Новости за 01.05.2025

هایلایټ ـ مهم خبرونه له ملالۍ بشیر څخه

نن د مې لومړۍ نېټه د کارګرانو نړیواله ورځ ده. دا ورځ په داسې حال کې په افغانستان کې نمانځل کېږي چې زرګونه افغان کارګران له روغتیايي بیمې، د خوندیتوب د تجهیزاتو او د کار له قانوني مصئونیت پرته په سختو شرایطو کې کار کوي.

وروسته له هغه چې د طالبانو د حکومت د عامې روغتیا وزارت سرپرست نیوکه وکړه چې د خوړو نړیوال پروګرام افغانستان ته «د بشري مرستو په نوم» بې کیفیته او تاریخ تېره خوراکي توکي وارد کړي، په افغانستان کې د دې پروګرام چارواکو ازادي راډیو سره دا خبره ومنله. په افغانستان کې د «د ډبلیو اف پي» د اړیکو مسوول فیلیپ کروف د چهارشنبې په ورځ ناوخته ازادي راډیو ته وویل چې دا توکي دوه کاله وړاندې وارد شوي وو خو ټینګار یې وکړ چې د وېش مخه یې نیول شوې ده. نوموړي زیاته کړه: "د ۲۰۲۳ کال په اکټوبر کې، ډبلیو اف پي د ځینو ځانګړو... Читать дальше...

منيزې کاکړې دعوه وکړه چې علي وزير ته په زندان کې د درملنې اسانتياوې نه ورکول کېږي او ریاست هغه ته "د پښتنو د حقونو د غوښتنې د مبارزې سزا ورکوي."

د میرویس په نامه یو کس چې د امریکا متحده ایالاتو ته تګ لپاره (پي ۲) کیس لري، له تیرو دریوو کلونو راهیسې د پاکستان په پلازمینه اسلام اباد کې میشت دی. وايي اسلام اباد کې کډوال له سختو ستونزو سره مخامخ دي، کور په پور چلوي، خو اوس څوک پور هم نه ورکوي. میرویس ازادي راډیو ته د خپلې بې وزلۍ کیسه کوي: " د اوبو او ګازو په دکان کې کار کوم، د میاشتې ۱۵ زره کلدارې معاش راکوي، چې پنځوس ډالره هم نه کېږي، په ډیرو کمو پیسو له اتو ساعتونو زیات کار کوم، ماشومان مې نشي کولای چې ښوونځي ته ولاړ شي، لنډه دا چې دلته د... Читать дальше...

د امریکا د ماليې وزارت ویلي، دا به دواړو هېوادونو ته دا زمینه برابره کړي چې یو ځای کار وکړي او ګډه پانګونه وکړي، ترڅو د دواړو خواوو شتمنۍ، وړتیاوې او مهارتونه د اوکراین د اقتصادي بیا رغونې د چټکتيا لپاره وکارول شي.

پاکستاني چارواکي وايي چې په اپرېل کې يې له هغه هېواده له ۱۰۰،۰۰۰ زيات افغان کډوال خپل هېواد ته ستانه کړي دي. د ملګرو ملتونو د کډوالو اداره وايي، په افغانستان کې تر هغه وروسته د لا ژور بشري بحراني حالت نخښې لیدل کېږي، چې لسګونه زره افغانان په زور له ګانډیو هېوادونو څخه شړل کېږي. د اسوشيېټېډ پر ېس اژانس له ويډيو جوړ رپورټ.

د امریکا او اوکراین حکومتونو د چهارشنبې په ورځ یوه اقتصادي موافقه اعلان کړه. دا موافقه وروسته له هغه لاسلیک شوه چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ څو اوونۍ پرله‌پسې فشار راووړ چې اوکراین دې د هغو میلیارډونو ډالرو پوځي او مالي مرستو تاوان ورکړي چې واشنګټن د روسیې د یرغل پر ضد د اوکراین د دفاع لپاره برابرې کړي دي. یوې اوکراینۍ چارواکې د چهارشنبې په ورځ وویل چې هغې د حکومت په استازیتوب یو تړون لاسلیک کړی چې د (د امریکا او اوکراین د بیا رغونې د پانګونې صندوق) رامنځته کوي. د دې تړون هدف دا دی چې د دواړو هېوادونو... Читать дальше...

د کار نړیوال سازمان (ILO) په خپله ویب‌پاڼه کې د دې ورځې په مناسبت لیکلي، په داسې حال کې چې مصنوعي ځیرکتیا (AI) ورځ تر بلې پرمختګ کوي، ډېر خلک خپلې دندې له لاسه ورکوي. د سږ کال شعار «روغتیا او خوندیتوب په کار کې» دی، چې د کاري چاپېریال د خوندیتوب او روغتیا پر ارزښت ټینګار کوي. خو په افغانستان کې زرګونه کارګران په سختو شرایطو کې، له روغتیايي بیمې، د خوندیتوب وسایلو او قانوني ملاتړ پرته کار کوي. تر دې وړاندې ډېر کارګران د سکرو په کانونو او ساختماني کارونو کې د خرابو کاري شرایطو له امله له خپل ژونده بې برخې شوي دي.

