Мы в Telegram
Добавить новость
World News in Kyrgyz

Новости сегодня на DirectAdvert

Новости сегодня от Adwile

"Үйдөн же акчадан жок". Кооперативдин арабөк калган кардарлары

Ички иштер министрлигинин маалыматына караганда, акыркы айларда бир катар турак жай кооперативдерине кылмыш иштери козголду. “Ихсан”, “Биринчи курулуш”, S-Line кооперативдеринин айрым жетекчилери “алдамчылыкка” жана “ишенип тапшырган мүлктү ыйгарып алууга, коротууга” шек саналып, камакка алынды.

Алар 18 миллион сомдон 121,3 миллион сомго чейин зыян келтирген деп шектелүүдө. Жүздөгөн кардарлар төлөгөн каражатын же турак жайын ала албай, арабөк калууда.

Миңдеген адамдардын ишенимине кирген кооперативдер эмнеге кыйрады? Кардарлардын каражаттарын кайтарып алуу мүмкүнчүлүгү канчалык? Жагдайды кантип жөнгө салуу керек? “Арай көз чарай” талкуусу ушул жана башка суроолорго жооп издеди.

Талкууга “Ихсан” турак жай кооперативине каражат тапшырган жабырлануучулар Медербек Эсеналиев, Зарылбек Шерматов, ушул эле кооперативдин өкүлү, жактоочу Төлөгөн Келдибаев жана Кооперативдер бирлигинин төрайымы Айнура Иманбекова катышты.

"Мамлекет мунун пирамида экендигин эскерткен эмес"

Медербек Эсеналиев: Азыр коомчулукта калк каржылык жактан сабатсыз болгон үчүн алданып жатат деген сөздөр чыгууда.

Андай эмес, азыр мамлекеттин ипотекалык программасынын натыйжасыздыгынан, көп документ топтоо зарылдыгынан, банктарда талаптардын, кредиттик пайыздардын жогору болгондугунан элдин көбү ушундай кооперативдерге акча салып, бири-бирине жардам берип, ошонун негизинде үй алганга аракет жасап жатат.

Биз деле эл катары күмөнүбүз жок акча бергенбиз. Тилекке каршы, акчасыз да, үйсүз да калдык.

Биз 800 миң сомго жакын акча бергенбиз. 60-70 миң доллардан берген адамдар да бар. Өздөрү жашаган эки-үч бөлмөлүү үйүн сатып, жер үй алабыз дегендер болгон. Алыстагы үйлөрүн сатып, Бишкектен үй алам дегендер да аябай көп болгон экен. Мен бир аялды билем: “Ихсан” менен макулдашып, ага 30 миң доллар, үй ээсине 5 миң доллар берип, акырында акчадан да, үйдөн да куржалак калып атат. Мындай жабырлануучулар аябай көп. Мисалы, Оштон бирөө мага чалып калды: “ноябрь айында үй алышым керек эле, 4-5 ай алдап, кармап келди” деп.

Негизи бул кооперативде мыйзамдуулук сакталган. Мамлекет талап кылган уставдары бар, реестрден өткөн. Мыйзамсыз жактарын көрбөйсүз. Мамлекет болсо мунун пирамида экендигин эскерткен эмес. Ошондуктан, элдин көбү ишенген. Ошол эле учурда булар кезекти бузуп, тааныштарына, блогерлерге элдин акчасынын эсебинен үй алып берип турган. Отчет бергенди унутуп калышты да, корпоратив пирамидага айланып, кулады.

“Ихсан” жоопкерчиликтен качкан жок”

Төлөгөн Келдибаев: Бүгүн "Ихсан" кооперативинин байкоочу кеңешинин төрайымы Кылмыш-жаза кодексинин 209-210-беренелери боюнча “алдамчылык”, “берилген мүлктү максатсыз пайдалануу” боюнча сентябрга чейин камакта отурат. Бул койгон доолордун бардыгы негизсиз.

Кооператив менен мүчөлөр ортосунда келишпестик жарала турган болсо Жарандык Кодекске, “Кооперативдер жөнүндөгү” мыйзамга, кооперативдин уставына, эки тараптуу келишимге ылайык иш жүргүзүш керек эле. Тилекке каршы, ИИМ жарандык тартипте карала турган иштин бардыгын кылмыш ишине айландырганга аракет кылып жатат.

