امیر خان متقي: پر افغانستان نړیوالو بندیزونو او فشارونو د داعش روحیه پیاوړې کړې
امیر خان متقي که څه هم د دې فشارونو په اړه وضاحت نهورکوي، خو د افغانستان د بانکي زېرمې کنګل کېدل او د نړۍ لهخوا د دوی د حکومت په رسمیت نهپېژندل، د افغانانو پر حقونو تېری بولي.
ښاغلی متقي د ترکیې له اناتولي خبري اژانس سره مرکه کې په افغانستان کې د داعش وروستیو بریدونو ته په اشارې وايي، دا ډله نظامي ځواک نهلري، خو هڅه کېږي چې اوسنی حکومت کمزوری وښودل شي.
ښاغلی متقي زیاتوي: "داعش په افغانستان کې کوم مرکز نهلري، خو تبلیغات ورته کېږي چې د افغانستان اوسنی حکومت کمزوری وښيي. له بېرون پر حکومت فشارونه زیاتېږي او له دې فشارونو داعش مورال او حوصله اخلي. هغه بندیزونه چې پر افغانستان لګېدلي، لکه په رسمیت د حکومت نهپېژندل، دا ټول هغه څه دي چې د داعش حوصله لوړوي."
ښاغلی متقي، دا څرګندونې داسې مهال کوي چې داعش ډلې پر افغانستان د طالبانو تر واکمنېدو وروسته په کابل، پروان، ننګرهار، کندز او کندهار کې بریدونه کړي چې په ترڅ کې یې لسګونو ملکیانو ته مرګژوبله اوښتې ده.
د کابل په حامد کرزي نړیوال هوايي ډګر برید کې چې د وږې په ۳مه نېټه وشو او مسؤلیتیې داعش ډلې ومانه ۱۳ امریکايي سرتېري هم ووژل شول.
په ورته وخت کې، د روسیې جمهور رئیس ولادیمیر پوتین د چهارشنبې په ورځ ویلي چې د داعش ډلې د عملیاتي تجربې درلودونکي کسان له سوریې او عراق افغانستان ته د لېږدول په حال کې دي، خو طالبانو دا ادعاوې رد کړې دي.
د طالبانو حکومت د بهرنیو چارو سرپرست وزیر د دې پوښتنې په ځواب کې چې ګنې طالبان به د خپل حکومت د پر مخ وړو لپاره مالي بودجه له کومه کوي؟ وايي په دې برخه کې له نړیوالې ټولنې د مرستې او د امریکا لهخوا د افغانستان د کنګل شوې بانکي زېرمې د ازادېدو غوښتنه کوي.
امیر خان متقي له نړۍ سره د ښو اړیکو غوښتونکی دی، خو ګېلهمن دی چې ګنې هېڅ هېواد هم تر اوسه د دوی حکومت په رسمیت نهدی پېژندلی.
خو ښکاري چې د طالبانو د حکومت د رسمیت پېژندنۍ لپاره لوی واټن پاتې او لا ډېر کار ته اړتیا ده.
تازه د اروپايي ټولنې د بهرني سیاست مشر جوزف بورېل ویلي، د طالبانو یو شمېر سرپرست وزیران لا هم د ملګرو ملتونو د امنیت شورا په تور نوملړ کې دي او دوی نهشي کولای حکومتیې په رسمیت وپېژني.
ښاغلي بورېل له سياېناېن ټلوېزیون سره مرکه کې وویل، دوی اوسمهال له افغانانو سره مرستې کوي، نه د افغانستان له حکومت سره.
ده زیاته کړې: "موږ د طالبانو حکومت په رسمیت نهپېژنو، خو موږ افغانان هم نهشو هېرولای. دا مرستې د ملګرو ملتونو د هغو ادارو له لارې کېږي چې په افغانستان کې کار کوي. اوس هم ډېر غیر دولتي سازمانونه په افغانستان کې کار کوي او موږ تر اوسه ډېرې مرستې خلکو ته رسولې دي."
د اروپا د بهرني سیاست مشر په افغانستان کې ټولنیز وضعیت د اندېښنې وړ بولي او زیاتوي، امریکا او نړیواله ټولنه باید ګډ کار وکړي، څو د افغانستان د اقتصادي او ټولنیز سقوط مخه ونیسي.
د طالبانو حکومت هم د افغانستان د بد اقتصادي او ټولنیز وضعیت په اړه اندېښمن دی او د دې ناورین د مخنیوي لپارهیې هڅه پیل کړې، څو له نړیوالې ټولنې سره د خپلو ښو اړیکو لپاره بندې دروازې پرانیزي.
خو د دې کار لپاره باید طالبان هغه شرایط ومني چي نړیوالې ټولنې مطرح کړي دي.
بشري حقونو ته درناوی، د ښځو او نجونو د زدهکړو او کار اجازه، د یوه ټولګډونه حکومت جوړول او له ترهګرو ډلو سره د اړیکو پرېکون، په ښکاره هغه غوښتنې دي چې نړۍ یې له طالبانو لري.
طالبان بیا وايي، پر خپلو ژمنو ولاړ دي، خو اجازه نهورکوي چې په کورنیو چارو کې یې څوک لاسوهنه وکړي، خو طالبان دا نهوايي چې په کورنیو چارو کې د بهرنیو له لاسوهنې د دوی هدف څه دی، ایا دوی د نړیوالې ټولنې وضع شوي شرایط، د افغانستان په کورنیو چارو کې لاسوهنه بولي؟