Новости за 08.08.2023

Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň häkimiýetleri köçe söwdagärlerine gözegçiligi güýçlendirdiler. Polisiýa işgärleri “Kenar” bazarynyň golaýyndaky söwdagärlere garşy reýd geçirip, olardan köçeleri terk etmegi talap edýärler. Bu çäre, ýurduň ýolbaşçy düzüminiň, şol sanda prezidentiň golaýdaky Awaza zolagynda dynç alýan döwrüne gabat geldi. “Polisiýa bazaryň golaýyndaky köçelerde, Azady we Puşkin köçeleriniň çatrygyndaky köp gatly jaýlaryň awtoduralgasynda köçe söwdagärlerini köçelerden kowýar. Читать дальше...

Aşgabatda “Türkmenistan-Täjigistan-Özbegistan” görnüşinde birinji üç taraply sammit geçýär. 4-nji awgustdaky bu çärä gatnaşmak üçin, Özbegistanyň prezidenti Şawkat Mirziýoýew we Täjigistanyň prezidenti Emomali Rahmon türkmen paýtagtyna geldi.

Şu ýylyň iýun we iýul aýlarynyň dowamynda Balkan welaýatynyň harby edaralarynyň 200-e golaý işgäri öz arzasy bilen işden çykdy. Muňa ýurtda dowam edýän ýiti ykdysady kynçylyklaryň arasynda, harbylaryň aýlyk haklarynyň güzeran eklemäge ýetmezligi sebäp boldy. Bu ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň welaýatyň harby pudagyndaky ynamdar çeşmeleri we öňki harbylar 4-nji awgustda sebitden maglumat berdiler.

Türkmen häkimiýetleri aýal-gyzlaryň daş keşbine gözegçiligi gaýtadan güýçlendirip başladylar. Mary welaýatynyň häkimiýetleri edara-kärhanalaryň zenan işgärleri bilen ýygnaklary geçirip, olary “ahlakly bolmaga we geýinmäge” çagyrdylar. Resmiler düzgün bozanlaryň işden boşadyljakdygyny hem duýdurdylar.

Şu günler Balkan welaýatynyň Hazar şäherinde ýakynda düýbi tutulan täze metjidiň gurluşygy dowam edýär. Häkimiýetler bu metjidiň gurluşygyny dolulygyna diýen ýaly welaýatyň býujet işgärleriniň we telekeçileriniň hasabyna alyp barmaga çalyşýarlar. Olar munuň üçin býujet işgärlerinden we telekeçilerden ýene “mejbury-meýletin haýyr-sahawat” pullaryny ýygnaýarlar. Bu barada Azatlyk Radiosynyň habarçylary we çeşmeleri 4-nji awgustda sebitden maglumat berdiler.

Türkmenistanda internetiň has berk petiklenmegi dowam edip, maglumat elýeterliligi barha kynlaşdyrýar. Ilat garaşsyz habarlara we sosial ulgamlara girmekde kynçylyk çekýärkä, howa maglumatyny, lukmançylyk täzeliklerini we beýleki gündelik maglumatlary okamak mümkinçiliginden hem mahrum bolýar.

Türkmen paýtagtynda gurulýan keselhanalaryň sany artýar. Häzir gurulýan desgalaryň arasynda stomatologiýa merkezi hem bar. Paýtagtda täze saglyk edaralary gurulýarka, welaýatlarda ýerli ýaşaýjylar saglygyny bejermekde dürli kynçylyklary başdan geçirýärler.

“Awaza” milli syýahatçylyk zolagy hökümet agzalarynyň dynç alşyna taýýarlanýar. Munuň bilen baglylykda, sebitde howpsuzlyk çäreleri güýçlendirilýär we dynç almaga gelen raýatlar “üç arka” barlagyndan geçirilýär. Şeýle-de, ýerli edara-kärhanalaryň we Jemagat hojalygy müdirliginiň işgärleri arassaçylyk işlerine çekilýär. Bu ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy we çeşmeleri 28-nji iýulda sebitden maglumat berdiler.

Türkmenistanda ilaty suw bilen üpjün etmek üçin täze desgalar gurlar. Türkmen metbugatyna görä, Ahal welaýatynda täze suw nasos stansiýalary gurular. Bu planyň yglan edilmegi Azatlyk Radiosynyň habarçylarynyň tutuş ýurt boýunça ilatly nokatlaryň, şol sanda paýtagtyň ýaşaýjylarynyň suw üpjünçiliginiň yzygiderli kesilmegi barada beren maglumatlarynyň yzýanyna gabat geldi.

