينسپوهان نوې ازموينې کوي او غواړي چې د کوويډ ۱۹ په نوم د نوي کورونا وايرس ضد درمل جوړ کړي.

په افغانستان کې د کورونا وایرس د خورېدو له وېرې ځينو خلکو خوراکي توکي جمع کول شروع کړي دي. ځيڼي دکاندارانو هم بیې لوړې کړې دي. له دې وجې د خوست والي حليم فدايي په ښار کې وګرځېد او هغه دکانونه یې بند کړل چې په ګرانه بيه یې شيان خرڅول.

د روغتیا نړیوال سازمان د معلوماتو له مخې دا ویروس له یوه انسانه بل انسان ته هغه وخت انتقالېږي کله چې په دې ویروس ککړ انسان ټوخېږي، پرنجېږي یا غږېږي.

په چين کې کورونا وايرس ضد واکسينو ازموينې اجازه ورکړل شوې ده. د نړۍ په نورو برخو کې هم ساینسپوهان د واکیسن په جوړولو بوخت دي. وايرس د مارچ تر ۱۸مې پورې تر دوه لکه زيات کسان اغېزمن کړي او تر اته زره زيات يې وژلي دي.

د کرونا ویروس له کبله د نړۍ اقتصاد زیات زیان کړی، خو دولتونه هڅه کوي چې په بېلابېلو طریقو هم د دې ویروس د خپرېدو او هم د مالي تاوانونو د کمېدو مخه ونیسي.

د دې اطلاعیې له مخې، سفارت د امریکايي وګړو لپاره د قونسلۍ ټول خدمات تر بلې خبرتيا پورې ځنډولي دي.

کرونا ويروس معمولا د تنفس له لاري‌له يوه کس نه‌بل ته خپرېږي. د بيمار د پرنجېدو، ټوخي يا عادي تنفس په مهال له‌خولي او پوزي څخه ويروس د تنفسي څاڅکو به بڼه خورېږي. نو کېداي شي نور کسان ورباندي اخته شي.

ورځپاڼه د امریکا د بهرنیو چارو د وزارت د یو پخواني سلاکار بارنیټ روبین له خولې وايي "اوسنۍ په ټپه ولاړ سیاسي حالت د افغانستان لپاره باالقوه خطرناک دی."

ورځپانې زیاته کړې چې سیاسي اختلافونو او انتخاباتي کړکېچونو، نه‌یوازې دا چې خلک‌یې اندېښمن کړي، بلکې د سولې د خبرو بهیر یې هم درولی دی.

د نړۍ خلک له دغې پراخې روغتيايي ستونزې سره لاس او ګرېوان دي چې د اروپا په پرمختللو هېوادونو کې‌یې هم وضعیت کړکېچن کړی دی.

دغه کمېسیون وایي څرنګه چې د جګړې پر مهال ماشومان تر نورو زیانګالي وي، ځکه نو په راروانو مذاکرو کې باید د دوی د حقونو خوندیتوب په لومړیتوبونو کې شامل کړای شي.