Юрист, адвокат катары айтарым “Ихсан” кооперативинин ичиндеги иштерде эч кандай кылмыштын курамы жок. Эгер үй алып жаткан адамдар макул болбосо жарандык тартипте сотко арыз менен кайрылыш керек болчу. Бүгүнкү күндө ИИМ КТР, ЭлТР аркылуу "ким жабыр тартса, бизге келип кайрылгыла" деп массалык түрдө чакырып атат. Ушунун негизинде миңге жакын адам арыз берип жатат. “Кооперативдер жөнүндөгү” мыйзамдын 16-жобосунда: “эгерде мүчө салган акчасын кайтарып ала турган болсо 1,6 жылдын ичинде кооператив төлөп берүүгө милдеттүү” деп жазылып турат. Бүгүн 3 миңден ашык жаранга турак жай берилди. Алардын алды акчасын төлөп бүтүп калды. Ошолордун эсебинен артында тургандарга дагы батирлер алынып берилип жатат. Азыр миңге жакын адам менен өз ара эсептешүү жүрүп, түшкөн акчадан кайтарылып берилип жатат. Токтоп калган жок. Каражат максаттуу пайдаланылган.

Азыр кооперативдин мүчөлөрүнүн тандоосуна ылайык аларга “Мунар” курулуш компаниясы 75 батирлүү үй куруп жатат. “Мунар” курулуш компаниясына мүчөлөрдүн акчасынын эсебинен айына 5 миллион сомдон, башкача айтканда күнүнө 200 миң сомдон которулуп жатат. “Ихсан” жоопкерчиликтен качкан жок.

"Булар жарнаманы абдан жакшы пайдаланышты"

Зарылбек Шерматов: Мен 2021-жылдын сентябрь айында 700 миң сом салгам. Кооперативдин 25+4 деген программасы бар. Ага ылайык мен сегиз айдын ордуна беш айда батир аласыңар деген акциясына кезигип калгам. Келишим боюнча 2022-жылдын 11-февралында мага үй алып беришмек. Биз түзгөн келишим боюнча үй алып бере албаса, акчасын кайтарып бермек. Тилекке каршы андай болгон жок. Артынан түшүп эки ай жүрдүм.

Булар жарнаманы абдан жакшы пайдаланышты. Ошол күчтүү жарнамасына мага окшогон билими бар адамдар арасында да алданып, адашкандар көп болду. Бул алдамчылык. Анткени кооперативдин шарты боюнча булар биздин акчага үй алып беришмек. Анын ордуна өздөрү билип, жер сатып алып, өзүнчө курулуш иштерин жүргүзүп, биздин акчаны максатсыз иштеткени үчүн кооперативдин иши кулады. Булар азыр 3,5 миң кишиге үй алып бердик деп атышат. Алардын артында 6 миң адам моминтип акчасын салып коюп, күйүп турушат. Мен 700 миң эле сом салдым. 30-40 миң доллар салдым дегендер бар. Кооперативдин айынан канча үй-бүлө ажырашты.

Бүгүнкү кырдаалдан мамлекет, ИИМ, тиешелүү мекемелер аудит жүргүзүп, турак жай ала элек адамдардын салган акчаларын кайра кайтарып бербесе, “Ихсандын” адамдарынан азыр элдин ишеничи кетип турган убак. Мамлекет гана чечпесе бул маселени “Ихсан” чечпейт.

"Юристтердин көбү кооперативдердин табиятын түшүнбөйт"

Айнура Иманбекова: Кооперативдердин жалпы жыйыны иш орундардын ижарасына, анда иштегендердин айлыгына кетчү чыгымдарды бекитип бериши керек.

Башкаруу органдары бекитилген бюжеттен чыкпай, аткарыш керек. Булар протокол менен тастыкталып, ал так аткарылса, аны акча жеди деп айта албайбыз. Эгер кооператив мүчөлөрү жалпы жыйында чыгымдарды бекитип бербесе, жетекчи органдар шайлоо жолу менен келбесе, максатсыз чыгымдар болсо анда жоопко тартууга болот. Бирок мен юрист болбогондон кийин беренелери тууралуу так айта албайм.