د سوېډن پولیسو یو تن په اوپسالا ښار کې د سې شنبې د ورځې د ډزو په تړاو نیولی دی. د راپورونو له مخې، یوه زلمکي د ښار په مرکز کې په یوه سلماني کې پر خلکو ډزې وکړې، او بیا د یوه سکوټر په وسیله وتښتېد خو پولیسو تعقیب کړ. پولیسو د چهارشنبې په ورځ تایید کړه چې نیول شوی کس تر ۱۸ کلونو کشر دی. د سوېډن پولیسو په یوه خبري کنفرانس کې وویل، د برید درې واړه قربانیان د ۱۵ او ۲۰ کلونو ترمنځ عمرونه لري، که څه هم د سیمې د پولیسو مشر، اریک اکرلوند وویل چې د هغوی هویت تر اوسه سم نه دی تایید شوی. د سوېډني رسنیو د راپور... Читать дальше...

د امریکا یو شمېر تقاعد شویو پوځي افسرانو له ولسمشر ټرمپ څخه غوښتي چې د افغان متحدانو د بیا میشتېدو پروګرام ته دوام ورکړي، او خبرداری یې ورکړی چې د دې نوښت پرېښودل به د خپلو نړیوالو شریکانو په وړاندې د امریکا باور زیانمن کړي. دا غوښتنه په داسې حال کې شوې چې د ولسمشر ټرمپ د اجرایي فرمانونو له مخې د کډوالو د منلو موقت بندیز د پای ته رسېدو په حال کې دی. دغه فرمانونه سپینې ماڼۍ ته د ښاغلي ټرمپ له بېرته راتګ لږ وروسته صادر شوي وو، چې په لړ کې یې د هغو افغانانو د بیا مېشتېدو پروګرامونه هم وځنډېدل چې له امریکايي ځواکونو سره یې کار کړی وو. Читать дальше...

د ملګرو ملتونو د کډوالو لویې کمیشنرۍ (UNHCR) ویلي، د روان کال په اپرېل میاشت کې له ایران او پاکستان څخه تر ۲۵۰ زره زیات افغانان بېرته افغانستان ته ستانه شوي، چې ډېری یې د فشار او زور له کبله بېرته استول شوي، او دې چارې د افغانستان له مخکې څخه سخت بشري وضعیت لا خراب کړی دی. د ملګرو ملتونو د کډوالو د لویې کمېشنرۍ د معلوماتو له مخې، له دې شمېر څخه شاوخوا ۹۶ زره کسان په زوره ایستل شوي، په داسې حال کې چې نژدې ۱۵۴ زره نور په خپله خوښه بېرته ستانه شوي. د ملګروملتو د کډوالو لویې کمېشنرۍ په خپل وروستي راپور کې ویلي... Читать дальше...

د جنوبي کوریا استخباراتي ادارې ویلي، د شمالي کوریا نژدې ۶۰۰ سرتېري چې د روسیې او اوکراین په جګړه کې یې برخه اخیستې وه، وژل شوي دي. د جنوبي کوریا د استخباراتو ملي ادارې د چهارشنبې په ورځ د دې هېواد پارلمان ته ویلي چې په مجموع کې تر اوسه د شمالي کوریا شاوخوا ۴ زره ۷۰۰ سرتېرو ته مرګ ژوبله اوښتې ده. د راپور له مخې، له جنورۍ څخه تر مارچ میاشتې پورې د الوتکو او ریلګاډي په وسیله شمالي کوریا ته کابو ۲ زره پوځیان وړل شوي دي. د وژل شویو سرتېرو مړي هم تر انتقال وړاندې په روسیه کې سوزول شوي او ایرې یې خپل هېواد ته وړل شوي دي. Читать дальше...

د هسپانیا صدراعظم پدرو سانچېز، ویلي دي چې د برېښنا د پرچاوۍ په اړه«هیڅ احتمال نه دی رد شوی» او ژمنه یې کړې چې د دوشنبې ورځې د پراخې پرچاوۍ علت به وڅېړي او معلوم به یې کړي — دې پېښې د ایبیریا ټاپووزمې (هسپانیا او پرتګال) ټوله سیمه اغېزمنه کړه.

د ملګرو ملتونو پرمختیايي پروګرام (یو این ډي پي) وایي، په افغانستان کې د اقتصادي او ټولنیز ناورین له پراخېدو سره، نابرابرۍ هم ډېرې شوې دي، او ښځې، په ځانګړي ډول په وروسته پاتې سیمو کې، تر ټولو زیات فشار زغمي.