«Киләсе ел тагын да катлаулырак булачак»: Татарстан туризмы тармагы нәтиҗәләре һәм өмете
2025 елда Татарстанның туристик тармагы ышанычлы үсеш күрсәтте: гыйнвар–октябрь айларында республикага килгән кунаклар саны узган ел белән чагыштырганда чиреккә якын артты. Үсешнең төп сәбәпчеләре – яңа елга маршрутлары һәм М12 автомобиль юлы булды — алар авто- һәм круиз туристлары агымын шактый арттырды. Тармак вәкилләре «Татар-информ» өчен елга йомгак ясап, 2026 елга планнарын да билгеләде.
Фото: © «Татар-информ»
Барлык юнәлешләр буенча туристлар агымы арта: 2025 ел саннарда һәм фактларда
Татарстанда туристлар агымы үсеше. 2025 елның 10 аенда, Татарстан Республикасы Туризм буенча дәүләт комитеты мәгълүматларына караганда, республикага 4 миллионга якын турист килгән. Бу – 2024 елның шул ук чоры белән чагыштырганда 18,3 процентка күбрәк. Җәйге сезонда гына да Татарстанда 1,6 миллион кунак булып киткән. Ел нәтиҗәсендә бу күрсәткеч 4,6 процентка арткан.
Елга маршрутларының популярлыгы. Республика эчендәге елга маршрутларында үсеш 24,3 процентка җиткән. Казанга кереп туктаучы суднолар саны арта, ә пристань ачылганнан соң Чистай шәһәренә дә кызыксыну кискен үсә башлаган. Төбәкара су юлы да актив үсеш ала, мәсәлән, Казан – Чебоксар – Түбән Новгород маршруты буенча.
Фото: © «Татар-информ»
Автотуристлар саны арту. М12 тизйөрешле автомобиль юлының Екатеринбургка кадәрге өлеше ачылу логистиканы тамырдан үзгәртте. Татарстан башкаласы илнең көнчыгышыннан – Свердловск һәм Чиләбе өлкәләреннән, Башкортстаннан – машинада килүчеләр өчен күпкә якынайды. Гомумән, Россия буенча туристлар агымындагы үсешнең 60 проценты автотуризм хисабына туры килә, Татарстанда да бу өлеш зур.
Яңа авиарейслар ачылу. 2025 елда Казаннан Абу-Даби һәм Рас-әл-Хаймага туры рейслар ачылды, шулай ук Нальчик, Магас, Әстерхан кебек Россия шәһәрләре белән авиабәйләнеш барлыкка килде. Моның өстенә, инде эшләп килгән юнәлешләр буенча да очышлар саны артты.
Фото: © «Татар-информ»
«Соры» базар белән көндәшлек һәм Уралга юнәлеш: 2026 елга фаразлар
Көндәшлек көчәю. Туризм базары көндәшлекнең артуын көтә. Ул рәсми кунакханәләр арасында гына түгел, ә законсыз тәүлеклек аренда базары белән дә бәйле. Бу хәл отельләрдән сервиска һәм идарә итү сыйфатына күбрәк инвестицияләр таләп итәчәк.
Салым үзгәрешләре аркасында базарга басым. Алдагы ел салым системасында көтелгән үзгәрешләр сәбәпле бизнес сак карый. Тармак өчен төп максат үсеш түгел, ә туристлар агымын хәзерге дәрәҗәдә саклап калу һәм финанс тотрыклылыгын тәэмин итү булып тора.
Санаторийларда номерлар җитмәү. Санаторий-курорт комплексы популярлык арту сәбәпле сыйфатлы урыннар җитмәү проблемасы белән очраша. Бу бигрәк тә Яңа ел бәйрәмнәре кебек иң киеренке чорларда сизелә, ул вакытта тулылану 100 процентка җитә. Үсеш өчен шәхси яңарту гына түгел, ә дәүләт ярдәме программалары да кирәк, әлегә алар җитәрлек түгел.
Урал базарына чыгу. М12 трассасының Екатеринбургка кадәр ачылуы маркетинг өчен яңа юнәлеш билгели. Туроператорлар һәм санаторийлар Уралдан кунаклар җәлеп итү өстендә актив эш алып барырга ниятли, Мәскәүгә кадәрге юл ачылганнан соң ирешелгән уңышны кабатларга өметләнә.
«Күрсәткечләр тагын да үсәр дип өметләнәбез»
Татарстан Республикасы илнең төп туристик үзәкләренең берсе буларак позицияләрен ныгыта, инфраструктура үсешенә һәм кунаклар өчен уңайлы мохит тудыруга басым ясый. Ел нәтиҗәләре һәм киләсе сезонга планнар турында Татарстан Республикасы Туризм буенча дәүләт комитеты рәисе Сергей Иванов сөйләде.
Фото: © «Татар-информ», Солтан Исхаков
«Ун ай нәтиҗәләре буенча республикага 4 миллион турист килгән. Йомгаклау хисапларында бу сан тагын да үсәргә мөмкин дип өметләнәбез. Бу бик яхшы күрсәткечләр», – диде ул.
