بایډن د افغانستان په ګډون ځینو هېوادونو سره مرستې ځنډوي
د جمهوري نظام پر مهال افغانستان په ۲۰۱۴ کال کې د انساني قاچاق د مخنیوي نړیوال کنوانسیون غړیتوب حاصل کړ، خو تر ننه لا هم دا هېواد د انساني قاچاق د مخنیوي په برخه کې تر سختو پوښتنو لاندې دی.
تازه د امریکا جمهور رییس جوبایډن په یوه یادښت کې یادونه کړې چې له افغانستان سره تر هغه غیربشري او غیرسوداګریزې مرستې ځنډوي، تر کله چې د انساني قاچاق د مخنیوي په برخه لازم معیارونه پوره نه کړي.
دا په داسې حال کې ده چې امریکا د طالبانو له بیا واکمنۍ وروسته هم له افغانستان سره تر ټولو ستر بشري مرستندویه هېواد دی.
په دې یادښت کې د امریکا جمهور رییس د متحدهایالاتو د انساني قاچاق له قربانیانو د ملاتړ قانون د ۱۱۰فصل ځینو مادو ته په اشارې لیکلي، دا مرستې به تر هغې ځنډېدلې وي چې دا هېوادونه د دې قانون د معیارونو د پوره کولو لپاره د پام وړ هڅې ونه کړي.
د جمهور رییس بایډن په یادښت کې په افغانستان د اقتصادي بندیزونو معافیت ته هم اشاره شوې او زیاتوي، دا معافیت د امریکا د ملي ګټو یوه برخه ده.
د امریکا د جمهور رییس په افغانستان کې د انساني قاچاق د مخنیوي او د انساني قاچاق له قربانیانو د ملاتړ قانون د ارتقا او اهدافو ته د رسېدو لپاره، له افغانستان سره د ځینو مرستو چې خپله به یې مشخص کوي، اجازه ورکوي.
د ازادي راډیو خبریال له طالبانو په افغانستان کې د انساني قاچاق د مخنیوي او تر خوا د امریکا د جمهور رییس د دې پرېکړې په اړه وپوښتل، خو مسوولو چارواکو ځواب ورنه کړ.
هاخوا د بشر د حقونو د څار ادارې د کمېټې غړی ماهر مومند وايي، که څه هم په افغانستان کې وروستیو کې انساني قاچاق زیات شوی، خو د غیراختیاري قاچاق په برخه کې هم اندېښنې لا شته.
مومند وویل: "د بشر حقونو له نظره، په غیراختیاري قاچاق کې ګواښ دا وي چې انساني ازادي په کې سلب کېږي. هغه کس چې قاچاق کېږي، په خپل ژوند کنټرول نهلري. هغه کس چې قاچاق کېږي انساني عفت او عزت یې تر پښو لاندې کېږي. څلورمه خبره دا چې دغه کس چې په غیر اختیاري توګه قاچاق کېږي، په غلامۍ نیول کېږي یعنې برمته کېږي."
ماهر مومند اندېښنه ښيي چې په غیراختیاري توګه له قاچاق شویو انسانانو ناوړه ګټه اخستل کېږي، خو دی وايي، لا دقیق معلومات نهشته چې له افغانستان څومره شمېر انسانان په غیر اختیاري توګه قاچاق کېږي.
دا په داسې حال کې ده چې نږدې هره ورځ په افغانستان کې د ماشومانو د تښتونې او یا هم د انسان تښتوونکو د نیول کېدو او ترې د ماشومانو او لویانو د ژغورنې خبرونه ورکول کېږي.
له دې وړاندې د امریکا د بهرنیو چارو زوارت په نړۍ کې د انساني قاچاق په اړه په خپل کلني راپور کې لیکلي و، افغانستان د هغو هېوادونو له ډلې څخه دی چې نهدی توانېدلی د انساني قاچاق په مخنیوي کې لږ تر لږه تعیین شوي معیارونه پوره کړي.