Экинчиден, башкаруу органдарына текшерүү комиссиясы кирет. Текшерүү комиссиясы шайланса, эмне үчүн мүчөлөр тарабынан көзөмөл жок? Ар үч айда ошол шайланган мүчөлөрү текшерип турушу керек. Мисалы, бир кооператив миллион сом топтосо, анын 10 пайызын бекитилген бюджетке ылайык административдик чыгымга жумшаса (мен ойлоп атам, бюджет бекиген эмес болуш керек), калган 90 пайызына кезек менен үй алып атса, калган мүчөлөрү кезекти күтпөстөн чаң салып атса, ал туура эмес. Бул түшүнбөстүк болот.

Мунун чоо-жайын так билбегенден кийин күнөө кимде экенин айта албайм. Бирок мен билгенден юристтердин көбү кооперативдердин табиятын түшүнбөйт. Акча агымы жок болуп атса эле акчаны жеп койду деп камап коюу туура эмес. Адегенде максатсыз кеткен акча барбы-жокпу, ушуну такташ керек. “Мунар” курулуш компаниясына акча которуп атат деп атат. Анда 75 киши үйлүү болот экен. Арзан баада үй куруп берүүнү турак жай кооперативдери көтөрүп жаткан. Бул дагы жакшы нерсе. Бирок, бул дагы мүчөлөрдүн протокол менен тастыкталган макулдугуна көз каранды. Көп суроолор бар. Азыр үч кооперативдин жетекчиси камалды. Адвокат булардын күнөөсү – үй алып берүү мөөнөтүн белгилеп койгонунда деп атат. Адвокаттар менен жолуккум келип атат. Кандай күнөөлөр, канчалык деңгээлде туура тагылып жатат? Мен дагы өтө кызыкдармын.

Өнүккөн мамлекеттерде кооперативдердин ушул түрү алардын уставынан тышкары кошумча мамлекеттик көзөмөлдө турат. Белгилей кетейин, Жогорку Кеңештеги “Ишеним” фракциясынын алкагында тогуз адамдан турган атайын жумушчу топ түзүлдү. Ошол жерде биз мыйзамга турак жай, сактык касса кооперативинин аныктамасын, жоопкерчилигин, укуктарын тактап киргизүүнү карап жатабыз.

Кооперативдин ушул түрүнө байланыштуу эл аралык күчтүү эксперттер менен сүйлөшүп жатам. Алардын билимин колдонууга чакырып жатам. Өзгөрүүлөр азыркы иштеп жаткан мыйзамга киргизилеби же жаңы мыйзам жазылабы, айта албайм, бирок азыркы чыр болуп жаткан кооперативдердин ишмердиги жөнүндө мыйзам жаралат. Ошонун негизинде мамлекеттик көзөмөл жүргүзүлүшү керек. Бул боюнча ишти баштадык.

Талкуунун толук версиясын бул шилтеме аркылуу көрүңүз:

Читайте на 123ru.net

Другие проекты от 123ru.net



Архангельск

Беспроводной сканер штрих-кодов SAOTRON P05i промышленного класса



VIP

"Возрождение интереса к народному искусству и ремеслам в современном мире"




Українські новини

Estischool - Школа за британською програмою



Новости 24 часа

"Возрождение интереса к народному искусству и ремеслам в современном мире"



Game News

Шапки женские на Wildberries — скидки от 398 руб. (на новые оттенки)



Москва

Москвичей предупреждают о рекордно высоком давлении 24 мая



News Every Day

Boeing passenger ‘DIES in horror turbulence’ on flight from London sparking emergency landing in latest airline tragedy



Происшествия

Сотрудник Дубненского отдела вневедомственной охраны Главного управления Росгвардии по Московской области встретился с учащимися МОУ СОШ №1



Москва

Россияне в среднем хотят зарабатывать от 143 тысяч рублей в месяц



Концерт

Тариф – Концерт. Провести свой Концерт.



Москва

«Новосибирскавтодор» готовится к выпуску дебютных облигаций



ATP

Теннисист Медведев потеряет место в рейтинге ATP



Москва

Врач дерматолог-косметолог Мадина Байрамукова: в чем отличие химических фильтров от физических



Россия

Юные туляки стали лучшими на первенстве России по карате спорта глухих



Симферополь

«Дефицитный продукт». В Севастополе малогабаритки стали дороже, Симферополь продемонстировал падение стоимости квадрата



Москва

Воскресшего Иисуса могут дополнительно установить в церквях, вместо черепа.