Аның сүзләренчә, туристик инфраструктура шактый йөкләнеш белән эшли, Татарстанга Россиянең барлык почмакларыннан диярлек киләләр.
Эшнең төп юнәлешләренең берсе «Туризм һәм кунакчыллык» илкүләм проекты кысаларында чараларны гамәлгә ашыру булган. 2025 елда урнашу һәм ял итү өчен яңа мөмкинлекләр булдыруга аеруча игътибар бирелгән.
«Икенче зур юнәлеш – модульле, капиталь булмаган урнашу объектлары төзү. Без бу эшне 2022 елдан алып барабыз. 2025 елда 11 проектка ярдәм күрсәтелде, нәтиҗәдә республиканың алты районында 87 яңа номер барлыкка киләчәк», – диде Иванов.
Шул ук вакытта автотуристлар һәм гаиләләр өчен ял зоналарын җиһазлау да дәвам итә. Эшмәкәрләр һәм санаторийлар модульле мунчалар алу, балалар һәм спорт мәйданчыклары булдыру өчен ярдәм ала.
Фото: © «Татар-информ»
Санаторийлар туристлар агымын арттыручы көч булырга мөмкин, әмма номерлар җитми
Татарстан санаторийлары туризм үсеше өчен мөһим ноктага әйләнергә мөмкин: ел эчендә анда ял итүчеләр саны 2 процентка арткан. Бу хакта «Татарстан санаторийлары» РАСКУ идарәсе рәисе Евгений Терентьев хәбәр итте.
«Бу – Россия күләмендә сигезенче нәтиҗә. Ил буенча гомумән алганда санаторий-курорт учреждениеләрендә ял итүчеләр саны кимеде. Быел санаторийларда кискен үсеш туктады, без билгеле бер тотрыклы дәрәҗәгә чыктык», — диде ул.
Аның әйтүенчә, Татарстанның үзеннән килгән кунаклар саны арта. Кыска вакытлы wellness-турлар яшь аудиторияне җәлеп иткән: ял көннәрендә сынап караган кешеләр соңрак озынрак юлламалар ала башлаган. Әмма бу мөмкинлек сыйфатлы урыннар җитмәү сәбәпле чикләнә.
«Республикабызның санаторий-курорт комплексы Татарстанның туристик җәлеп итүчәнлеген арттыруда төп көчләрнең берсе була ала», — дип белдерде белгеч.
Фото: © «Татар-информ», Солтан Исхаков
Ул мисал да китерде: Яңа ел бәйрәмнәре кебек иң киеренке вакытларда санаторийлардагы урыннар тулысынча сатылып бетә. Аның фикеренчә, проблеманы шәхси инвестицияләр белән генә хәл итеп булмый.
«Санаторий-курорт учреждениеләрен яңарту өчен нәтиҗәле программа кирәк. Бу – номерларны ремонтлау да, инфраструктура объектлары төзү дә», – дип йомгаклады ул, хәзерге дәүләт ярдәме программаларының санаторийларга кагылмавын искәртеп.
Фото: © «Татар-информ»
Чит ил туризмы кимү
Татарстан Туроператорлар ассоциациясе рәисе Рамил Мифтахов республика халкының сәяхәтләре артуга игътибар итте: ел эчендә ул 3–5 процент чамасы тәшкил иткән. Әмма туристлар саны арту юнәлешләр үзгәрү белән бергә барган.
«Республика халкы да, гомумән россиялеләр кебек үк, сәяхәт итә, ялга йөри, тик юнәлешләрне бераз үзгәртте — узган елга караганда Россия эчендә ял итүчеләр күбрәк», — диде ул.
Аның сүзләренчә, Краснодар крае һәм Кырымнан тыш, Түбән Новгород һәм Самара кебек якын төбәкләр дә популярлаша башлаган. Бу яңа трасса ачылу белән бәйле. Автотуризм да популярлык җыя, моңа авиарейсларның еш тоткарлануы да сәбәпче.
«Кешеләр юнәлешләрен үзгәртте. Элек Мәскәүгә эш белән дә, ял итәргә дә тынычлап оча иделәр, хәзер исә поездны яки машинаны сайлыйлар, чөнки очышлар тоткарлануына эләгүдән куркалар», – дип аңлатты ул.
Фото: © «Татар-информ», Рамил Гали
Киләчәккә карата белгеч туроператорларның да, туристларның да финанс тотрыклылыгы борчу тудыра дип белдерде.
«Салым структурасында үзгәрешләр көтелә, алар бизнеска да, бәяләргә дә, халык керемнәренә дә тәэсир итәчәк. 2025 елга караганда киләсе елның катлаулырак булачагын аңлыйбыз. Туристлар агымын саклап кала алсак, исән калырбыз. Ә туристлар агымы саклансын өчен, кешеләрнең сәяхәт итәргә мөмкинлеге булырга тиеш. Шуңа күрә 2026 елга план бер – тырышып эшләү», — дип тәмамлады Мифтахов.
Елизавета Пуншева, «Татар-информ»