Şu günler Mary welaýatynyň merkezi şäheriniň bazarlarynda satuwa çykarylýan gawun-garpyzlaryň sanynyň ep-esli azalandygyny synlasa bolýar. Şeýle-de, şäher ýerlerindäki etrapçalara aýlanyp, gawun-garpyz satýan söwdagärler hem göz-görtele azaldy. Bu ýagdaýlar, gawundyr garpyzlaryň bahasynyň azyndan 25% gymmatlamagyna getirdi. Bu barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy 31-nji iýulda sebitden maglumat berdi.

Maryda aýlyk un paýlarynyň satuwy ýene gijikdirilýär. Ujypsyz un paýynyň subsidirlenen bahadan satylmagyna köpden bäri garaşýan ýerli ýaşaýjylar döwlet dükanlaryna ýygnanýarlar. Emma un köplenç satylmaýar. Marynyň dürli etraplarynda un satuwy ep-esli azaldy. Azatlyk Radiosynyň habarçylarynyň magumatlaryna görä, Maryda we Sakarçäge, Baýramaly, Türkmengala, Ýolöten etraplarynda ýaşaýjylar soňky birnäçe aýyň un paýlaryny satyn alyp bilmeýärler. Käbir obalarda un subsidirlenen bahadan iň soňky gezek bahar aýlarynda satylydyr. Читать дальше...

Şu ýylyň dowamynda prezident Serdar Berdimuhamedowyň Brýussele saparyny guramalaşdyrmak meýilleşdirilýär. Bu barada mälim eden türkmen ilçisi Aşgabadyň Ýewropa Bileleşigi bilen “ähli mümkin ugurlar boýunça” ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň mehanizmlerini mundan beýläk-de berkitmäge ygrarlylygyny tassyklady.

Balkan welaýatyndan soň, Mary welaýatynyň aýal-gyzlarynda hem medisina barlagy geçirilýär. 18 ýaşy dolduran aýal-gyzlaryň ählisinde geçirilýän mejbury barlaglarda onkologiýa kesellerini anyklamak boýunça derňewler geçirilýär.

Mary welaýatynyň ozalky häkimi Döwranberdi Annaberdiýew tussag edildi we emläkleriniň belli bir bölegi ele salyndy. Häzirki wagt sebitde onuň ýolbaşçylyk eden döwründe oba hojalyk pudagynda goýberilen bolmagy mümkin bidüzgünçilikler boýunça giň gerimli derňewler dowam etdirilýär.

Lebap welaýatynda şu ýylyň iýun we iýul aýlarynda gazanç gözleginde daşary ýurtlara gidýän raýatlaryň köpelendigini synlasa bolýar. Bu raýatlar maşgalasyndan, şol sanda çagalaryndan we watanyndan aýra düşmegine ýurtda giň ýaýran işsizligiň we ýaşaýyş şertleriniň günsaýyn gymmatlamagynyň sebäp bolýandygyny aýdýarlar. Bu ýagdaýlar barada Azatlyk Radiosynyň habarçysy we çeşmesi 1-nji awgustda sebitden maglumat berdiler.

Türkmenistanda internetiň hili aşa pes bolmagynda galýar, soňky günlerde internetiň tizligi ep-esli peseldi we VPN hyzmatlarynyň elýeterliligi gaty çäklendi. Ilat, hatda ýurtda petiklenmedik birnäçe internet resurslaryny hem ulanyp bilmeýär.

Türkmenistan awgustyň birinji on günlüginde Türkiýeden deportasiýa edilen müňe golaý raýatyny yzyna getirmegi planlaşdyrýar. Azatlygyň dürli pudakdaky çeşmeleri munuň bilen bagly taýýarlyklaryň görülýändigini, şol sanda karantin zolaglarynyň esaslandyrylýandygyny, medisina barlaglarynyň guramalaşdyrylýandygyny, galyberse-de getirilen raýatlary sorag etmek üçin MHM-niň işgärlerinden ýörite toparyň düzülýändigini aýdýarlar.

Türkmenistanda adam pidalaryna getiren ýol-ulag hadysalarynyň ýene biri boldy. Daşoguz welaýatynyň merkezi şäherinden 10 kilometr günortadaky awtomagistralyň ugrunda üç awtoulagyň çakyşmagy netijesinde bolan ýol hadysasynda üç adam öldi.