Москва

Собянин исключил запрет для самокатчиков ездить по тротуарам в Москве



Москва

«Лето. Москва. Шавасана» — в Москве пройдёт Международная Конференция Йога Журнала



103news.com — быстрее, чем Я..., самые свежие и актуальные новости Вашего города — каждый день, каждый час с ежеминутным обновлением! Мгновенная публикация на языке оригинала, без модерации и без купюр в разделе Пользователи сайта 103news.com.

Как добавить свои новости в наши трансляции? Очень просто. Достаточно отправить заявку на наш электронный адрес mail@29ru.net с указанием адреса Вашей ленты новостей в формате RSS или подать заявку на включение Вашего сайта в наш каталог через форму. После модерации заявки в течении 24 часов Ваша лента новостей начнёт транслироваться в разделе Вашего города. Все новости в нашей ленте новостей отсортированы поминутно по времени публикации, которое указано напротив каждой новости справа также как и прямая ссылка на источник информации. Если у Вас есть интересные фото Вашего города или других населённых пунктов Вашего региона мы также готовы опубликовать их в разделе Вашего города в нашем каталоге региональных сайтов, который на сегодняшний день является самым большим региональным ресурсом, охватывающим все города не только России и Украины, но ещё и Белоруссии и Абхазии. Прислать фото можно здесь. Оперативно разместить свою новость в Вашем городе можно самостоятельно через форму.

Другие популярные новости дня сегодня


Новости 24/7 Все города России





Топ 10 новостей последнего часа




Новости России

Шапки женские на Wildberries — скидки от 398 руб. (на новые оттенки)

Москвичей предупреждают о рекордно высоком давлении 24 мая

Променад и контрабанда: как ярославцы в Калининградской области отдыхали

Высокие платежи. Льготная ипотека станет недоступной для семей с детьми?


Москва

Воскресшего Иисуса могут дополнительно установить в церквях, вместо черепа.






Rss.plus

Lipatov Sound заявил о выходе нового трека “Red City”

В РМАТ ПРОШЕЛ I БИЗНЕС-ФОРУМ ВЫПУСКНИКОВ РМАТ 1999-2023 ГОДА ВЫПУСКА, ПОСВЯЩЕННЫЙ 55-ЛЕТНЕМУ ЮБИЛЕЮ АКАДЕМИИ

Новые вызовы и обеспечение технологического суверенитета квалифицированными кадрами обсудили в Москве

"Возрождение интереса к народному искусству и ремеслам в современном мире"

Moscow.media
Москва

Собянин рассказал о разделе сервиса RUSSPASS, который запустили к началу летнего сезона



103news.comмеждународная интерактивная информационная сеть (ежеминутные новости с ежедневным интелектуальным архивом). Только у нас — все главные новости дня без политической цензуры. "103 Новости" — абсолютно все точки зрения, трезвая аналитика, цивилизованные споры и обсуждения без взаимных обвинений и оскорблений. Помните, что не у всех точка зрения совпадает с Вашей. Уважайте мнение других, даже если Вы отстаиваете свой взгляд и свою позицию. 103news.com — облегчённая версия старейшего обозревателя новостей 123ru.net.

Мы не навязываем Вам своё видение, мы даём Вам объективный срез событий дня без цензуры и без купюр. Новости, какие они есть — онлайн (с поминутным архивом по всем городам и регионам России, Украины, Белоруссии и Абхазии).

103news.com — живые новости в прямом эфире!

В любую минуту Вы можете добавить свою новость мгновенно — здесь.

Музыкальные новости

Иоганн Себастьян Бах

«Бах vs Рахманинов» из цикла Битва Клавиров под величественными сводами Петрикирхе




Спорт в России и мире

Алексей Смирнов – актер, которого, надеюсь, еще не забыли

Чья компания сильнее всех?

Две бронзы выиграли забайкалки на международных соревнованиях по киокусинкай «Moscow Cup 2024»

Гонки на яхтах и практики лидеров рынка: предприниматели Татарстана станут участниками образовательной регаты в Москве


Камила Джорджи

Экс‑теннисистка Джорджи обвиняется в краже мебели и ковров на €100 тысяч — СМИ



Новости Крыма на Sevpoisk.ru


Москва

Россия примет контрмеры при отмене Японией статьи конституции об отказе от ВС



Частные объявления в Вашем городе, в Вашем регионе и в России