Флера Карташева-Еники: Нәрсәгә аны «Рамазан Фест» дип атарга, «бәйрәм» сүзе начармыни?

Иске Татар бистәсендә Ураза бәйрәме уңаеннан ел саен үткәрелә торган «Рамазан Фест» фестивале оештырылды. Әлеге чараның атамасына карата халык язучысы Әмирхан Еникинең кызы Флера Карташева-Еники үзенең тәнкыйть фикерен җиткерде.

Флера Карташева-Еники Ураза бәйрәме кебек дини вакыйгаларга «фест» өстәмәсен куллануны урынсыз дип саный. Аның фикеренчә, мондый алым бәйрәмнең дәрәҗәсен төшерә. Ул Ураза бәйрәменең дөньяви чара түгел, ә тирән дини мәгънәгә ия вакыйга икәнлеген билгеләп үтте.

«Ураза бәйрәмен «Рамазан Фест» дип атауга мин аптырап калдым. Ураза бәйрәме ул – дини бәйрәм, дөньяви чара түгел. Татар телендәге «бәйрәм» сүзе начармыни? Аны «Ураза бәйрәме» дип атарга кирәк. Дини бәйрәмнең дәрәҗәсен төшерергә ярамый», – дип белдерде ул.

Аның фикеренчә, «фестиваль» һәм «бәйрәм» төшенчәләре функциональ яктан да аерыла. «Фестиваль – ул бераз башкачарак форматта уза торган чара. «Фестиваль» дип башка төрле чараларны атарга була. Мәсәлән, театраль фестиваль, музыкаль фестиваль, кинофестиваль һәм башкалар. Ә уеннар, концерт программасы һәм ярминкә булган чара ул - бәйрәм», – дип исбатлады ул.

Флера ханым гаиләсендәге традицияләрне искә алып, чараның яшьләр өчен уеннар һәм ярминкәләр форматында үткәрелүенә каршы булмавын, ләкин «фестиваль» сүзенең дини контекстка туры килмәвен ассызыклады.

Ул «фестиваль» сүзенең чит телдән алынган булуын һәм татар теленең үз байлыгын кулланырга кирәклеген дә билгеләп үтте, һәм «фест» өстәмәсенең «Такташ фест», «Фәттах фест» кебек башка мәдәни чараларга да үтеп керүенә борчылуын белдерде.

Флера Карташева-Еники әтисе Әмирхан Еникинең телгә карата мөнәсәбәтен мисал итеп китерде. «Әти татар телен бик яхшы белә иде. Ул туган телдә сөйләшүгә карата бик таләпчән булды, бернинди дә кирәкмәгән, артык алынма сүзләрне кулланмый иде. Аңа багышланган чараларга да бернинди «фест» сүзен кушарга кирәкми», – дип искәртте ул.

Шулай ук язучының кызы татар телен саклау мәсьәләсендә дәүләт органнарының, аерым алганда, Мәдәният министрлыгының җаваплылыгын билгеләп үтте. Ул түрәләрне татар теле һәм милли бәйрәмнәрнең асылы турында җитди уйланырга чакырды.