د اقتصاد او سولې انستيتيوت: افغانستان لا هم له ترهګرۍ د زيانمنو هېوادونو په سر کې دی
د اقتصاد او سولې انستیتيوت د "تروریزم د نړیوال شاخص" په کلني راپور کې چې تېره ورځ خپور شوی ویلي، افغانستان د څلورم کال لپاره په پرلهپسې ډول له ترهګرۍ نه د زیانمنو هېوادونو په سر کې دی.
په راپور کې راغلي، په تېر ۲۰۲۲ میلادي کال کې د افغانستان په ۲۶ ولایتونو کې ترهګریز بریدونه شوی چې له امله یې ۶۳۳ کسان وژل شوي دي.
د راپور پر بنسټ له دې جملې يې يوازې ۵۴۹ کسان په پلازمېنه کابل کې وژل شوي.
خو دغه انستیتيوت ویلي دي، په همدې کال کې په افغانستان کې د بریدونو کچه ۷۵ سلنه او د مرګژوبلې کچه ۷۸ سلنه کمه شوې ده.
د اقتصاد او سولې انستیتيوت چې اصلي مرکز یې په استرالیا کې دی په خپل دې راپور کې ویلي دی، چې په ۲۰۲۲ میلادي کال کې په نړۍ کې د ترهګریزو بریدونو له امله د وژل شویو کسانو نهه سلنه یې په افغانستان کې وو او دا شمېر د ۲۰۲۱ میلادي کال په پرتله په دې ۲۰ سلنه کموالی ښيي.
خو د راپور پر بنسټ د بریدونو او مرګژوبلې د کموالي لامل، له یوې جنګې ډلې څخه واک ته د طالبانو رسېدل دي.
په یاد راپور کې راغلي دي، په ۲۰۲۲ میلادي کال کې د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې داعش خراسان څانګې لږ تر لږه ۱۴۱ بریدونه کړي چې له امله ۴۹۸ افغانان وژل شوي دي.
هڅه مو وکړه د اقتصاد او سولې انستیتيوت د دغه راپور په اړه د طالبانو د حکومت د ویاند ذبیحالله مجاهد نظر هم واخلو خو نوموړي د دې راپور تر خپرېدو پورې زموږ پوښتنې ځواب نهکړې.
پر افغانستان د طالبانو د واکمنۍ له پیل راهیسې په دې هېواد کې د داعش خراسان څانګې د وسلهوالو بریدونه زیات شوي، چې له امله یې وخت ناوخت مرګژوبله رامنځته کېږي.
په وروستیو دوه پېښو کې چې د بلخ په مزارشریف ښار کې وشوې د بلخ لپاره د طالبانو د والي په ګډون څلور تنه ووژل شول چې دوه پهکې خبریالان وو او نږدې شل کسه نور ټپیان شول.
دا په داسې حال کې ده چې د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتېرش د مارچ په اتمه د ملګرو ملتونو امنیت شورا ته په وینا کې د افغانستان امنیتي وضعیت له پخوا ډېر د اندېښنې وړ وښوده.
هغه د خپلې وینا پر مهال ويلي چې، په افغانستان کې یې ۲۳ هغه وسلهوالې ډلې ثبت کړي چې وسلهوال فعالیتونه کوي.
د هغه د معلوماتو پر بنسټ، د ۲۰۲۲ کال د نومبر له ۱۴مې د ۲۰۲۳ کال د جنورۍ تر ۳۱مې پورې د جګړې اړوند امنیتي پېښو او ملکي تلفاتو په مجموعي شمېر کې زیاتوالی راغلی چې د ۲۰۲۱ او ۲۰۲۲ کلونو د همدغې مودې په پرتله زیاتوالی ښيي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي ویلي، یوازې په دغه نږدې درېیو میاشتو کې ۱۲۰۱ امنیتي پېښې ثبت شوي، خو د تېر کال په همدې موده کې ۱۰۸۸ پېښې وې.