Türkmenistanyň orta mekdeplerinde täze okuw ýylynyň başlanmagyna bir aýdan hem az wagt galanda, Aşgabadyň we Balkan welaýatynyň Türkmenbaşy şäheriniň köpçülik ýerlerinde dilegçilik edýän we sadaka soraýan çagalar göz-görtele köpeldi. Çagalaryň aglabasy özleriniň bu işlere baş goşmagynyň sebäbini mekdebe özbaşdak taýýarlyk görmäge mejbur bolýandyklary bilen düşündirýär.

"Türkmen howaýollary” 1-nji awgustdan başlap Aşgabat - Moskwa aralygynda iki tarapa uçuşlary togtatdy we munuň sebäbini “Moskwanyň howa giňişligindäki howa ýagdaýy” bilen düşündirdi. Resmi bildiriş 1-nji awgustda agşam awiakompaniýanyň web sahypasynda peýda boldy.

Türkmenistanyň häkimiýetleri migrasiýa düzgünlerini bozan türkmen raýatlarynyň Türkiýeden çykarylmagyny guramalaşdyryp başlady. Bu barada “Türkmen Helsinki fondy” özüniň Türkiýedäki çeşmelerine salgylanyp, 7-nji awgustda habar berdi. Bu waka, Türkmenistanyň awgustyň birinji on günlüginde Türkiýeden deportasiýa edilen müňe golaý raýatyny yzyna getirmegi planlaşdyrýandygy barada Azatlyk Radiosynyň çap eden habarynyň yz ýanyna gabat geldi. “4-5-6-njy awgustda Türkiýede bikanun türkmen migrantlaryny... Читать дальше...

Türkmenistanda pul nagtlaşdyrmak bilen bagly meseleleriň dowam edýän mahaly, türkmenabatlylar Lebabyň merkezi şäheriniň çägindäki söwda nokatlarynyň köpüsinde töleg terminallarynyň ýokdugyny, barlarynyň hem kadaly işlemeýändigini aýdýarlar. Ýurtda ozallar raýatlaryň ellerine nagt görnüşinde gowşurylan aýlyk haklary we beýleki tölegler, häzirki wagtda ilatyň bank hasaplaryna geçirilýär. Ýöne bankomatlardaky nagt pul ýetmezçiligi we beýleki çäklendirmeler ençeme ýyl bäri aradan aýrylmaýar. Bu ýagdaýlarda... Читать дальше...

Türkmenistan Özbegistanda “Sino International” tarapyndan öndürilen “Nike” aýakgaplaryny import edýär. Türkmen metbugatynyň “Uzdaily” neşirine salgylanyp beren habaryna görä, Özbegistan häzir “Nike” maşgalasynyň öndürijileriniň hataryna goşuldy we özbek hünärmenlerine kompaniýanyň hytaý şahamçasynyň tehnologlary, dizaýnerleri we tikinçileri tälim berýär. Häzir “Sino International” günde 6000 jübüt aýakgap öndürýär we, kompaniýa strategiýasyna laýyklykda, Özbegistanda öndürilen aýakgaplar Merkezi Aziýanyň... Читать дальше...

Täjigistanyň ýollarynda elektrik awto ulaglaryň sanynyň artmagy dowam edýär. Şu ýylyň birinji ýarymynda, Täjigistan 800-e golaý elektrik bilen ýöreýän ulaglary import etdi diýip, ýurduň transport ministri Azim Ibrohim Duşanbede geçirilen metbugat ýygnagynda aýtdy. Täjigistan Respublikasynyň Transport ministrliginiň ýolbaşçysynyň bellemegine görä, häzirki wagtda Täjigistanyň ýollarynda, elektrik motorly 1600 sany ulag hereket edýär. Onuň sözlerine görä, Täjigistanda elektrik ulaglarynda ulanylýan... Читать дальше...

Özbek kazyýeti geçen ýyl ýurduň Garagalpak awtonom respublikasynda hökümete garşy guralan köpçülikleýin protestler bilen baglanyşykly kazyýet işinde üç polisiýa ofiserine türme tussaglygy hökümlerini çykardy. Merkezi Aziýa ýurdunyň Ýokary kazyýeti hepde aýagynda polisiýanyň iki ofiseriniň adam gynamalarynda aýyplanyp, ýedi ýyl azatlykdan mahrum edilendigini aýtdy. Şeýle-de, olar türme möhletlerini tamamlanlaryndan soň iki ýyllap hukuk goraýjy edaralarda işlemesiz edildi. Üçünji polisiýa işgäri bolsa... Читать дальше...