Даромадлар фарқи кескин: Тошкент етакчи ҳудудлар ортда қолмоқда

2026 йилнинг биринчи чораги якунларига кўра, Ўзбекистон аҳолисининг умумий даромадлари 263,2 триллион сўмга етди. Реал ўсиш 7,8 фоизни ташкил этганига қарамай, иқтисодий тенгсизлик муаммоси ҳамон долзарблигича қолмоқда. Статистика агентлиги маълумотларига кўра, мамлакат бўйича ўртача жон бошига даромад 6,9 миллион сўмни ташкил этган, аммо пойтахт ва ҳудудлар ўртасидаги фарқ жуда катта.

Айниқса, Тошкент шаҳрида аҳоли даромадлари кескин юқори бўлиб, ўртача 19,1 миллион сўмга етган. Бу кўрсаткич Наманган вилоятида қайд этилган 4,6 миллион сўмлик энг паст даромаддан қарийб тўрт баробар юқори. Бу эса ҳудудлар ўртасидаги иқтисодий номутаносиблик қанчалик чуқур эканини яна бир бор кўрсатади.

Даромад манбалари таҳлили шуни кўрсатадики, аҳоли фаровонлигининг асосий қисми ҳали-ҳам меҳнат фаолияти ҳиссасига тўғри келмоқда — 60,7 фоиз. Шу билан бирга, чет элдан юбориладиган пул ўтказмалари ҳам муҳим рол ўйнамоқда ва улар умумий даромаднинг 27,5 фоизини ташкил этмоқда.

Қизиғи шундаки, ўзини ўзи банд қилганлар улуши 29,8 фоизга етган бўлиб, бу деярли расмий иш билан таъминланган аҳоли улушига (30,9 фоиз) тенглашиб бормоқда. Бу ҳолат иқтисодиётда норасмий секторнинг улуши ҳали ҳам юқори эканини англатади.

Айрим ҳудудларда эса ташқи меҳнат миграциясига боғлиқлик сезиларли даражада. Масалан, Андижон вилоятида аҳоли даромадларининг 31,2 фоизи айнан трансфертлар ҳисобига тўғри келади.

Шу билан бирга, иқтисодий ўсиш суръатлари ҳам барча ҳудудларда бир хил эмас. Хоразм вилоятида ўсиш 2,8 фоизни, Фарғона вилоятида эса 2,9 фоизни ташкил этиб, республика ўртача кўрсаткичларидан анча паст даражада қолмоқда.

Қисқача айтганда, мамлакатда умумий даромадлар ўсиб бораётган бўлса-да, ҳудудлар ўртасидаги фарқ, норасмий секторнинг юқори улуши ва миграцияга боғлиқлик каби омиллар иқтисодий барқарорлик ва мувозанатли ривожланиш учун ҳали ҳам жиддий масала бўлиб қолмоқда.